Rouw
- Rouw

- Aanbod van de diocesane diensten gezinspastoraal
- Rouwzorg Vlaanderen
- Con Tempo
- Pastoraat met rouwende kinderen
- Jongeren en rouw
- Missing You
- Rouwen op school
- Rouwen in de puberteit
- Werkgroep Verder
- Publicaties
- Verhalende troost: kinder- en jeugdboeken over verlies en rouwverwerking
Rouw
Op de weg van de rouw... het leven ontmoeten
We maken deel uit van een samenleving waar lijden en dood in toenemende mate worden ontkend. De ondersteunende rol van plaatselijke gemeenschappen bij het verwerken van verdriet geraakt steeds verder uitgehold waardoor de verwerking of de rouwarbeid steeds meer binnenskamers dient te gebeuren. Hierdoor dreigen mensen op zichzelf terug te vallen en te vereenzamen in hun verdriet. Rouwen om het verlies van wie dierbaar is, kan een mens echter niet op zijn eentje. Rouwen behoort ook de gemeenschap toe die door haar houding het verwerken van verlies kan bevorderen.
Vanuit de Vlaamse kerkgemeenschap willen we hier ons steentje toe bijdragen. We vinden het belangrijk om in de diverse bisdommen in Vlaanderen plaatsen aan te bieden waar mensen in pijn en verdriet een stukje gemeenschap kunnen vormen...waar ze samen kunnen groeien als mens doorheen de pijn.
Dit gebeurt in verwerkingsgroepen en ontmoetingsmomenten voor wie met de pijn van een verlies wordt geconfronteerd.
Rouwen is een tijd van ‘onder-breking‘. Een periode waarin de rouwende persoon wordt uitgenodigd om naar ‘binnen te keren‘ en zich niet te laten meesleuren door de jachtige tijdsdruk. Liefde is een werkwoord, wordt gezegd en dat ze tijd vraagt is ook geweten. Maar dat ook rouwen een werkwoord is en tijd vraagt, is minder aanvaard. Rouwen heeft echter alles met liefde te maken. Het is periode om de gekwetste liefde in zichzelf alle kansen te geven tot heling. Een tijd om met ‘mildheid‘ zichzelf te omringen en te laten omringen. Echt rouwen betekent langzaam terug aansluiting vinden bij de innerlijke levensstroom.
Ze is de broedperiode van de smart zegt men wel eens. Door in de pijn te gaan staan en deze uit te dragen -zoals een zwangerschap - kan het leven opnieuw geboren worden...dikwijls intenser en dieper dan voorheen. Rouwen kan een mens voortstuwen in de richting van meer menselijkheid.
Aanbod van de diocesane diensten voor gezinspastoraal
- Aanbod in het bisdom Antwerpen
- Aanbod in het vicariaat Brussel
- Aanbod in het bisdom Brugge: (e)EN TOCH(t)
- Aanbod in het bisdom Gent
- Aanbod in het bisdom Hasselt
- Aanbod in het vicariaat Vlaams-Brabant en Mechelen
Rouwzorg Vlaanderen
Rouwzorg Vlaanderen vzw is een vrijwilligersorganisatie rond 'zorg om mensen in rouw' en wordt gerund door een ploeg ervaren en geschoolde mannen en vrouwen. Het werkterrein ligt in en rond Antwerpen.
De vrijwilligers werken vanuit een christelijke inspiratie maar de werking staat open voor iedereen.
De oorsprong van de 'Werkgroep Rouwen' ligt in de Parochie H. Familie -Hoboken in januari 1984. Bogend op 25 jaar praktijkervaring wordt de evolutie gevolgd van wat reilt en zeilt rond de thematiek 'rouwen' in de sector van de hulpverlening, zowel op vrijwillig als op professioneel vlak.
Centraal in "Rouwzorg Vlaanderen vzw" staat een blijvende aandacht voor kwaliteit en betrouwbaarheid in het omgaan met mensen in een rouwproces. Rouwen om een wezenlijk verlies is een ingrijpend proces dat naast de maatschappelijke impact de mens ook treft in heel zijn wezen: lichamelijk, emotioneel en spiritueel. Dit proces kan nog lang niet overal op een respectvolle benadering rekenen van de omgeving en van maatschappij. Een rechtmatige erkenning van het rouwproces is vaak nog niet aan de orde.
Rouwzorg Vlaanderen vzw biedt:
- hulp bij het verwerken van een rouwproces in de regio Antwerpen a.d.h.v. persoonlijke gesprekken en diverse groepsontmoetingen met lotgenoten
- informatieavonden
- de website www.rouwzorgvlaanderen.be met kwalitatief betrouwbare informatie over andere vrijwilligerswerkingen, een waaier van doorverwijsadressen van professionele begeleiders, informatie over IJD Antwerpen over hun initiatieven voor jongeren in rouw, en informatie over vormingsmomenten van korte en langere duur georganiseerd door CCV in het bisdom Antwerpen.
