
In 2010 wordt er door de Vlaamse overheid een Staten Generaal over interlandelijke adoptie gehouden. Op 14 december 2009 werd hiervoor een colloquium georganiseerd met aansluitend de opstartvergaderingen voor de verschillende werkgroepen (per deelthema). De bijeenkomst is de start van een uitvoerig proces dat op de eindvergadering van 27 mei 2010 conclusies moet opleveren over het interlandelijk adoptiebeleid in Vlaanderen. De Staten Generaal koos uitdrukkelijk voor het belang van het kind. Tijdens het startcolloquium kwamen deskundigen aan het woord over hun visie op, onderzoek van en ervaring met interlandelijke adoptie. De Staten Generaal verloopt in drie delen. Het startcolloquium overliep en duidde de actuele context van interlandelijke adopties. Vier werkgroepen begonnen aan een studieopdracht, die zich elk over een ander deel van de thematiek bogen. De studie moet leiden tot beleidsaanbevelingen, die worden samengebracht op het eindcolloquium van 27 mei 2010. Experten uit binnen- en buitenland, mensen uit het werkveld en ervaringsdeskundigen zullen eraan deelnemen. De Staten Generaal heeft de ambitie om duidelijke beleidskeuzes te maken voor interlandelijke adoptie.
Adoptie is volgens Vlaams minister van Welzijn en Gezin Jo Vandeurzen een zorgvorm die een kind een gezin biedt, maar adoptie mag nooit als ambitie gesteld worden om een gezin een kind te geven. Adoptie in het belang van het kind is en blijft de premissie. De minister vindt ook dat adoptie de laatste optie is voor kinderen die nood hebben aan een gezin en vraagt herkomstlanden om oplossingen in eigen land uit te werken.
België gebruikt de principes van het Verdrag van Den Haag voor de evaluatie van elk adoptiekanaal en voor elk individueel adoptiedossier. Dit maakt dat er over alle landen heen almaar minder kinderen interlandelijk geplaatst worden in adoptiegezinnen. De aanpassingen aan de federale adoptiewet en de nieuwe procedure die werd uitgewerkt in wet en decreet zijn aan evaluatie en verbetering toe. De Staten-Generaal heeft de ambitie om duidelijke beleidskeuzes te maken voor interlandelijke adoptie. De Vlaamse regering wil diepgaand overleg over de plaats van adoptie in een (inter-)nationale context. De Staten-Generaal moet de richting daarvoor aangeven.
Adoptie is een thema dat niet zo vaak pastoraal of theologisch belicht wordt. Carolien Milis onderzocht de afgelopen jaren wat de theologie, het christendom en de ethiek erover zeggen. In dit artikel Geheeld verlangen. Een christelijk perspectief op adoptie gaat ze eerst in op de verschillende betrokkenen bij adoptie: de adoptieouders, het adoptiekind en de ‘afstandsouders’. Vervolgens wordt er gekeken naar hoe theologen en ethici naar adoptie kijken. Een boeiende stelling is dat christenen geloven dat ze kinderen van God zijn, dus dat adoptie door God misschien meer deel uitmaakt van ons mens-zijn, dan we op het eerste gezicht geneigd zijn te denken…
Het artikel Geheeld verlangen. Een christelijk perspectief op adoptie verscheen in het herfstnummer 2009 van Rondom Gezin.
In pastorale contacten en bij pastoraal vrijwilligerswerk, maar ook in ons dagelijkse leven, komen we in aanraking met adoptiegezinnen. Tenzij we het van dichtbij meemaakten, zelf of via vrienden, beseffen we vaak niet wat er allemaal bij een adoptie komt kijken en welke weg mensen moeten afleggen om kinderen te adopteren.
In het herfstnummer 2009 van Rondom Gezin verscheen een interview met adoptiemama Chris Peeters. Dit interview wil, vanuit een persoonlijk verhaal, een licht werpen op adoptie.
Steeds meer gezinnen kiezen ervoor om een kind te adopteren. Bij adoptie gaat er terecht heel wat aandacht naar adoptiekinderen en adoptiemoeders, maar adoptievaders hebben soms het gevoel wat in de kou te staan. Adoptiepapa, een project van de K.U.Leuven, wil (toekomstige) adoptievaders in Vlaanderen ondersteunen in hun vaderschap.
Het project ging vorig jaar van start en brengt twee publicaties uit: een brochure ‘Adoptiepapa in de kijker’ en een website www.adoptiepapa.be In de brochure worden thema’s belicht die gemeenschappelijk zijn voor vele adoptievaders. Het ontbreekt Vlaamse adoptiepapa’s vaak aan rolmodellen uit de nabije omgeving. Via de website kunnen ze o.a. ervaringen uitwisselen met andere adoptiepapa’s.
