Voorbereiding op een kerkelijk huwelijk

Beste trouwers,

Jullie hebben gekozen voor een kerkelijk huwelijk! Van harte proficiat! De geloofsgemeenschap kijkt er al naar uit jullie te verwelkomen als koppel!
Trouwen voor de kerk is een belangrijke stap. Jullie beloven dat jullie elkaars man en vrouw willen zijn in een levenslange, trouwe liefde, en jullie beloven dat jullie open willen staan voor de komst van kinderen. Deze belofte doen jullie voor God, en voor de geloofsgemeenschap.

Uit deze rijke betekenis van het kerkelijk huwelijk zijn een aantal richtlijnen gegroeid, die in de loop der eeuwen een vaste vorm kregen in regels. Deze regels zijn geen uitingen van bemoeizucht of een beknotting van jullie vrijheid. Zij zijn veeleer de ‘bewakers’ van het huwelijk als sacrament en gemeenschapsgebeuren. Ze bewaren reeds vele eeuwen lang het unieke karakter van een kerkelijk huwelijk.

De voorbereiding op dit huwelijk is een unieke tijd in jullie leven. Het is een tijd van verdieping en innerlijke groei, het is ook een tijd van plannen en organiseren. De kerk wil jullie op beide vlakken begeleiden en ondersteunen, zodat het een mooie en zinvolle periode wordt!

De kerkelijke huwelijksvoorbereiding is in elke parochie, federatie, dekenaat of bisdom anders, maar algemeen kan men de volgende vier stappen onderscheiden.

1. De aanvraag

Allereerst doen jullie, bijvoorbeeld telefonisch, de aanvraag tot het huwelijk. Dit gebeurt stééds bij de pastoor van de parochie(s) waar jullie wonen, ook als jullie willen huwen in een andere parochie. Via http://www.kerknet.be , onder de link ‘uw parochie’, vinden jullie het contactadres en telefoonnummer van jullie pastoor. Deze aanvraag gebeurt ongeveer één jaar voor de geplande huwelijksdatum.

2. Het onthaal

Er wordt een afspraak gemaakt voor een gesprek bij de pastoor. Dit gesprek heet het onthaal. Bij het onthaal worden allerlei administratieve zaken besproken: er wordt een huwelijksdossier opgesteld. Dit dossier moet de volgende zaken bevatten: de datum en plaats van het huwelijk, administratieve gegevens van beide trouwers, de doop- en, indien mogelijk, vormselbewijzen. Jullie brengen hiervoor dan ook best jullie identiteitskaart mee. Als jullie ouders een trouwboekje hebben, kunnen jullie dit ook meebrengen. Daar vinden jullie immers de plaats en datum van jullie doopsel, en in jullie doopregister staat de plaats en datum van jullie vormsel. (De plaats en datum van jullie huwelijk zal trouwens ook in dit doopregister vermeld worden.) Hebben je ouders geen trouwboekje? Informeer dan eens waar zij woonden toen ze je lieten dopen en vormen. Op die manier kunnen doop- en vormselbewijzen gemakkelijk opgevraagd worden.

Waar en wanneer gaat het huwelijk door? Het kerkelijk huwelijk is een sacrament dat, net als de andere sacramenten, ontvangen en gegeven wordt in een geloofsgemeenschap. Net zoals de burgerlijke trouw doorgaat in een gemeentehuis, gaat de kerkelijke trouw dus door in een kerk of een publieke kapel. De huwelijksdag kan om het even wanneer gepland zijn, om praktische redenen wordt er meestal voor een vrijdag of zaterdag gekozen.
Normaliter gaat de viering door in de parochiekerk van de bruid of de bruidegom. Jullie huwelijk is immers ook de viering van jullie nieuwe aanwezigheid in de plaatselijke geloofsgemeenschap, nu als man en vrouw. Als de trouwers op een andere parochie willen trouwen, bijvoorbeeld omdat er een bevriend pastoor of diaken woont, vragen ze toestemming aan hun pastoor om het huwelijk daar te laten doorgaan. Deze zorgt eerst voor de afhandeling van het huwelijksdossier en geeft het dan door aan zijn collega van de andere parochie. Een koppel kan ook vragen dat een priester of diaken, familielid of vriend, bij het huwelijk assisteert in de parochie waar (één van) beiden woont. In deze gevallen zorgt de eigen pastoor voor een delegatie. Deze delegatie door de eigen pastoor is echt wel noodzakelijk, anders is het huwelijk ongeldig wegens vormgebrek!