Contactgegevens:
Rouwzorg Vlaanderen vzw
Maatschappelijke zetel
p/a Paul Vekemanslaan 5
2660 Hoboken
e-mail: info@rouwzorgvlaanderen.be
www.rouwzorgvlaanderen.be
vzw Con tempo
ConTempo is een vereniging die na de dood van je partner de tijd wil nemen om er te zijn voor jou. Meer dan ooit is er vandaag behoefte en nood aan tijd en aandacht voor wie rouwt om het verlies van de partner.
Een vereniging die samen met lotgenoten met jou een eind op weg wil gaan in het verwerken van het rouwproces met respect voor ieders tempo.
Een vereniging die aandacht heeft voor het hele netwerk waarin je als rouwende verweven zit: kinderen, kleinkinderen, familie, werksituatie, school, omgeving. Rouwverwerking kadert immers in een bredere eigentijdse sociaal-culturele context.
Meer info vind je in de folder van vzw Con Tempo
Een hand reiken naar mensen in rouw. Emotioneel en praktisch steun bieden is een publicatie van vzw ConTempo. Het is een klein maar nuttig boekje om op weg te gaan met mensen die een partner verliezen. Door mooie gedichten, een paar getuigenissen en heel wat achtergrondinformatie geven de auteurs een beeld van de vele aspecten van rouwverwerking en proberen ze de lezer wegwijs te maken in de moeilijke momenten van het leven. Op die manier krijg je een beter inzicht in wat de rouwende mens meemaakt en kan je mensen die hun partner verliezen gemakkelijker een hand reiken. Bovendien geven ze heel wat praktische informatie die een ondersteuning kunnen zijn bij een overlijden. Want als een geliefde sterft is de schok zo groot dat het niet echt tot ons doordringt wat er allemaal moet gebeuren. Dit boekje kan je daarin begeleiden. Tenslotte worden er nog heel wat extra leestips aangereikt. Kortom, een boekje dat de moeite waard is voor wie in contact komt met mensen die afscheid hebben moeten nemen van hun partner.
De brochure kan besteld worden op het secretariaat van vzw ConTempo per e-mail: info@vzwcontempo.be, per telefoon: 050 44 49 57 of door overschrijving van 7 € naar 121-0403418-73 op naam van vzw ConTempo Potterierei 72, 8000 Brugge, met vermelding ‘brochure: 'Een hand reiken naar mensen in rouw'.
Voor meer info over de werking van vzw Con Tempo kan je terecht op de website www.vzwcontempo.be
Contactgegevens:
Con Tempo vzw (zetel vzw en landelijk secretariaat):
Potterierei 72
8000 Brugge
Tel. 050 44 49 57
Fax: 050 44 49 59
E-mail: info@vzwcontempo.be
www.vzwcontempo.be
De regionale contactadressen vind je in de folder.
Pastoraat met rouwende kinderen
Pastores, ouders, familie en vrienden worden allemaal wel eens geconfronteerd met kinderen die een groot verdriet of verlies te verwerken hebben. Op de Elisabeth-website (www.pastoralezorg.be) werd een luik rond ‘pastoraat met rouwende kinderen’ uitgewerkt.
Naar het luik 'Pastoraat met rouwende kinderen' op de Elisabeth-website
Jongeren en rouw
IJD - jongerenpastoraal Vlaanderen heeft een aanbod voor jongeren en jongvolwassenen in rouw. Het aanbod van IJD – rouwgroepen, rouwkoffers, vorming, documentatie – vind je op de IJD-website.
IJD Antwerpen heeft al jaren ervaring in het begeleiden van rouwgroepen voor jongeren (15-25 jaar) en jongvolwassenen (21-30 jaar). Jaarlijks worden er verschillende reeksen van vijf ontmoetingsavonden rond verlies georganiseerd voor wie recent of langer geleden iemand verloren is. Tijdens deze avonden wordt tijd gemaakt voor ieders verliesverhaal en komen volgende thema's aan bod: omgaan met verwarrende emoties, reacties van de omgeving, moeilijke dagen, herinneringen, troost en hoe nu verder? De begeleiders voorzien een kennismakingsgesprek met iedere deelnemer. Deelname aan de groep is gratis.
IJD Hasselt organiseert - samen met twee vrijwilligers - rouwgroepen. In een rouwgroep mag je verdrietig zijn en de tijd nemen om je verhaal te doen. Iedereen verwerkt verlies wel op zijn manier, maar gedeeld verdriet is iets gemakkelijker om te dragen.
In het februarinummer van Samen, het maandblad van het bisdom Hasselt, verscheen het artikel 'Rouw, rauw? Auw!'. An-Katrien Jacobi schetst hierin de eigenheid van een rouwgroep voor jongeren. Je vindt er ook een getuigenis van een deelnemer in en de data van de rouwgroepen in 2012.
