Geloofscommunicatie


Foto 'Geloof heeft vele kleuren'


 


Van wieg tot wereld. Geloofscommunicatie met kinderen

 

De onderstaande tekst verscheen in november 2010 in het Don Bosco tijdschrift. Het artikel kaderde in de rubriek 'Goed-gezin-d', een rubriek van zes bijdragen over gezinsthema's. De zes artikels werden door IDGP geschreven op vraag van de redactie van het Don Bosco tijdschrift.


De dagen worden nu snel korter. De avonden zijn koud en lang. Gezinnen trekken zich terug in de warmte van hun huis. Ze wachten. De kale bomen wachten. De slapende egels wachten. De hele wereld wacht. Maar op wat? Op wie? Het is de tijd van advent. We zingen dat we het kerstekind verwachten. Of we herinneren ons dat we dat ooit gezongen hebben. De tintelende feestelijkheid zit al een beetje in de lucht. En de kinderen stellen vragen. Is Jezus nu in een stal geboren? Waarom dan wel? Wat zeg je? Tweeduizend jaar geleden? En waarom vieren we dat vandaag nog? Ze herinneren ons aan onze vragen. En ze dwingen ons na te denken over antwoorden. Wat geloven we zelf en hoe beleven we dat met onze kinderen?


Recht op religie

Sommige goedmenende ouders stellen zich de vraag of ze wel het recht hebben om een bepaalde geloofsovertuiging aan hun kinderen door te geven. Ze dragen de vrijheid van hun kinderen hoog in het vaandel en willen niets opdringen. Hierbij gaan ze echter voorbij aan twee zaken. Allereerst zijn de kinderen zelf vragende partij. Een recent onderzoek wees uit dat elf procent van de kinderen soms met hun ouders spreekt over geloof, terwijl vijftig procent ernaar verlangt dit te doen (1). De godsdienstpedagoog Friedrich Schweitzer spreekt daarom zelfs van een ‘recht op religie’ (2). Pas als het kind een gezonde basis gekregen heeft, kan het die in vraag stellen of in gesprek gaan met andere visies. Bovendien is goede geloofscommunicatie geen eenrichtingsverkeer. Samen met kinderen een gesprek voeren over geloof, is een verrijkende ervaring voor beide gesprekspartners. De ouders bieden hun ervaring en kennis aan; de kinderen hun authenticiteit en frisse vragen en gedachten. Gezonde geloofscommunicatie is nooit opdringerig.


Het begint met een verhaal

‘Er was eens …’ Als ouders die magische woorden uitspreken, zien ze hoe ruggen zich rechten en ogen nieuwsgierig oplichten. Er komt een verhaal. Niets is krachtiger dan een goed verhaal. En het kerstverhaal is meer dan een goed verhaal. Voor christenen is het hét verhaal dat alle andere verhalen zin geeft. De Schepper van hemel en aarde houdt zo van de mensen dat Hij naar de aarde gekomen is. Niets kan Hem tegenhouden. Desnoods wordt Hij geboren in een stal, toen en vandaag. Vaak denken we dat het bij geloofscommunicatie over onze woorden gaat. We denken dat we met onze kinderen moeten spreken over God en hoop en liefde; dat we dingen moeten proberen uit te leggen. Soms is dat ook zo. En misschien schrikt het ons af omdat we denken niet de juiste woorden te hebben. (3) Maar soms is het zo eenvoudig als met je kinderen in de zetel gaan zitten en een verhaal vertellen. Soms is het zo eenvoudig als samen een gebedshoekje maken of zondag vieren. Soms is het zo eenvoudig als de steun zoeken van anderen en de Ander.


Een gebedshoekje

Vroeger hadden rijke mensen een kapel bij hun huis, waar ze zich konden terugtrekken om te bezinnen. Armere mensen creëerden hun eigen ruimte. Zo vertelt John Wesley dat zijn moeder, als het haar even te veel werd met haar negentien (!) kinderen, haar schort boven haar hoofd trok voor een moment van stilte en gebed. Ook wij kunnen een dergelijke ruimte maken in ons huis en kinderen zijn er meestal gek op om een eigen ‘geloofshoekje’ in te richten. Een tafeltje, een mooie nap, een kaars, een icoon of prent, misschien een kinderbijbel (4) en eigen creaties van de kinderen, meer is er niet nodig. Die tekeningen, bloemstukjes of knutselwerkjes sluiten best aan bij de tijd van het jaar. Rond Allerheiligen kunnen er foto’s en tekeningen van overleden geliefden staan, in de advent misschien een (zelfgemaakte) kerststal, waar één voor één de figuurtjes in verschijnen. In de vasten een ontluikend lentetafereel. Na Pasen de eitjesoogst, en nog later de vruchten van zomer en herfst. Voor we het weten is dit hoekje de ziel van ons huis.


Zondag vieren

Maar misschien is het nog een grotere uitdaging voor hedendaagse gezinnen om tijd te ‘maken’. Het leefritme is de laatste decennia stelselmatig opgevoerd. Ouders krijgen het gevoel geleefd te worden. Steeds jongere kinderen lijden aan klachten veroorzaakt door stress.
Er wordt ons een alternatief aangeboden: een heilzaam ritme waarin mensen tot bloei kunnen komen. Een voorbeeld van dit ritme vinden we in het Genesisverhaal. Er zijn zes dagen van scheppende activiteit. En dan is er een dag van rust. Is het geen uitdaging voor gezinnen vandaag om van die dag opnieuw een dag van rust en herbronning te maken (5)? Maar al te vaak is zondag de dag waarop de berg strijk wordt ingehaald, de sociale verplichtingen in een hoog tempo worden afgehaspeld, de vrijetijdsbusiness ons dicteert wat we moeten gedaan of gezien hebben. Het kan ook anders. Zondag kan de dag zijn om onze batterijen op te laden, om ontspannen van onze huisgenoten te genieten, om te ‘zien dat het goed is’, Dat gaat beslist niet vanzelf; het is eigenlijk een beetje roeien tegen de stroom in. Op ons eentje is dat moeilijk. We hebben de bemoediging en inspiratie van anderen nodig: een uitnodigende gemeenschap.


Gemeenschap met anderen

Een gezond huis heeft deuren en vensters die wijd kunnen openstaan. Frisse wind waait naar binnen, huisgenoten kunnen nieuwsgierig de wereld verkennen. Het is voor een gezin van onschatbare waarde om een gemeenschap te ontdekken waar het echt thuis kan komen.
De Kerk wil een dergelijke gemeenschap zijn. Geen perfecte gemeenschap, want ze bestaat uit feilbare mensen. Maar wel een gemeenschap die gezinnen woorden aanreikt om over God te spreken. Een gemeenschap die gezinnen rituelen biedt om de hoogtepunten van hun leven samen te vieren. Een gemeenschap die gezinnen ondersteunt en hen aanmoedigt om op hun beurt anderen te dragen.


Gemeenschap met de Ander

Dit is misschien wel het moeilijkste stuk. En ook het gemakkelijkste. Het moeilijkste omdat het nu wel echt heel dicht op onze huid komt. Een gebedshoekje creëren, leuk. Voorlezen uit de kinderbijbel, gezellig. Zondagsrust, eindelijk! Genieten van de rituelen in de mis, zinvol. Maar zelf een persoonlijke relatie aangaan met de Bron van al dit moois, dat is nog iets anders. Het is echter ook het gemakkelijkste omdat we, eens we de eerste stap zetten, merken dat de eerste stap al gezet is. Hij was reeds op zoek naar ons. Hij bestookt ons al ons hele leven met blijken van liefde en toenaderingspogingen. Ons eerste gebedswoord blijkt niet meer dan een antwoord te zijn. En bij dit antwoord hoeven we ons niet anders voor te doen dan we zijn. Sommige mensen voelen zich thuis in een ‘Luister Heer, ik spreek’-gebed. Ze vinden kracht in persoonlijke woorden of sluiten aan bij traditionele gebeden. Anderen komen thuis in een ‘Spreek Heer, ik luister’-gebed. Ze vinden Hem in de Schrift, de natuur, de stilte.

Geloofscommunicatie is geen zoveelste opvoedingstaak. Het is een bron waar we, samen met onze kinderen, kunnen drinken en rusten. Het is een weg, die ons verder leidt dan we ooit gedroomd hadden. En het is – nu de tijd weer aanbreekt van het koortsachtig geschenkjes zoeken voor Sint en Kerst – een geschenk voor het hele gezin, om een leven lang open te maken.
 

Voetnoten:

(1) Henckens, Reinhilde e.a., Geloof in kinderen? Levensbeschouwelijke perspectieven van kinderen in kaart gebracht. Opzet, methode en resultaten van empirisch onderzoek bij leerkrachten rooms-katholieke godsdienst en hun leerlingen in de derde graad lager onderwijs en de eerste graad secundair onderwijs, Leuven, Peeters, 2010. Terug naar tekst
(2) Friedrich Schweitzer, Das Recht des Kindes auf Religion, Guterslöh, Kaiser, 2000. Terug naar tekst
(3) Er verschijnen regelmatig publicaties die ouders hierbij op weg willen helpen. Zo publiceerde Kolet Janssen in 2008 een boekje rond het Credo. In ‘Ik geloof dat ik geloof’ stellen kinderen vragen over het geloof, en gaan ze in gesprek met hun ouders. Terug naar tekst
(4) Voorbeelden van kinderbijbels en andere boeken over geloofscommunicatie met kinderen vind je op www.gezinspastoraal.be. Terug naar tekst
(5) Claire Wolfteich, The Household of God and the local Households, Intams, 2010. Terug naar tekst
 

De bovenstaande tekst verscheen in november 2010 in het Don Bosco tijdschrift. Het artikel kaderde in de rubriek 'Goed-gezin-d', een rubriek van zes bijdragen over gezinsthema's. De zes artikels werden door IDGP geschreven op vraag van de redactie van het Don Bosco tijdschrift.

top


Bijbelse prentenboeken en peuter-, kleuter-, kinder- en jeugdbijbels


Achtergrondinformatie bij en besprekingen van kinder- en jeugdbijbels

  1. Op de Thomas-website (www.godsdienstonderwijs.be) staat interessante informatie over kinder- en jeugdbijbels. Klik hier voor een rechtstreekse link.
     