Als de viering in de eigen parochie doorgaat, zullen meteen een aantal praktische zaken ter sprake komen. Als de viering elders doorgaat, nemen jullie na het eerste onthaal bij de eigen pastoor hiervoor contact op met de pastoor of diaken van jullie keuze.
Weten jullie bijvoorbeeld al of er een organist ter beschikking is van de parochie en hoe jullie met hem contact kunnen opnemen? Of zoeken jullie liever zelf een koor of muzikanten? Zorg dan wel voor muziek die aangepast is aan een liturgische viering.
Vraag na of er tapijten voorzien zijn in de kerk, of wat de gewoonte is. Wat jullie buiten de kerk doen, is meestal voor eigen rekening. De kerk beschikt niet over tapijten voor buiten. Indien gewenst kunnen jullie ze vinden in de commerciële sector.
Informeer ook wat er kan en mag gebeuren ter versiering van de kerk. Alle bloemen die voor versiering van altaar en kerk worden gebruikt, blijven meestal in de kerk, zodat de hele gemeenschap ook de volgende dag nog een beetje ‘meeviert’. Is er een voorafgaande of volgende huwelijksviering? Dan is het praktisch om kostendelende afspraken te maken! De pastoor zal jullie graag de gegevens van de andere trouwers verstrekken. Op het altaar zelf moet de versiering beperkt blijven tot één bloemstuk, dat het zicht op het altaar en de gaven niet belemmert. Ook de schikking van de altaarruimte (de lezenaar, de paaskaars, de stoelen voor voorganger en misdienaars) mag niet veranderd worden.

Kijk alvast uit naar twee getuigen. Kies voor mensen met wie jullie een goede vertrouwensband hebt, mensen die de zin van jullie kerkelijk huwelijk begrijpen, en ook later voor jullie klaar zullen staan.

De vergoeding voor de kerkdienst komt ter sprake. Momenteel bedraagt die ongeveer 250 €. Deze som is gedeeltelijk bestemd voor het onderhoud van de kerk, gedeeltelijk voor het personeel van de kerk, en gedeeltelijk voor de parochie. Meestal wordt dit bedrag betaald op de ondertrouw.

Dit onthaalgesprek gaat natuurlijk niet alleen over administratieve en praktische zaken. Er wordt ook gesproken over jullie motivatie, misschien wordt er reeds gekozen voor een gebedsviering of een eucharistie. Ten slotte vertelt de pastoor jullie over de vormingsmogelijkheden die in zijn parochie of dekenaat worden aangeboden.

3. Het vormingsaanbod

Trouwen voor de kerk betekent dat je je ook innerlijk voorbereidt op deze grote dag. Hiervoor word je uitgenodigd door de vrijwilligers van ons vormingsaanbod. Deze vormingswerkers verdiepen zich samen met jullie in vier thema’s.
Natuurlijk gaat het in de eerste plaats over relatie en liefde. Wat betekent ‘liefde’ voor jullie? Wat zijn de kansen, de valkuilen, de uitdagingen?
Ook wordt er stilgestaan bij het kerkelijk huwelijk, vandaag meer dan ooit een bewuste keuze. Wat maakt het kerkelijk huwelijk zo anders?
Zo komt men uit bij het christelijk huwelijk als sacrament: voor velen een frisse, nieuwe en uitdagende kijk op relaties.
Ten slotte krijgen jullie heel wat creatief materiaal aangereikt om er een onvergetelijke viering van te maken. Natuurlijk kunnen jullie hier ook eigen teksten aan toevoegen. Vergeet echter niet de teksten en muziekkeuze van jullie viering voor te leggen aan de assisterende pastoor of diaken, vóór ze gedrukt worden. Deze voorganger is immers geen uitvoerende kracht, maar een tochtgenoot, die samen met jullie wil werken aan de viering, en klaar wil staan voor jullie in jullie verdere huwelijk!

4. De ondertrouw

Ten laatste twee maanden voor de huwelijksdatum maak je een afspraak met de assisterende pastoor of diaken voor de ondertrouw. In dit gesprek staat jullie kerkelijk huwelijk centraal. Jullie kunnen van gedachten wisselen over jullie motivatie voor een kerkelijk huwelijk. Jullie buigen zich samen over de samenstelling van de viering, die hier haar definitieve vorm zal krijgen. Kiezen jullie voor een viering met of zonder eucharistievering? Beide zijn mogelijk!
Ongeveer één maand voor de viering plaatst de voorganger een publieke oproep in de parochie waar jullie wonen, en de parochie waar jullie zullen trouwen. Door voorbeden en een aankondiging in het parochieblad wordt de geloofsgemeenschap alvast betrokken bij de feestelijke gebeurtenis, die nu heel weldra zal plaatsvinden.
De pastoor van de parochie waar het huwelijk gesloten wordt, zorgt er graag voor dat jullie huwelijk wordt ingeschreven in het huwelijksregister en jullie doopregister. Hij stuurt hiervoor een attestatie door naar de parochie waar het doopsel en vormsel zijn ingeschreven. Maar intussen zijn jullie al begonnen aan een boeiende weg samen …