Het adoptiepapa-project loopt met de steun van het Fonds Hugo van Mierlo, beheerd door de Koning Boudewijnstichting. Het project maakt deel uit van de Leuvense AdoptieStudie (LAS), het eerste langetermijnonderzoek in Vlaanderen over adoptieouders en adoptiekinderen, onder leiding van professor Patrick Luyten en professor Nicole Vliegen van de onderzoekseenheid Psychologie van de K.U.Leuven.
Het onderzoek gebeurt in samenwerking met Yale University en University College of London, en met de steun van alle Vlaamse adoptiediensten, de Vereniging voor Kind en Adoptiegezin, de Vlaamse Centrale Autoriteit inzake Adoptie en het ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. Meer info vindt u op hun website: www.leuvenseadoptiestudie.be
Marcel en Hild de Bakker-Helsen - een diakenkoppel uit Berlaar - getuigen over hun engagement en keuze voor gehandicapte kinderen. Hun getuigenis 'Een thuis geven aan wie zwak en kwetsbaar is' is op www.kerknet.be opgenomen op de webpagina's van het bisdom Antwerpen, onder de rubriek 'Ambten & bedieningen', subrubriek 'Diaconaat'.
Je vindt hun getuigenis ook op deze website bij de informatie over 'Een kindje met een handicap'.
Carolien Milis deed aan de Faculteit Godgeleerdheid van de K.U.Leuven onderzoek naar (aspecten van) adoptie. Hier vind je:
- haar verhandeling 'Adoptie: kind dankzij verschillende ouders. Kind van één God. Antropologische, ethische en theologische perspectieven'. Het betreft de verhandeling tot verkrijging van de graad van Master in de godgeleerdheid en godsdienstwetenschappen, K.U.Leuven, 2008. Promotor: prof. dr. D. Pollefeyt.
- haar masterproef 'Als adoptie tot leven komt. Fenomenologische, (pastoraal)theologische en empirische perspectieven op pastorale zorg voor adoptiegezinnen.' Het betreft de masterproef ter verkrijging van de graad van Master in de gespecialiseerde studies in de Godgeleerdheid en de Godsdienstwetenschappen, Optie Praktische theologie: academische pastoraatsopleiding, K.U.Leuven, 2009. Promotor: prof. dr. D. Pollefeyt.
- de powerpointpresentatie 'Als adoptie tot leven komt'

M. Anthonisse & M. Van De Mortel, Adoptie: verhalen, ervaringen en adviezen uit de adoptiedriehoek, uitgeverij Sirene, ISBN: 978 90 583 1506 9
Wat zijn de ervaringen van moeders die hun kind hebben afgestaan, hoe voelt het voor een geadopteerde om afgestaan en geadopteerd te zijn en welke keuzes maken (aankomende) adoptieouders? Maar nog veel belangrijker: wat verbindt deze drie partijen met elkaar en wat kunnen ze van elkaar leren? In Adoptie: verhalen, ervaringen en adviezen uit de adoptiedriehoek komen voor het eerst alle partijen binnen deze driehoek aan het woord. Daarnaast geeft een aantal deskundigen hun visie op adoptie.
Adoptie biedt een waardevolle en realistische inkijk in de adoptiewereld en laat duidelijk de onlosmakelijke verbondenheid binnen de adoptiedriehoek zien. Het geeft antwoord op vragen waar wellicht veel mensen die met adoptie te maken hebben mee rondlopen.
W.G.J. Bastiaanse- Kuijpers, Adoptie een levenslang spoor, Ten Have, ISBN: 978 90 259 5691 2
Hoe wordt het karakter van een adoptiekind gevormd? Welke rol speelt de voorgeschiedenis van het kind en wat zit er ‘in de genen’? Hoe vindt een kind zijn eigen identiteit en wat zijn de gevolgen als het misgaat? Adoptie is een avontuur dat een leven lang duurt, voor kinderen en hun ouders.
Uit eigen ervaring en op basis van vele gesprekken met adoptiekinderen en ouders belicht de auteur de specifieke problemen waar je na adoptie mee te maken kunt krijgen. Zoals de valkuilen van ontkenning van het verleden of van te hoge verwachtingen. Hoe buitenstaanders je kind steeds meer als een allochtoon beschouwen en wat voor reacties programma’s als ‘Spoorloos’ oproepen. Veel sprekende voorbeelden helpen om bepaalde moeilijkheden te plaatsen en te verwerken. Een waardevolle leidraad voor (toekomstige) adoptieouders, partners van adoptiekinderen en mensen die beroepsmatig met adoptie te maken hebben.