  2. In Kerk&Leven van 14 april 2010 verscheen het artikel 'Van Adam en Eva tot apokalyps', waarin Jozefien Van Huffel enkele kinderbijbels bespreekt. Ze wijst op een nieuwe trend: de hippe doeboeken, met vragen en spelletjes die het gezin aanzetten tot actie.

  3. In VBS-Informatie, het tijdschrift van de Vlaamse Bijbelstichting, verschenen enkele besprekingen van kinder- en jeugdbijbels. Je kan de besprekingen hier lezen:

- VBS-Informatie 36 (2005) 42-52: Kinderbijbel' of 'Bijbelse verhalen aan kinderen verteld'? (Hans Ausloos) In dit artikel bespreekt Hans Ausloos Het grote avontuur van God en mens, Kinderbijbel met meer dan 150 verhalen van Kolet Janssen, uitgegeven in 2004 bij uitgeverij Davidsfonds/Infodok, in coproductie met de Nederlandse uitgeverij Kok.

- VBS-Informatie 37 (2006) 25-37: Klare wijn schenken. De taak van de bijbeluitlegger (Hans Ausloos). Hier wordt Koning op een ezel. Verhalen uit het Nieuwe Testament van Nico ter Linden uitgebreid besproken.

- VBS-Informatie 37 (2006) 20-22: Averbodes Jeugdbijbel (Hans Ausloos)

- VBS-Informatie 38 (2007) 59-60: Het land onder de regenboog (P. Kevers). Hier wordt Het land onder de regenboog. Verhalen uit het Oude Testament van Nico ter Linden besproken.

top


Prentenboeken en peuter-, kleuter-, kinder en jeugdbijbels


Een ruim aanbod kinderbijbels en boeken over bijbelverhalen vind je in de liturigische centra en boekhandels en in de betere boekhandel.
Je vindt ook info over Bijbelse prentenboeken en/of kinderbijbels via de webshop van de Don Bosco website.

 


Lars Steiner, Aanwijsbijbel, uitgeverij Lannoo, 2007

De Aanwijsbijbel is een kartonboek met kernachtige afbeeldingen. Op elke pagina staat één afbeelding die symbool staat voor het Bijbelverhaal. Op elke pagina staat een verwijzing naar de passage in de Bijbel, zodat elke ouder het volledige Bijbelverhaal kan terugvinden.
 

Meer info bij Uitgeverij Lannoo

 

Kijkbijbel, Nederlands Bijbelgenootschap, Haarlem, 16de druk 2007, Uitgeverij NBG, ISBN 978 90 6126 388 3 geb.

De eenvoudige tekst en de zeer aansprekende illustraties van Kees de Kort maken deze kinderbijbel bij uitstek geschikt om voor te lezen en te bekijken met jonge kinderen. Met leeswijzer voor volwassenen.
 

 

  Jitschak David, Peuterbijbel, Amsterdam, Ark Boeken

De Peuterbijbel laat de allerkleinsten op een leuke manier kennismaken met de Bijbelverhalen. In eenvoudige korte zinnen vertelt de Peuterbijbel ruim 70 verhalen uit het Oude en Nieuwe Testament. 

 
 

 

Juliet David, Peuterbijbel, Amsterdam, Ark Boeken
De Peuterbijbel sluit goed aan bij de belevingswereld van peuters. Het eenvoudige woordgebruik is levendig en aansprekend. De illustraties zijn eenvoudig en duidelijk voor peuters.
De Peuterbijbel bevat 22 verhalen uit het Oude Testament en 43 verhalen uit het Nieuwe Testament.

 

 

Deze prachtige bijbel brengt kinderen in contact met een greep uit de oudste en mooiste verhalen die ooit opgeschreven werden. De belangrijkste bijbelverhalen van het Oude en het Nieuwe Testament op een eenvoudige manier verteld, maar trouw aan de oorspronkelijke teksten. Om voor te lezen of zelf te lezen.

Averbodes Kinderbijbel, ISBN-nummer: 978-90-3173-1626

Meer info bij Uitgeverij Averbode.

 

De mooiste bijbelverhalen uit het Oude en Nieuwe Testament verteld in een bevattelijke taal voor kinderen.
Met historische landkaarten en een 'Wie is wie in de bijbel'.
Averbodes Jeugdbijbel, ISBN-nummer: 978-90-317-2069-9
Meer info bij Uitgeverij Averbode.
Een bespreking van deze jeugdbijbel verscheen in VBS-Informatie 37 (2006) 20-22

 

C. Leterme ea, Zes kruiken wijn, Standaard Uitgeverij, 1996,
ISBN-nummer: ISBN 90 359 0510 5

Zes kruiken wijn is een uniek voorleesboek voor kleine kinderen. Het is eenvoudig geschreven: geen moeilijke woorden en namen, wel korte zinnen en veel dialogen. Sommige verhalen zijn in twee versies opgenomen: een voor de kleinsten en een voor de grotere kinderen. Het is begrijpbaar geschreven: het boek geeft alleen die boodschap uit het oorspronkelijke evangelieverhaal die aansluit bij de leefwereld van het kind. Het geeft aan de verteller een schat aan tips en informatie over de betekenis van elk evangelieverhaal. Het boek bestaat uit 18 evangelieverhalen en 15 verhalen over Sam en Lien. De verhalen over Sam en Lien slaan de brug tussen het evangelie en het dagelijkse leven van het jonge kind. Achteraan in het boek zijn liederen opgenomen.

 

Kolet Janssen, Het grote avontuur van God en mens. Kinderbijbel met meer dan 150 verhalen, uitgeverij Davidsfonds/Infodok, Leuven, 2004, ISBN-nummer: 9789080829022

Een bespreking van dit boek verscheen in VBS-Informatie 36 (2005) 42-52: 'Kinderbijbel' of 'Bijbelse verhalen aan kinderen verteld'? (Hans Ausloos)

 

Gerrie Huiberts, Het begon met licht. Bijbelverhalen voor groot en klein, Katholieke Bijbelstichting, 2010, ISBN: 978 90 6173 160 3.

 

Deze kinderbijbel is geschreven door theologe en kinderboekenschrijfster Gerrie Huiberts en geïllustreerd door Anne Westerduin (Brussel). 
In 52 hoofdstukken brengt Gerrie Huiberts het verhaal van God met de mensen tot leven voor kinderen van 8 jaar en ouder. Ze vertelt niet alleen de verhalen dicht op de huid na, maar maakt ook de rode draad in het boek duidelijk: God wil licht en geluk voor de mensen door alle ups en downs heen. De gedichtjes werpen een actueel licht op het verhaal. Anne Westerduin sluit er met haar sterke beeldtaal perfect op aan. Haar illustraties trekken de lezer het verhaal in. 
Achterin het boek staat, aan de hand van tien vragen, een eenvoudige uitleg van wat de Bijbel is. Ook vind je er een overzicht van de gebruikte bijbelteksten.
Het gehele boek richt zich tot kinderen. Het is daarmee een fijne zelflees-bijbel voor kinderen, maar ook een ideale samenlees-bijbel voor gezinnen en scholen die aan kinderen het geheim, het verborgen licht achter de dingen willen meegeven.

Meer info bij de Katholieke Bijbelstichting


Nico ter Linden: Kinderbijbel

Na zijn succesvolle zesdelige reeks Het verhaal gaat... voor volwassenen, heeft Nico ter Linden zijn verteltalent ook aangewend in een driedelig ‘bijbels verhalenboek voor kinderen vanaf tien jaar’.
Nico ter Linden is een meesterlijk verteller die de oude Bijbelse geschriften eenvoudig en helder dichterbij brengt, en dat op een wijze die exegetisch, hermeneutisch en Bijbels-theologisch verantwoord is. Ook oudere tieners en volwassenen zullen er met plezier in lezen en kijken naar de prachtige, suggestieve illustraties van Ceseli Josephus Jitta.
 

Nico ter Linden, Koning op een ezel. Verhalen uit het Nieuwe Testament, Uitgeverij Balans, Amsterdam, 2005, ISBN-nummer: 978 90 501 8738 1 
Koning op een ezel is een bijbels verhalenboek voor kinderen vanaf tien jaar, maar veel ‘grote mensen’ kunnen er ook plezier aan beleven. Nico ter Linden is een meester in het dichtbij brengen van de Bijbel. In zijn fantasie schrijven Lucas en Matteüs na de dood van Jezus hun verhalen samen op, waaronder De verloren zoon, De barmhartige Samaritaan, De geboorte van Jezus, De bergrede en de verhalen over Zacheüs, Lazarus en Maria Magdalena.

Hans Ausloos besprak Koning op een ezel in VBS-Informatie 37 (2006) 25-37: Klare wijn schenken. De taak van de bijbeluitlegger (Hans Ausloos). 

 

Nico ter Linden, Het land onder de regenboog. Verhalen uit het Oude Testament, Uitgeverij Balans, Amsterdam, 2006, ISBN-nummer: 978 90 501 8799 2
De prachtige paradijsverhalen, het aangrijpende zondvloedverhaal, de geestige en soms wrede aartsvaderverhalen, de spannende verhalen over Jozef en zijn broers, over de uittocht uit Egypte onder aanvoering van Mozes en het zwerven door de woestijn. Ze staan allemaal in Het land onder de regenboog, een bijbels verhalenboek voor kinderen vanaf tien jaar.

Een bespreking van dit boek verscheen in VBS-Informatie 38 (2007) 59-60: Het land onder de regenboog (P. Kevers).
 

Nico ter Linden, De profeet in de vis. Verhalen uit het Oude Testament, Amsterdam, Balans, 2007.
De profeet in de vis is een schatkamer van verhalen. Over Jozua, Gideon en Simson, over Saul, David en Salomo, over Elia en Elisa. Het Hooglied, Ruth, Esther en Daniël vinden eveneens een plaats in dit meeslepende boek van Ter Linden. En natuurlijk Jona, de profeet in de vis. Stuk voor stuk zijn het spannende en fascinerende vertellingen, voor kinderen maar ook voor volwassenen.
De profeet in de vis is het laatste deel van Ter Lindens ‘kinderbijbel’, die samen met Het land onder de regenboog en Koning op een ezel de bijbel tot een aanstekelijk en begrijpelijk boek maakt, voor kinderen en hun (groot)ouders. De even kleurrijke als eigenzinnige illustraties van Ceseli Josephus Jitta voegen een dimensie toe en versterken de kracht van de tekst met onverwachte beelden.
 

 

top


Bijbelse kleurprenten

Om kleuters en jonge kinderen spelenderwijs te laten kennismaken met verhalen uit de Bijbel kan je hun kleurprenten aanbieden. Als je in Google 'bijbel' en 'kleurprent' intikt, vind je een hele reeks websites met Bijbelse kleurprenten.

Tip: Je kan deze kleurprenten samen met kleurpotloden ter beschikking leggen in de kerk. Tijdens de viering kunnen kleine kinderen de schriftlezingen die worden voorgelezen, inkleuren.

Interessante links zijn onder meer:

www.religiocando.it of hier voor een rechtstreekse link.
www.kinderpleinen.nl of hier voor een rechtstreekse link.
www.bijbelspel.nl of hier voor een rechtstreekse link.
 

                                                  

top


Bijbelse stickerboeken

Bijbelse stickerboeken zijn leuke doe-boeken voor kinderen. Er bestaan verschillende reeksen.

Bijbelse stickerboeken van Susanne Tillitson
Mensen uit het Oude Testament
Mensen uit het Nieuwe Testament

Deze Bijbelse stickerboeken bestaan uit pagina’s met diverse blokjes tekst. De afbeeldingen ontbreken nog. Elke tekstblok vertelt in het kort iets over een Bijbels persoon. De kinderen moeten de stickers op de juiste plaats kleven.
Midden in het boek zijn vier pagina’s opgenomen met ruim 50 stickers die vaker gebruikt kunnen worden.

 


Verhalen uit de bijbel – stickerboeken
Verhalen uit de bijbel is een reeks van vier stickerboeken met veel bekende Bijbelverhalen. Elk boek bevat acht verhalen uit zowel het Oude als het Nieuwe Testament. De verhalen zijn beknopt, aantrekkelijk geschreven en bijbelgetrouw. Heel tof voor kinderen vanaf 5 à 6 jaar.

 

Stickerboeken over Bijbelse personages
L. Rock, Mijn eerste Noach en de ark stickerboek
L. Rock, Mijn eerste Jona en de grote vis stickerboek
Uitgeverij Callenbach


Meer stickerboeken vind je in abdijboekhandels en liturgische centra. Je kan stickerboeken ook kopen via internetboekhandels.

top


Cd-roms en dvd's over Bijbelverhalen

Castrum vzw - Afdeling AVIMO heeft een ruim aanbod van cd-roms en dvd's over Bijbelverhalen. Klik hier voor een rechtstreekse link.

Voor kinderen tussen zes en twaalf jaar zijn onder meer geschikt:
 

Speelbijbel. Het verloren dagboek. Uitgeverij Lannoo, ISBN-nummer: 978-90-808-4461-2

In deze cd-rom maken kinderen van 6 tot 12 jaar op een speelse manier kennis met de meest bekende bijbelverhalen: De schepping, Jezus is geboren, De verloren zoon, ... De speler gaat in de prachtig geïllustreerde bijbelwereld van Kees de Kort op zoek naar een verdwaald meisje. Tijdens de zoektocht ontdekt hij prachtig geanimeerde verhalen, leuke spelletjes en allerlei informatie over het leven in het Oude en het Nieuwe Testament. 
Meer info bij Uitgeverij Lannoo.
De tekenfilmreeks Kijk, de bijbel! vertelt op een leuke en onbevangen manier de meest bekende bijbelverhalen. De warme tekenstijl van Kees de Kort spreekt kinderen aan. Deze dvd bevat tien mooie bijbelverhalen uit het Nieuwe Testament, zoals onder andere het kerstverhaal!
Meer info bij Uitgeverij Lannoo, ISBN-nummer: 978-90-808-4462-9

top


Kerststallen voor kleine kinderen

Peuters en kleuters vinden het geweldig om de figuren uit de kerststal te nemen en ermee te spelen.
Enkele speelgoedfabrikanten brachten mooie, niet-breekbare kerststallen op de markt.


Goed om weten:
Op de Thomas-website werd een In de kijker samengesteld met als titel '(Geen) kinderspel?! Speelgoed bekeken vanuit levensbeschouwelijk oogpunt'.

 



Zachte kerststal in stof (merk Lilliputiens)

Deze zachte stoffen kerststal is uitgerust met alle figuren uit de kerststal: Jezus, Maria en Jozef, de os en de ezel, een herder met een schaapje en de 3 koningen. Een muzikaal sterretje op het dak zorgt voor een kerstliedje.
Geschikt voor kinderen vanaf 12 maanden.

Meer info via fabrikant Lilliputiens
 

 



Houten kerststal (merk HaBa)


In en rond deze mooie houten kerststal voor peuters en kleuters vinden alle figuren een plaats: het kindje Jezus, Jozef en Maria, de os en de ezel, enkele schaapjes, een herder, een engel, de drie koningen, en zelfs kamelen en een kamelenhoeder.

Meer info via fabrikant Haba 

 



Kerststal in kunststof (merk Playmobil)


Voor kleuters van drie jaar en ouder bracht speelgoedfabrikant Playmobil een kerststal in kunststof op de markt.

De drie koningen zijn in een aparte doos verkrijgbaar.

Meer info via fabrikant Playmobil   

top


Van Aswoensdag tot Pasen – voor kinderen, jongeren en gezinnen


De dienst parochiecatechese van het bisdom Hasselt biedt voor het tweede jaar op rij de vastenwijzer aan. Hiermee kunnen jongeren tijdens de 40-dagentijd op weg gaan van Aswoensdag naar Pasen. De kern van het materiaal is een boeiende zoekposter vol alledaagse én Bijbelse taferelen. In het thema ‘Laat ze hun plan trekken – wij trekken mee’ sluit de vastenwijzer aan bij het thema van Broederlijk Delen.

De poster met de grote tekening is de kern van de vastenwijzer.

Daarnaast wordt een kaart (A5) aangeboden waarop de hele afbeelding van de poster in het klein afgedrukt staat. Aan de achterkant van de kaart worden Bast en Vivi voorgesteld, krijgen jongeren onmiddellijk vier zoekopdrachten en is er eveneens een kalendertje om de 40-dagentijd te volgen. Op de kaart staat ook een gebed.

Begeleiders, catechisten, leerkrachten, ouders en grootouders kunnen surfen naar www.vastenwijzer.be. Hier wordt achtergrond aangereikt om met de taferelen een gesprek op te bouwen of een doe-opdrachtje uit te werken. Er wordt steeds opnieuw teruggegaan naar de Bijbelse verhalen. Op deze manier kan de poster heel goed gebruikt worden in catechesegroepen, misdienaargroepen of andere jongerengroepen in de parochie, maar ook in klas- of gezinsverband.

Ook in de zondagse liturgie wil de vastenwijzer zich tonen. In de liturgiemap van Broederlijk Delen volgt het hele hoofdstuk ‘Vieren met kinderen’ de methode van de vastenwijzer en de zoekopdrachtjes van de poster. Met deze liturgiemap kunnen op een eenvoudige manier woorden voor kinderen worden opgenomen in de voorbede of tijdens de homilie.

De vastenwijzer is een tof instrument als je in je parochie, gemeenschap, school of gezin bewust op weg wil gaan tijdens de 40-dagentijd.

Alle materialen zijn te verkrijgen bij P.I.C. vzw, Tulpinstraat 75, 3500 Hasselt
Tel. +32 11 24 90 10 en e-mail: pic@bisdomhasselt.be

Vragen over de vastenwijzer kan je stellen via parochiecatechese@bisdomhasselt.be
Info over de campagne van Broederlijk Delen kan je lezen via www.broederlijkdelen.be
 

 

Kruisweg voor kinderen. Samen met Jezus op weg.
Een kruisweg met kindvriendelijke teksten, kant en klaar voor leerlingen van de lagere school.