W.G.J. Bastiaanse-Kuijpers is moeder van twee adoptiekinderen en geeft lezingen over adoptie. Haar motto: “Je kunt een kind uit Thailand halen, maar je kan Thailand niet uit een kind halen”. Adoptie is geen vorm van menslievendheid, maar een riskant avontuur, dat levenslang zijn sporen trekt.
M. Bos, F. Boddendijk & J. Vermeulen, Echte vaders over adoptie, Uitgever Bohn Stafleu van Loghum, ISBN: 978 90 313 4395 9
Jaarlijks adopteren tientallen Nederlandse paren een kind. De afgelopen jaren zijn hierover verschillende boeken verschenen, vaak geschreven door moeders. In dit boek komen nu eens adoptievaders aan het woord. De drie ‘ervaringsdeskundigen’ bieden een meeslepend overzicht van de verbazingwekkende, ontroerende maar vaak ook komische gebeurtenissen die zich hebben voorgedaan voor, tijdens en na hun adoptiereizen. Daarbij komen vrijwel alle aspecten van adoptie aan bod: voorbereidende cursussen, bezoeken aan artsen, ministeries, notarissen, rechtbanken en kinderbescherming, financiële perikelen, de reis naar land van adoptie, de thuiskomst en de jaren daarna.
Echte vaders over adoptie vormt daarom een bron van herkenning voor adoptievaders en –moeders. Andere vaders zullen zich eveneens herkennen in de gevoelens van de auteurs. Ten slotte kan het voor moeders verfrissend zijn om te lezen hoe intensief vaders met het wel en wee van hun kinderen bezig zijn, ook al doen ze dat soms op een heel andere manier dan zijzelf.
R. Wolfs, Wereldkind. Praten met je adoptiekind, Uitgeverij L.J.Veen, ISBN: 978 90 680 1916 2
Het is van groot belang dat ouders open communiceren met hun adoptiekinderen. Als die zich van jongs af aan veilig genoeg voelen om onbevreesd te praten over hun verleden en herkomst, is de kans groot dat zij zich beter ontwikkelen. Dit boek helpt ouders die openheid te creëren.
Veel adoptieboeken gaan over de psychische problematiek over adoptie. Wereldkind is anders, het gaat over de communicatie tussen ouder en kind. Het is optimistisch van toon, voor iedereen toegankelijk en biedt tal van praktische handvatten. Hoe ga je als ouder concreet om met de vragen van je kind? Hoe blijf je met je kind in gesprek? Hoe reageer je op boosheid of verdriet? Op welk moment is een kind toe aan welke informatie?
Deze en vele andere onderwerpen komen aan bod in dit handboek, dat gericht is op kinderen tot circa 12 jaar. Het vervolg voor kinderen van circa 10 - 18 jaar is verschenen onder de titel De adoptiedialoog, gespreksvoering voor adoptiegezinnen met tieners.
R. Wolfs, De adoptiedialoog, gespreksvoering voor adoptiegezinnen met tieners, uitgeverij SWP, ISBN: 978 90 666 5887 5
Hoe kunnen ouders toegang krijgen tot de ingewikkelde gevoelens en gedachten van hun geadopteerde tieners? Is hun sterke gedrag gewoon ‘pubergedrag’ of komt het voort uit hun adoptiegeschiedenis? Renée Wolfs geeft in De adoptiedialoog eenvoudige woorden aan hun specifieke problematiek. Op pragmatische wijze leidt zij de lezer binnen in de belevingswereld van geadopteerde tieners. Tevens geeft zij vele adviezen over hoe ouders in deze periode de communicatie gaande kunnen houden.
Renée Wolfs (1962) studeerde Nederlands en is na haar studie ondermeer werkzaam geweest als schrijver, voorlichter en gesprekstrainer. Zij is zelf adoptiemoeder. In 2004 verscheen van haar hand het communicatiehandboek Wereldkind, praten met je adoptiekind voor adoptiegezinnen met jonge kinderen. Inmiddels is dit boek ook in het Engels vertaald en is het voor vele adoptie- en pleeggezinnen een standaardnaslagwerk geworden.
Algemene informatie over adoptie:
Acutele info over door Kind en Gezin erkende adoptiediensten vind je op de website van Kind en Gezin