Meer info via Kerk & Wereld

 

 

 


Het is belangrijk om kinderen en jongeren gevoelig en bewust te maken voor de negatieve ervaringen van het bestaan, die niemand kan ontlopen. Deze nieuwe Kruisweg voor jongeren werd uitgewerkt als een rollenspel met verschillende spreekpartijen, zodat de actieve deelname van iedereen bevorderd wordt. De illustraties zijn fris en modern, suggestief en niet gruwelijk.
Je kan deze kruisweg gemakkelijk bidden in het gezin, met het catechese- of vormselgroepje, thuis, in een kerk of stille ruimte.

Meer info via de webshop van Don Bosco

 

Ik versier Pasen. Knutselboek met 5 knutseltaakjes in verband met Pasen. Voor kinderen van 5 tot 10 jaar.
Hoe je (klein)kinderen zinvol over Pasen spreken en ze inleiden in dit mooie mysterie? Gebruik de middelen, die hen boeien, en leer ze al spelend alles ontdekken met dit knutselboek! Laat ze naar hartelust kleuren, knippen en kleven! De resultaten zijn mooi: een mobiel (paasvogels), een vastenkalender, een paasbloem, een appelboekje, een fruitboom.

Meer info via de webshop van Don Bosco

 

Bethan James en Vrouwke Klapwijk, Het feest van Pasen, uitgeverij Altiora Averbode, 2011.
Dit mooi geïllustreerd prentenboek voor -12 jarigen is een aantrekkelijke introductie tot het paasverhaal: van Jezus' intocht in Jeruzalem tot aan zijn dood en opstanding.
Het boek is een vertaling van My Big Easter Picture van Bethan James. Vrouwke Klapwijk zorgde voor de vertaling. Het is uitgegeven door Callenbach (Kampen) en uitgeverij Averbode.

Meer info op www.averbode.be/religie

  



Aanzetten voor de beleving van de veertigdagentijd in gezinsverband

De suggesties zijn bedoeld als aanzetten en impulsen voor reflectie, gebed en engagement in de veertigdagentijd. Sommige suggesties zijn eerder voor gezinnen met kleine kinderen, andere voor gezinnen met opgroeiende tieners en twintigers.

Tips voor gebruik:

- in het gezin: kies met je gezin één of meer suggesties en probeer ze waar te maken in de veertigdagentijd. Houd rekening met de haalbaarheid in je gezin.

- in parochies en lokale geloofsgemeenschappen: druk het document 'Gezinsspiritualiteit in de veertigdagentijd' af, knip de zwarte lijnen door en leg de strookjes in een mandje. Zet het mandje in de kerk, en nodig de gezinnen tijdens de veertigdagentijd uit om een strookje uit het mandje te nemen of te kiezen, als inspiratie voor de beleving van de vasten in gezinsverband.

Meer info op de webpagina 'Gezinsspiritualiteit' 

top


Bidden met kinderen

Er is een brede waaier aan mooie en goede gebedenboeken voor kinderen te koop in de liturgische centra en boekhandels en in de betere boekhandel.
 

Pia Biehl, Lieve God, ik wil je iets vertellen, uitgeverij Averbode, ISBN-nummer: 978-90-317-1800-9

Pia Biehl kruipt in de huid van een klein kind dat onbevangen en onomwonden aan God vertelt wat het heeft meegemaakt, wat het ziet en hoort...
Dit boek wil kinderen aanzetten tot bidden, tot praten met God, wetend dat ze Hem alles kunnen toevertrouwen: vreugde, dank, verwondering, maar ook onbegrip, ergernis en frustratie. Dat kunnen kinderen het beste in hun eigen woorden.

 

Stef Desodt, Praten met God. Mijn eerste gebedenboek, Halewijn, Antwerpen, ISBN-nummer: 978 90 8528 073 6

In dit boek vind je meer dan 100 gebeden voor jonge kinderen (6 tot 10 jaar). Er zijn gebeden voor elke week van het kerkelijk jaar en voor de belangrijkste gebeurtenissen tijdens het kalenderjaar. Er is tevens aandacht voor de sacramenten, alsook voor de gevoelens van het kind. Verder vind je in dit boek tafelgebeden, morgen- en avondgebeden. En voor elke maand is er een tip om te bidden.
Dit boek helpt kinderen om God te danken, om met Hem te praten, om gevoelens te delen met Jezus.
Voor 6 tot 10 jarigen.

 

Erwin Roosen, Kan ik Je even spreken?, Averbode, ISBN 90-317-2181-6

Bijbels gebedenboek voor kinderen, gebaseerd op de evangelielezingen van al de zondagen van het liturgisch jaar (A, B en C). Met illustraties van Stijn Claes.

 

Erwin Roosen, Dag God, Averbode, ISBN  90-317-1777-0

Dag- en gebedenboek voor jongeren. Als vertrekpunt wordt telkens een zin uit het evangelie genomen. Voor elke dag van het jaar is een gebed voorzien.

 

 

Kolet Janssen, Hoor je wat ik zeg? Nieuwe kindergebeden, coproductie met Kok, ISBN: 90 80829 03 X

Bidden is God vertellen wat je bezig houdt. Ook al krijg je niet meteen een antwoord. Een gebed kan over alles en nog wat gaan. Over leuke en verdrietige momenten. Over vragen die je hebt of gevoelens die je verwarren.
Bidden kan je op elk moment: wanneer je op reis gaat, als je je ergert aan je ouders, bij de afwas, tijdens de advent of op Driekoningen, als iemand je een plezier heeft gedaan, onder een sterrenhemel, als je juf ziek is, bij de eerste sneeuw, op een moment dat je je eenzaam voelt, als je opa ziek is, terwijl je nadenkt over God,...

Kolet Janssen geeft je woorden om met God te praten. Elke dag opnieuw. Stil in je eentje, samen met anderen. Thuis of op school. Aan tafel of voor het slapengaan. Korte, eerlijke gebeden die echt passen bij wat je als kind meemaakt. Anne Westerduin maakte frisse, gevoelige illustraties bij de vele gebeden.
Vanaf 6 jaar

 

Stef Desodt, Luister eens God, Halewijn, Antwerpen, 2003

Een bezinnings- en gebedenboek dat jongeren wil helpen om eens na te denken over God. Hoe ouder ze worden, hoe meer levensvragen ze zich stellen. Waarom is er angst, verdriet, pijn en dood? Wat gebeurt er als je sterft?
In dit boek staan meer dan honderd bezinningsteksten en gebeden over thema’s die jongeren van 10 tot 14 aanbelangen: de belangrijkste gebeurtenissen en feesten tijdens het kalenderjaar, ruzie, helpen, eenzaamheid, ontgoocheling, twijfel, vriendschap, de Kerk, God, en vele andere onderwerpen.
Het boek is zeer geschikt voor gebruik in de klas, tijdens de godsdienstles of de voorbereiding op het vormsel, of uiteraard ook gewoon thuis.

 

Erwin Roosen, Luister Je, God? Vijftig psalmen voor kinderen en jonge tieners, Altiora Averbode, 2007, ISBN 978-90-317-2566-3
Wie een beetje vertrouwd is met het Oude Testament, weet dat het boek van de psalmen een schat aan eeuwenoude gebeden herbergt. De meeste ervan zijn drieduizend jaar oud, maar vormen door hun poëtische eenvoud een tijdloze rijkdom. Voor dit boekje heeft de auteur er vijftig uitgekozen en telkens geprobeerd om een goed evenwicht te vinden tussen de originele woorden van de psalmist en de taal en het leven van jonge mensen van vandaag. Klaas Verplancke zorgde voor de mooie tekeningen.

 

God ik bid graag met jou, kerk&wereld

Aantrekkelijk gebedenboekje met 60 gebeden, geïllustreerd met pittige tekeningen en gerangschikt volgens onderwerp. Interessant voor parochies en scholen
die dit gebedenboekje willen aanbieden als aandenken aan de eerste communie. Ook heel bruikbaar in de klas of in het gezin. De bladwijzer bevat tips om kinderen te helpen bidden. Zowel de tips als de gebeden zijn geschreven in woorden die kinderen verstaan.

Interessante links voor gebedenboeken, geloofsboeken, Bijbelse prentenboeken

  


Uitgeverij Averbode
Uitgeverij Halewijn
Katholieke Bijbelstichting
www.geloventhuis.be
www.koletjanssen.be
www.erwinroosen.be 

top

 


Gebedsdobbelsteen

Een gebedsdobbelsteen is een speelse uitnodiging tot een gebed voor de maaltijd of het slapen gaan. Het werpen van de dobbelsteen bepaalt het gebed. Je vindt ze in de abdijboekhandels en liturgische centra.

top


Geloven thuis koffertjes

Veel ouders willen hun kind iets van het christelijk geloof meegeven. Maar hoe doe je dat? Hoe maakt een kind kennis met het geloof in een liefdevolle God, Schepper, Bevrijder, Inspirator? De makers van Geloven Thuis beantwoorden deze vraag met twee praktische woorden: 'sfeer' en 'doen'.

Er zijn drie koffers, afgestemd op drie leeftijdsgroepen: kleintjes van 1-5 jaar, kinderen van 6-9 jaar en tieners van 10-14 jaar. Iedere koffer zit vol bijbelverhalen, gebeden, spellen, symbolen, muziek en decoraties.
Geloven Thuis is een samenwerkingsproject van de Katholieke Bijbelstichting (KBS), het aartsbisdom Utrecht en het Centrum voor Parochiespiritualiteit (CPS) in Nijmegen. 
 

Je wilt je kind iets meegeven: een verhaal, een ideaal, het geloof in een een liefdevolle God. Dan is deze materialenkoffer Beginnen maar! een fijn hulpmiddel. Bagage die je van pas kan komen op de weg die je met je kind gaat.
Beginnen maar! zit boordevol teksten, liedjes, spelletjes en decoraties en is bestemd voor ouders met kinderen van ongeveer 1-5 jaar. Een speelse manier om met geloven om te gaan. En fijn om cadeau te krijgen! ISBN: 978 90 6173 9203

- Mini-kinderbijbel Beginnen maar!
- Prentenboekje De kleine boom
- Plafondmobile De kleine boom
- Memoryspel
- Vloerpuzzel
- 4 Tekstonderzetters
- 6 Gebedskaarten met houder
- Luisterboek CD met verhalen, versjes en liedjes*
- Handleiding Geloven thuis, hoe doe je dat?

Meer info via de Katholieke Bijbelstichting

In VBS-Informatie 37 (2006) 91-93 – het tijdschrift van de Vlaamse Bijbelstichting – verscheen een artikel waarin Bénédicte Lemmelijn de koffertjes ‘Beginnen maar’ en ‘Ga je mee?’ bespreekt.


Ga je mee? is een geloofskoffertje dat door de Katholieke Bijbelstichting ontwikkeld werd voor de communieleeftijd. Er zitten tien items in. Het gezelschapsspel 'In de ban van de farao' neemt de kinderen mee op uittocht uit Egypte. Een kwartetspel leert ze bijbelse en kerkelijke weetjes. De groeimeter houdt bij hoe hard ze groeien. De minibijbel geeft twaalf verhalen uit het Oude en Nieuwe Testament over o.a. de uittocht uit Egypte en het leven van Jezus met Pasen als hoogtepunt. Gebedskaarten helpen met bidden. Op een cd staan verhalen en liedjes. Voor de ouders is er een handleiding.
ISBN: 978 90 6173 9463

Meer info via de Katholieke Bijbelstichting

In VBS-Informatie 37 (2006) 91-93 – het tijdschrift van de Vlaamse Bijbelstichting – verscheen een artikel waarin Bénédicte Lemmelijn de koffertjes ‘Beginnen maar’ en ‘Ga je mee?’ bespreekt.



Geloofskoffer 'Het geheim van het vuur'
Als je tien jaar oud bent, is er veel om je heen dat om aandacht schreeuwt. Wat vind je boeiend? Wat wil je kiezen? Waarvan gaat je hart kloppen?
Deze derde materialenkoffer in de reeks 'Geloven Thuis' richt zich rechtstreeks tot de tiener.
De jeugdbijbel, opnieuw door Gerrie Huiberts geschreven, vertelt verhalen over het vuur in mensen: van de ambitieuze bouwers in Babel tot en met de leerlingen die het Pinkstervuur voelen.
In het spannende bordspel Karakter! ga je door het labyrint van het leven.
Met het verrassende kaartspel Kweetet! raak je thuis in het verhaal van Jezus. Er hoort een sleutelboekje bij: een compleet evangeliarium in een hip jasje.
Ook zijn er voorwerpen om creatief mee aan de slag te gaan of een meditatiehoek te maken.
De Credowaaier laat je meer snappen van het geloof.
ISBN: 978 906173 0200

Meer info via de Katholieke Bijbelstichting

In Eza 40 (2009) 27-30 – het tijdschrift van de Vlaamse Bijbelstichting – verscheen een artikel waarin Bénédicte Lemmelijn de koffer Het geheim van het vuur bespreekt.


Meer info op www.geloventhuis.be of www.geloventhuis.nl 

top


Geloofstijdschriften


Naomi, Simon en Samuel zijn de drie geloofstijdschriften van Uitgeverij Averbode. Ze bieden een belangrijke ondersteuning bij de geloofsopvoeding van kinderen, niet alleen op school maar ook in thuis in het gezin. Ze zijn ook voor de parochies een geschikt hulpinstrument voor de kindervieringen en voor de voorbereiding op de eerste communie en het vormsel.

Meer info vind je bij Uitgeverij Averbode

 

Naomi is een creatief geloofstijdschrift voor 5- tot 7-jarigen en biedt een belangrijke ondersteuning voor leerkrachten en ouders bij de actieve geloofsopvoeding van jonge kinderen.

Naomi verschijnt 5 keer per jaar, met in elk nummer:
- (bijbel)verhalen met leuke verwerkingsopdrachten
- herkenbare thema's en situaties
- vertel- en zoekplaten
- boeiende reportages over kinderen in andere culturen hier en elders
- een gebed of liedje

Naar de Naomi-website

Simon is een kleurrijk en actueel geloofstijdschrift voor 7- tot 10-jarigen!

Simon biedt ondersteuning voor leerkrachten en ouders bij een eigentijdse geloofsopvoeding voor de 1ste en de 2de graad. Er verschijnen 7 nummers per jaar, waarin het Bijbelverhaal centraal staat!

Naar de Simon-website

Samuel is een actueel en eigentijds geloofstijdschrift voor 10- tot 12-jarigen.

Samuel biedt ondersteuning aan leerkrachten en ouders voor een eigentijdse geloofdsopvoeding voor de 3e graad. Er verschijnen 7 nummers per jaar, waarin het Bijbelverhaal centraal staat.

Naar de Samuel-website


Boeken over geloven


Een ruim aanbod vind je in de liturigische centra en boekhandels en in de betere boekhandel.

 

 

Kardinaal Godfried Danneels, Ken je ze alle zeven? Een geloofsboek voor kinderen, Lannoo, Tielt, 2003

In dit geloofsboek voor kinderen gingen zeven kinderen zeven keer op bezoek bij kardinaal Danneels, om telkens over zeven foto's te spreken. Dit kijk- en leesboek kun je openslaan om naar een foto te kijken of om een gebed of een stukje tekst te lezen of je kunt de weg volgen die de kardinaal en de kinderen uitstippelden. Wat je ontdekt na zeven keer zeven? De zeven sacramenten. Redactie: Iny Driessen.

 

 Kardinaal Godfried Danneels, Is God een alleskunner?, Lannoo, Tielt, 2001

Was Jezus een fantastische man of echt God? Is God een alleskunner? Hoe merk je dat Hij er is, en zelfs dichtbij? Kun je niet beter een hulporganisatie steunen dan de Kerk? Is er nog iets als we doodgaan? Met die en nog vele andere vragen in hun rugzak trokken negen jonge mensen naar kardinaal Danneels. Het leverde boeiende gesprekken op over leven en geloof. Opgetekend door Iny Driessen.

 

  
Kolet Janssen, de droom van God, Averbode, ISBN-nr: 90-317-1370-8

‘Gij zult niet stelen! Gij zult niet doden!’ klinkt het dreigend in het Oude Testament. Deze voorschriften van God noemen wij ‘de tien geboden’: leefregels die God aan de joden gaf om goed te leven. Kunnen wij nog iets beginnen met eeuwenoude regels? Zijn ze niet stilaan beschimmeld en rijp voor de vuilnisbak? Of kunnen ze toch nog iets voor ons betekenen? En wat dan?
Dit boek wil je meenemen naar elk van de tien geboden. Om te kijken hoe ze voor ons - heel anders dan vroeger - toch weer springlevend kunnen worden. Van winkeldiefstal tot ontwikkelingshulp en de juiste aanpak van de ouders, het komt allemaal aan bod. Je leest hoe de tien geboden ons kunnen helpen in deze tijd te leven als kinderen van God. Met de moeilijkheden én de kansen van nu. 
Met aantrekkelijke illustraties van Tine Vercruysse.

 

Kolet Janssen, ik geloof dat ik geloof, Averbode, ISBN-nr: 90-317-1264-7

De traditionele geloofsbelijdenis op een levendige manier naar kinderen toe vertaald. Voor kinderen vanaf 9 jaar.
Dit boek wil je helpen te begrijpen wat er in de geloofsbelijdenis staat. Hoe deze moeilijke zinnen stuk voor stuk gaan over vragen die jij je ook stelt. Over leven en dood, over goed en kwaad, over God en Jezus en de Geest, over heiligen en de Kerk.
Vanuit de vragen van kinderen tussen 9 en 12 jaar legt Kolet Janssen uit hoe de bijna geheime boodschap van de geloofsbelijdenis kan ontcijferd worden tot een prachtige geloofsschat voor onze tijd.

 

Erwin Roosen, Waar woont God? en 100 andere geloofsvragen, Averbode, 2004, ISBN 90-317-2109-3

Heb je dat ook wel eens? Dat je juf of meester in de klas over Jezus praat en dat je eigenlijk niet begrijpt wat hij of zij allemaal zegt? Of dat de priester in de kerk een mooi verhaal voorleest over de hemel en dat je niet goed weet waar het over gaat? Dan is 'Waar woont God?' echt iets voor jou! Uit honderden vragen van jongeren werden er voor dit boek honderd en één uitgekozen, waarop de auteur een kort en duidelijk antwoord probeert te geven. De vragen komen van kinderen tussen acht en veertien jaar en zijn zowel in Wallonië als in Vlaanderen verzameld via het tijdschrift 'Samuël'. Met mooie illustraties van Klaas Verplancke en Florence Vandermarlière.

 

Stef Desodt, Wat is dat in godsnaam?, Halewijn, Antwerpen, 2004

Stef Desodt maakte een nieuw woordenboek. Niet zomaar een woordenboek maar een boek met allemaal vreemde dingen die je tegenkomt in de bijbel of vindt in de kerk.Weet jij bijvoorbeeld wat een godslamp is? Waar de olijfberg ligt? Hoeveel wonderen Jezus verrichte? Op al deze en andere vragen vind je een antwoord in het boek Wat is dat in godsnaam? 

 

Albert Biesinger en Helga Kohler-Spiegel, Bestaat GOD? en andere geloofsvragen, Forte/Averbode, 2009, ISBN: 978 90 7995 601 2

Waar komt de aarde vandaan?
Hoe weet ik dat God echt bestaat?
Waar is God eigenlijk?
Waarom is er zoveel oorlog en geweld?
Wonderen: bestaan die echt?
Luistert God naar mij als ik bid?
Wat komt er na de dood?

Op deze en vele andere vragen wordt door verschillende deskundigen een antwoord gegeven op een eenvoudige en toegankelijke manier.
Bestaat GOD? en andere geloofsvragen is geschreven voor jongeren vanaf twaalf jaar. Elk hoofdstuk eindigt met een aantal vragen die uitnodigen om verder na te denken en er thuis, op school of bij de catechese over in gesprek te gaan.

 

Samuel-misdienaarsgids. Een uitgave van IJD, ICLZ en Uitgeverij Altiora Averbode, m.m.v. de diocesane misdienaarswerkingen, 2007, ISBN-nummer: 13 978-90-317-2176-4. 

In de kerk zijn er een heleboel taken en verschillende manieren om een steentje bij te dragen aan de opbouw van de parochiegemeenschap. Misdienaar zijn is er eentje van. Deze gids wil de misdienaar op weg zetten om steeds meer te weten te komen over zijn of haar taak. Dit boekje legt op de eerste plaats uit wat een misdienaar zoal doet en vertelt over het hoe en het waarom. Maar het geeft ook een dieper inzicht in de eucharistie en in het 'misdienaar-zijn'.
Deze Samuel-misdienaarsgids is een hulpmiddel om kinderen wegwijs te maken in het kerkgebouw en alles wat daarbij hoort. Het boekje biedt een overzichtelijke kijk op alles wat in de parochiekerk te gebeuren staat, aangevuld met talrijke doe-opdrachten.
Handig in de gids is de woordenlijst achteraan, en de uitleg van de betekenis van woorden zoals ambo, chrisma, kelkvelum. Dit boekje kan ook gebruikt worden bij de voorbereiding van eerste communie of vormsel.

 

Jos Mariën, Zie je al iets? Bijbelse vertellingen voor jongeren, uitgeverij Altoria Averbode, 2005, ISBN: 978 90 317 2271 6.

Vertellingen vanuit de ervaring van de verteller, die de bijbelse verhalen herkent in het leven van jongeren en dat van hemzelf. Hij reikt ze aan als oogopeners bij de worstelingen en kwetsuren waar jongeren al eens door moeten.

 


Bénédicte Lemmelijn, Tinkeltje en andere verhalen, Halewijn, Antwerpen, 2011

Hoorde jij wel eens van een pompoenmannetje? En weet jij hoe sterrenkindjes naar de aarde komen? Of wil je weten hoe Tom de boze vossen wegjoeg? En wist je dat sneeuw een warme deken kan maken? In dit boek kom je ze allemaal tegen: Tinkeltje, het sterrenkind, Michiel en de poezen, Aagje en Ruben, Olk en Ankie en nog een heleboel anderen. Allemaal popelen ze om jou iets te vertellen. Wil je het weten? Waar wacht je dan op? Sla het boek maar open...

Bénédicte Lemmelijn (°1969) is professor Oude Testament aan de Faculteit Godgeleerdheid van de K.U.Leuven. In die hoedanigheid schreef zij verschillende publicaties over de Bijbel en zijn interpretatie vandaag. Ze kan ook anders. Als mama van Matthias, Elke en Ruben bedacht ze deze bundel verhalen voor jonge kinderen. De illustraties, van haar eigen hand, geven precies de sfeer van de verhalen weer. Het zijn blije impressies in een goede wereld vol liefdevolle zorgzaamheid: mag het ook eens anders?

Bestelinfo: www.halewijn.info
 

 
Op de volgende websites vind je nog meer interessante boeken rond geloven:

www.averbode.com
www.koletjanssen.be
www.erwinroosen.be
www.bijbel.net of hier voor een rechtstreekse link
www.halewijn.info
www.donbosco.be of hier voor een rechtstreekse link 

top


Boeken over 'Eerste communie'

De (geschenk)boeken over de 'Eerste communie' vind je op de webpagina over de eucharistie.

top


Boeken over het vormsel

Informatie over (geschenk)boeken over het vormsel vind je op de webpagina over het vormsel.

top


Youcat – een catechismus voor jongeren

Net voor de zomer van 211 verscheen bij Lannoo de Nederlandse versie van ‘Youcat’, afkorting voor Youth Catechism of jongerencatechismus. Het boek verscheen tegelijk in 22 talen.
Stijn Van den Bossche, algemeen secretaris van de Interdiocesane Commissie voor Catechese, las de jongerencatechismus en schreef er een recensie over.
Deze recensie vind je op de website van de Interdiocesane Commissie voor Catechese en zal verschijnen in alle Vlaamse diocesane tijdschriften. 

Meer info op de website van uitgeverij Lannoo

Naar de recensie door Stijn Van den Bossche  

top


Een boek als deur voor God – over kinder- en jeugdliteratuur

In het winternummer 2008 van Rondom Gezin verscheen het artikel 'Een boek als deur voor God'. Dit artikel biedt een schat aan voorbeelden hoe geloofszaken aan bod komen in kinder- en jeugdliteratuur. Om te beginnen, zoomt Rita Ghesquière in op het belang van verhalen voor de ontwikkeling van het kind en voor de gezinscultuur. Na een korte situering binnen de geschiedenis van de jeugdliteratuur van de laatste decennia, ontdekken we dat zowel non-fictie als fictie, en zowel expliciet religieuze als andere boeken een aanleiding kunnen zijn om binnen het gezin over geloof, God, Jezus, andere godsdiensten en dergelijke te praten. Dit artikel biedt zowel inspiratie voor wie weinig af weet van kinder- en jeugdliteratuur, als voor wie van boeken houdt.

Artikel 'Een boek als deur voor God' 

Goed om weten:
Lees-Wijzer  - een project van SPES-forum - wil een wegwijzer en bladwijzer zijn in een waarde(n)volle leeszoektocht naar verwondering, zingeving en spirituele groei. Op een moderne, interactieve en boeiende manier ontdek je er het ‘andere’ verhaal in boeken.

www.lees-wijzer.be  

top


Geloofsopvoeding en -ondersteuning via het web


Geloventhuis.be

www.geloventhuis.be is een website die ouders van jonge kinderen helpt en inspireert bij de geloofsopvoeding thuis, met informatie, materiaal en ideeën. Ook nuttig in de catechese of op school.

Stichtingsamuel.nl

Ook de Nederlandse website www.stichtingsamuel.nl biedt heel wat suggesties voor thuis of in de parochie.

Kinderwebsite rond geloven: www.nabbi.be

Ben jij tussen 8 en 12 jaar en wil jij op een leuke manier lezen en leren over Jezus, God, geloven, Kerk en Bijbel…? Dan is Nabbi.be voor jou de geknipte plek.

Zo lezen we op de startpagina van www.nabbi.be, de kinderwebsite van de katholieke Kerk. Nabbi.be werd in mei 2008 gelanceerd om kinderen een plek op het web aan te bieden waar ze op een speelse manier kunnen kennismaken met wat in het christelijke geloof belangrijk en waardevol is.

Vanuit een digitale zolderkamer kunnen de kinderen de verschillende onderdelen van de site spelenderwijs verkennen, door een eenvoudige klik op voorwerpen die zich in de zolderkamer bevinden. Wanneer ze op een stapeltje boeken klikken, ontvouwt zich een uitgebreid menu met boeiende thema’s: liefde, vriendschap, verlies en verdriet, bidden, licht en vuur, (b)engeltjes, Pasen, christen worden, dromen, grenzen verkennen,… Een klik op de documentmappen in het rekje brengt hen bij beknopte en bevattelijke informatie over de sacramenten, het liturgische jaar, heiligen, de tien geboden, de Blijde Boodschap en de geloofsbelijdenis, bijzondere feesten en voorwerpen, enzovoort. Met een klik op de afbeelding van de kerk komen de kinderen bij de ’kerkkijker’ terecht, een plaats waar een kijkje in de kerk (met kleine en grote K) genomen wordt. Zij krijgen er niet alleen uitleg over voorwerpen in de kerk, maar ook over de ambten in de Kerk, kerkelijke gemeenschappen en initiatieven. Het kruisbeeld in de zolderkamer is de toegang tot informatie over Jezus, zijn leven, dood en verrijzenis. Op de zolderkamer is echt alles: een bidboekje, een poëziebundel, een prikbord en kalender met aankondiging van kerkelijke feestdagen en activiteiten. Ook de Bijbel ontbreekt niet: wie erop klikt, krijgt informatie over belangrijke Bijbelboeken, Bijbelse mannen en vrouwen, ‘straffe’ verhalen over God en de manier waarop God en de mens met elkaar omgaan.
Alle inhoud op de website is vrij consulteerbaar. Registratie op de website dient enkel om kinderen de kans te geven om e-cards te versturen en aan spelletjes, kwissen en chatsessies (gemodereerd door de webredactie) deel te nemen of om te reageren op forums. Nabbi.be is gratis en reclamevrij.

Andere kinderwebsites rond geloven

www.lisaendaan.nl
www.rorate.com of hier voor een rechtstreekse link 

top


Jeugd en geloof (vorming, ontmoeting, ontspanning, vakantie)


IJD - Jongerenpastoraal Vlaanderen

IJD wil de jongerenpastoraal in Vlaanderen ondersteunen en doen groeien. IJD ziet jongerenpastoraal als een wisselwerking tussen het concrete leven en het christelijke geloof. Dit jeugdwerk kadert binnen de Vlaamse bisdommen. IJD is erkend als landelijke jeugdvereniging.

IJD wil:
- Vanuit de traditie (verhalen, symbolen en riten) jongeren en hun begeleiders zoekend - gelovig samenbrengen
- Jongeren en hun begeleiders individueel en in groep vormen
- Vanuit het evangelie in de wereld staan en op het publieke forum solidair, zingevend en dienstbaar actief zijn.



Via www.ijd.be vind je informatie over de gevarieerde en boeiende activiteiten van de zes diocesane jeugddiensten.


Diocesane werkingen voor misdienaars – ministranten – acolieten



Naar de misdienaarssite ...


 

Op de misdienaarssite vind je onder meer:
- Inhoudelijke thema’s zoals leesmateriaal rond de ‘spirit’ van misdienaars en hun begeleiders, de ‘taak’ van een misdienaar binnen de liturgie, boeksuggesties ...
- Werkmateriaal om in de plaatselijke groepen aan de slag te gaan: Welke inhouden geven we aan een ‘misdienaarsvergadering’?, Hoe kunnen we nieuwe misdienaars werven? Elke maand zorgt één van de bisdommen voor een nieuw impuls. 
- Uitnodigingen voor diocesane initiatieven die misdienaars kunnen boeien.

Voor meer informatie over de diocesane werkingen voor misdienaars, ministranten en acolieten kan je terecht bij:

Bisdom Antwerpen:
Contactpersoon: Ann Joris: e-mail: ann.joris1@telenet.be

Vicariaat Brussel:
Contactpersoon: Edward Bekaert (IJD): e-mail: edward.bekaert@ijd.be

Bisdom Brugge:
Contactpersoon: Chris Deconinck , pr.: e-mail: deconinck.chris@scarlet.be
e-mail: acolitaat.bisdom.brugge@skynet.be
www.bamweb.be (Bisdom Brugge Acolieten en Misdienaars)

Bisdom Gent:
Contactpersoon: Noella Jordens (IJD): e-mail: noella.jordens@ijd.be

Bisdom Hasselt:
Contactpersoon: Evi Freson (IJD): e-mail: evi.freson@ijd.be

Vicariaat Vlaams-Brabant en Mechelen:
Contactpersoon: Filip Hacour pr.: filip.hacour@gmail.com

http://misdienaars.ijd.be  



Netwerk voor pastoraal met jongeren

Het netwerk voor pastoraal met jongeren is een overlegplatform van pastoraal verantwoordelijken van christelijk geïnspireerde jeugdbewegingen en jongerenverenigingen. Het netwerk wil bijdragen tot een beleving van de christelijke identiteit in lokale afdelingen en overkoepelende structuren van jeugdbewegingen en jongerenverenigingen. Het netwerk wil met methodes en vaardigheden de pastoraal gestalte geven.
Als overkoepelend overlegorgaan beschouwt het Netwerk zich dus niet als een doel op zich, maar wil het ten dienste staan aan Pastoraal in jeugdbewegingen en jongerenorganisaties door:
- een denktank en plaats van overleg en uitwisseling te zijn voor jongerenpastoraal in jeugdbewegingen en jongerenverenigingen
- materiaal te ontwikkelen dat bruikbaar is in dit verband
- vorming aan te bieden aan haar leden
- expertise m.b.t. jongerenpastoraal te verzamelen en toegankelijke te maken voor mensen binnen en buiten het netwerk
- zorg te dragen voor de positieve beeldvorming rond jongerenpastoraal ad intra (eigen achterban) en ad extra (pers, kerk, samenleving,…).

Meer info op www.netwerkvoorpastoraalmetjongeren.be 
Je kan er doorklikken naar de christelijk geïnspireerde jeugdbewegingen en jongerenvereningen: Chiro, KAJ, Jeugddienst Don Bosco, VUHP, KLJ, KSJ-KSA-VKSJ, Sant' Egidio, Scouts & Gidsen Vlaanderen, Jongeren voor een Verenigde Wereld, Kazou, IJD.



Don Bosco Vlaanderen - jongeren

In de geest van Don Bosco wil de Vlaamse Don Boscobeweging jongeren de kans geven om na en naast de schooluren hun tijd zinvol in te vullen, verantwoordelijkheid op te nemen, plezier te maken, groep te vormen, hun talenten te verkennen,... 
Don Bosco Vlaanderen biedt een brede waaier aan activiteiten aan, waaronder het Don Bosco Oasecentrum, een centrum van jeugdspiritualiteit met een ruim gamma aan activiteiten, van schooltweedaagses tot oaseweekends, Turijnreizen, fietstochten, jongerenvieringen,...

Voor meer informatie over het Don Bosco Oasecentrum: www.oasecentrum.be
Voor meer informatie over de jongerenwerking en de jeugddienst van de Salesiaanse Familie: www.donbosco.be (klik op 'jongeren') en www.jeugddienstdonbosco.be


Jong Karmel

Jong Karmel wil kans geven
aan jongeren tussen 12 en 30 jaar
om op regelmatige tijdstippen
een weekend, een tocht, een kamp, een Taizé-viering...
mee te maken
om elkaar te leren kennen
op een ándere manier dan dat doorgaans gebeurt.

Tijdens de initiatieven van Jong Karmel
mag je er zijn met alles wat in je leeft,
je vreugde en je pijn, je geloof en je twijfel,
je zoektocht naar jezelf, naar de liefde, naar God.


Jong Karmel wil jongeren de kans geven om samen met geloofsgenoten op te trekken. Er wordt altijd voor een bijbels thema gekozen. Dat wordt uitgewerkt met toneel, uitwisselingen, speelse activiteiten die verband houden met het thema, bezinningsmomenten (vooral voor de tieners), eucharistie, soms ook biecht. De jongeren kennen elkaar meestal goed omdat ze ook buiten de activiteiten met elkaar contact houden.

Meer info over de tienerdagen en jongerenweekends van Jong Karmel vind je op de website of kan je bekomen bij broeder Lukas:
e-mail: lukas.martens@karmel-gent.be
tel.: 09 267 85 99 
gsm: 0484 83 22 50
Website: Jong Karmel


In Tertio van 5 januari 2011 verscheen het artikel 'Jongeren moeten open over geloof kunnen spreken'. Studente Sara Lembrechts getuigt er over de inspiratie die ze vindt in Jong Karmel.


Goed om weten:
Jong Karmel organiseert een tienerweekend van 24 tot 26 februari 2012 in Bonheiden (Kasteel Zellaer) voor jongeren geboren tussen 1996 en 2000.
Thema: Petrus, rots in de branding.

Bijdrage: € 45 (€ 40 voor broer of zus), € 3 korting voor wie inschrijft voor 12 februari 2012.
Info en inschrijving: Broeder Lukas: e-mail: lukas.martens@karmel-gent.be of tel. 09 267 85 99 of gsm 0484 83 22 50.

 

top

 


Samuel. Levenskeuzes vanuit het gebed
 


"Je bent tussen 20 en 30 jaar en je maakt volop plannen voor de toekomst: studies, loopbaan, relaties, … Bij de keuzes die je maakt wil je niet alleen je talenten, voorkeuren en verlangens een rol laten spelen, je wil er ook uitdrukkelijk je geloof bij betrekken. Omdat je weet (hoopt) dat je een vrij en gelukkig mens wordt wanneer je met God verbonden leeft en je je leven bouwt op wat Hij van je verlangt.
Samuël wil je helpen om het verlangen van God over je leven op het spoor te komen. Uitgangspunt is de ervaring van zovele mensen dat het inderdaad wáár is wat er gezegd wordt en geschreven staat: dat ‘God’ niet zomaar een abstract begrip of stoplap is, maar een levende Aanwezigheid, een God die zich laat kennen en mensen ‘aanspreekt’ in hun diepste verlangen naar bevrijding en vervulling…"

Een samuëljaar duurt ongeveer zeven maanden en en rust op drie pijlers: dagelijkse meditatie met een bijbeltekst, een tweewekelijks gesprek met een persoonlijke begeleider en een maandelijkse bijeenkomst op zondag.Centraal in het geheel staat de lectio divina, een beproefde manier om de bijbel te openen, ermee te mediteren en te bidden, en daardoor een brug te slaan tussen het bijbelverhaal en het eigen leven.

Meer info op www.samuelproject.be 

top


Bartimeus – ondersteuning van jongvolwassenen en jonge gezinnen in hun geloofsgroei

 


Verlang je het christelijke geloof beter te leren kennen?
Verlang je als mens te groeien vanuit het christelijke geloof?
Verlang je tot meer actie te komen op christelijke basis?
Alleen of in een groep(je)? In een jonge gezinsgroep?
Dan kan Bartimeüs je wellicht helpen.


Bartimeüs richt zich tot jongvolwassenen van 17 tot 30 jaar die willen zoeken rond of groeien in het christelijke geloof. Ook groepen van jonge gezinnen of koppels en singles tot 45 jaar zijn welkom.
Bartimeüs werkt 'op maat' en vertrekt van de vraag en het verlangen van de deelnemers. Er zijn heel veel programma's en onderwerpen mogelijk.

Ga naar www.bartimeus.be voor meer info over de visie, het aanbod en de lopende projecten van Bartimeüs.

Contactgegevens Bartimeüs:
Eric Haelvoet, SDB
Guldendallaan 90
1150 Sint-Pieters-Woluwe
Gsm: 0476 085 744
E-mail: bartimeus@donbosco.be
www.bartimeus.be 

top


RZL-module met luik over geloofsopvoeding in het gezin

In het kader van het opleidingsonderdeel ‘Religie, zingeving en levensbeschouwing’ worden aan de K.U.Leuven in de context van een onderwijsproject (promotoren: prof. J. Geldhof en prof. A. Dillen) verschillende thematische onderwijs- en leermodules uitgewerkt. In deze modules wordt de thematiek van religie en levensbeschouwing telkens vanuit een andere invalshoek benaderd. Een eerste module met als thema ‘Gezin, Relaties & Religie’ is vrij beschikbaar op de Thomas-website.

In deze thematische module wordt ingegaan op de plaats van religie en levensbeschouwing in datgene waar mensen dagelijks mee geconfronteerd worden: gezin en relaties. Door te wijzen op de levensbeschouwelijke invloeden in de beleving van (gezins)relaties wordt duidelijk dat religie, zingeving en levensbeschouwing niet gereserveerd zijn voor aparte momenten en plaatsen, maar van invloed zijn op vele, ook alledaagse, aspecten van het leven.

De module is opgebouwd uit drie grote onderdelen.
In deel A wordt vertrokken van de vraag hoe gezinnen er vandaag uitzien en wat als gezin beschouwd wordt. Daarbij wordt bijzondere aandacht besteed aan de relatie tussen religie en gezinsvormen.
Deel B focust op huiselijk geweld en de rol die religie daar in kan spelen. Vanuit christelijk perspectief worden ook enkele suggesties geformuleerd voor een ethiek van het gezin.
Deel C behandelt de religieuze opvoeding in het gezin, zowel op zeer expliciete als op impliciete wijze.
Deze drie onderdelen zijn logisch met elkaar verbonden, maar kunnen ook onafhankelijk van elkaar bestudeerd en gelezen worden. Tot slot worden in een excursus enkele Bijbelse verhalen besproken, die telkens verbonden kunnen worden met verschillende onderwerpen uit de cursustekst.

Naar de Thomas-website voor de module 'Gezin, Relaties & Religie' 

top


Grootouders en geloofscommunicatie

Geloofscommunicatie gebeurt op vele manieren: door erover te vertellen, 'al doende' in eenvoudige gebaren en handelingen, door een gelovige levenshouding, met of zonder veel woorden, ... Een bijzondere manier om met (klein)kinderen over het geloof te spreken, is het schrijven van een brief. Het biedt de mogelijkheid om de woorden zorgvuldig en in alle rust te wikken en te wegen.

Vijftien gelovige grootouders uit Nederland deden het al. Ze schreven een heel persoonlijke en openhartige brief aan hun kleinkind(eren), waarin ze vertellen over hun geloof en over wat ze hen hieromtrent toewensen. Hun brieven werden door Jantine Nierop gebundeld in het boek Opa's & oma's schrijven. Wat ze hun kleinkinderen willen meegeven.

Op de webpagina 'Grootouders en geloofscommunicatie' staan enkele citaten uit dit boek. Misschien kunnen ze inspireren om zélf ook zo'n brief te schrijven, als een waardevol en persoonlijk geschenk dat kleinkinderen kunnen lezen en herlezen.

Meer info vind je op de webpagina 'Grootouders en geloofscommunicatie'.


Bijbel in 1000 seconden & Nieuwsbrief 1000 seconden

Kerk & Wereld heeft materiaal samengesteld om met kinderen en jongeren te werken rond de schriftlezingen van de zondag. Het wordt tegen betaling aangeboden via het driemaandelijks tijdschrift 'Bijbel in 1000 seconden' en via de website www.bijbelin1000seconden.be

Het driemaandelijks tijdschrift 'Bijbel in 1000 seconden' bestaat uit een pakket fiches: 1 fiche voor elke zondag van die drie maanden. Op elke fiche staat de bijbeltekst van de zondag zoals die in de kerk wordt voorgelezen, de woordverklaring, tekstinformatie en een eigentijdse vertaling van de bijbeltekst.
Via de website www.bijbelin1000seconden.be krijgen abonnees toegang tot het verwerkingsmateriaal: tekeningen om in te kleuren, spelletjes, om te knutselen, illustraties, enzovoort. 

Info over het jaarabonnement, het basispakket, het webabonnement en groepsabonnementen via tel. 015 28 07 00 en via www.bijbelin1000seconden.be 

Goed om te weten:
De woord- en tekstverklaringen bij de schriftlezingen van de zondag zijn gratis en worden per e-mail verstuurd. Wie de nieuwsbrief 1000 seconden van Kerk & Wereld per e-mail wil ontvangen, stuurt een mailtje naar 1000seconden@kerkenwereld.be. 

top


Lievehemel!

Een programma voor ouders en grootouders, voor een ledenvergadering, een ouderavond, een vormingsinitiatief,... 

Kinderen stellen wel eens vragen waarvan je staat te kijken. Ook over God, schepping, leven en dood. Wat moet je met zo'n vraag?
In dit programma staat de spirituele dimensie van de mens centraal. De deelnemers komen tot het besef dat die dimensie net zo belangrijk is als de fysische, mentale en sociale dimensie. Voor de spirituele groei van kinderen is het van groot belang dat ze een antwoord krijgen op hun vragen over God en geloof.

Lievehemel! start met een videomontage waarin geloofsvragen van kinderen gepresenteerd worden. In kleine groepjes kunnen de deelnemers vertellen over de vragen waarmee ze zelf geconfronteerd worden. Interviews met deskundigen, zoals professor Adriaenssens, leren dat die vragen normaal zijn, dat ze passen in de ontwikkeling van een kind en dat het belangrijk is om er eerlijk op in te gaan. Vervolgensworden getuigenissen getoond van verschillende mensen over hun reacties op kindervragen. En in een aansluitend groepsgesprek kunnen de deelnemers met elkaar praten over wat hen hierin treft. Er wordt ook informatie gegeven over goed materiaal dat mensen kan helpen om onbevangen en vrij met kinderen over God te spreken.

Voor meer informatie: www.kerkenwereld.be 

top


Websites rond catechese


Op www.kerknet.be (de website van de katholieke Kerk in Vlaanderen) staat een rubriek 'catechese'.
Link naar de Interdiocesane Commissie voor Catechese.
Als je een vraag hebt over catechese aan volwassenen of kinderen, of catechumenaat, kan je deze stellen via icc@interdio.be.

www.groeieninhetgeloof.be
website over catechese in het vicariaat Vlaams-Brabant en Mechelen

www.catechesehuis.be 

top


Kind- en gezinsvriendelijke vieringen

Op de webpagina 'Kind- en gezinsvriendelijke vieringen' vind je:

- suggesties en tips voor kind- en gezinsvriendelijke vieringen
- liturgiemap: handreikingen voor de opbouw van een gezinsvriendelijke viering
- suggesties voor de viering van Maria Lichtmis en de zegening van kinderen
- nieuwsbrief 1000 seconden
- info over misdienaars(werkingen)
- nuttige linken. 

top


Intergenerationeel leren - Leren van en aan elkaar

Intergenerationeel leren is een leren waarbij verschillende generaties van elkaar leren. Intergenerationele catechese is 'wederkerig geloofsleren': kinderen en volwassenen leren van en aan elkaar.


Leren van en aan elkaar. Generaties brengen elkaar in contact met God

An Mollemans schreef hierover het artikel: 'Leren van en aan elkaar. Generaties brengen elkaar in contact met God'. Het verscheen in KERK&Leven van 13 oktober 2010 (editie Aartsbisdom). Het artikel is een verkorte versie van 'Intergenerationeel leren over God, ruimte om te leren van en aan elkaar.'
Hieronder vind je beide teksten.

Leren van en aan elkaar. Generaties brengen elkaar in contact met God.

Intergenerationeel leren over God, ruimte om te leren van en aan elkaar.  


Catechese op zondag. Impulsen voor een geïntegreerde catechese aansluitend bij de zondagsliturgie

CCV in het bisdom Gent ontwikkelde de werkmap 'Catechese op zondag. Impulsen voor een geïntegreerde catechese aansluitend bij de zondagsliturgie'.

De map bevat aanzetten voor een geïntegreerde en intergenerationele catechese, ingebed in het leven van de kerkgemeenschap en op het ritme van het liturgische jaar. De map biedt volop kansen op geloofsgroei voor iedereen, samen in gemeenschap, op zondag.

Er is telkens keuze uit verschillende catechesegroepen: voor leeftijdsgroepen apart, maar ook voor volwassenen en kinderen of jongeren samen. Het is dus mogelijk om in gezinsverband deel te nemen aan eenzelfde catechesegroep.

Naar de webpagina 'Catechese op zondag - voor iedereen'   

top


Het christelijke geloof - initiatie en verdieping

Wie meer wil weten over het christelijke geloof,
wie wil groeien in geloof,
wie de draad opnieuw wil opnemen of versterken, ...
- bijvoorbeeld naar aanleiding van het doopsel, de eerste communie of het vormsel van een kind -
kan hiervoor aanzetten en informatie vinden in boeken en brochures.

Op de webpagina 'Het christelijke geloof - initiatie en verdieping' vind je enkele toegankelijke publicaties, die een goede initiatie bieden in het christelijke geloof, of die tot geloofsverdieping uitnodigen. Je vindt er ook enkele gebeden en gedichten.

top