Naar het artikel 'Rouw, rauw? Auw!' in Samen: pagina 23 en pagina 24 van het februarinummer 2012.
IJD Vlaams-Brabant & Mechelen organiseert geregeld gespreksgroepen voor jongeren in rouw.
Via IJD kan je een rouwkoffer ontlenen: een koffer vol matriaal voor begeleiders van jongeren die te maken krijgen met verlies: boeken met informatie, gedichten, verhalen, muziek en veel metholdieken om in groep te werken rond het thema rouwen.
Bij IJD Antwerpen en IJD Vlaams-Brabant en Mechelen kan je naast de deze rouwkoffer (12-18 jaar) ook een kinderrouwkoffer (3-15 jaar) en een voetsporenkoffer (vanaf 16 jaar) ontlenen.
Alle info op www.ijd.be Klik in de linkerkolom op 'Rouwen'.
Missing You
Missing You is een initiatief voor jongeren en jongvolwassenen die een broer, zus, ouder, vriend … verloren hebben door overlijden en hier geregeld over willen praten met lotgenoten.
Missing You wil een veilig en open klimaat creëren waar rouwende kinderen, jongeren en jongvolwassenen openhartig en zinvol kunnen praten over verdriet, rouw en verlies. Missing You helpt hen om deze verlieservaring in hun leven te integreren, onder meer door een maandelijkse praatgroep, een jaarlijkse ontmoetingsdag en info via de website www.missingyou.be
Missing You is een samenwerking van IJD (Jongerenpastoraal), OVOK (ouders van een overleden kind), OVK (Ouders van Verongelukte Kinderen) en vele vrijwilligers.
www.missingyou.be
Rouwen op school
Op de Thomas-website (www.godsdienstonderwijs.be) staat een interessant pastoraal onderdeel over het thema 'Rouwen op school'. Het bevat onder meer:
- hanteerbare draaiboeken voor scholen wanneer ze geconfronteerd worden met afscheid, lijden en rouwen
- een 60-tal beluisterbare liederen rond afscheid, lijden en rouwen
- een 30-tal filmfragmenten van 15 films
- gebeden, bezinningsteksten, Bijbelteksten, poëzie, afbeeldingen uit de kunst
- gebedsvieringen, herdenkingsvieringen en eucharistievieringen rond rouwen, afscheid nemen, begrafenis en herinneren
- rouwhoeken en herinneringshoeken op school
- werkvormen rond rouwen en afscheid nemen voor in de klas en in de school; communities rond rouwverwerking en netwerkvorming voor schoolpastores die met rouwen op school bezig zijn.
Het meditatieve luik (Bijbelteksten, gebeden, liederen, poëzie,...) is ook buiten een schoolcontext bruikbaar en nuttig.
Link naar het (school)pastorale luik over 'Rouwen op school'.
Rouwen in de puberteit
'Rouwen in de puberteit' is een luik dat in september 2010 toegevoegd werd aan de Thomas-website (www.godsdienstonderwijs.be). Het werd ontwikkeld voor de eerste graad secundair onderwijs. Het geeft ook los van een onderwijscontext nuttige informatie over het rouwproces bij tieners.
Link naar 'Rouwen in de puberteit'
Werkgroep Verder

Werkgroep Verder is een samenwerkingsverband tussen de Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg (FDGG – VVI), Tele-Onthaal, Similes, CAW - Slachtofferhulp, Centrum ter Preventie van Zelfmoord, Centra voor Morele Dienstverlening en tal van nabestaanden - ervaringsdeskundigen.
Werkgroep Verder behartigt de belangen van nabestaanden na zelfdoding door het coördineren, organiseren en ondersteunen van initiatieven voor en door nabestaanden na zelfdoding in Vlaanderen. De Werkgroep heeft als doel te sensibiliseren, de opvang van nabestaanden te verbeteren en het thema 'rouw na zelfdoding' bespreekbaar te maken in onze samenleving.
Iemand is nabestaande na zelfdoding wanneer men iemand heeft verloren door zelfdoding in zijn onmiddellijke omgeving: de intieme kring van familieleden en vrienden van iemand die door zelfdoding om het leven is gekomen, collega’s, klasgenoten, hulpverleners,…. Voor hen biedt Werkgroep Verder informatie, activiteiten en steunpunten aan, zodat nabestaanden op gelijk welk moment van het rouwproces de zorg kunnen vinden die ze nodig hebben. In elke provincie zijn er gespreksgroepen voor nabestaanden na zelfdoding.
Meer info over Werkgroep Verder en het aanbod vind je op www.werkgroepverder.be
Publicaties
- Brochure 'Een hand reiken naar mensen in rouw. Emotioneel en praktisch steun bieden'
- Artikel in het herfstnummer 2009 van Rondom Gezin: 'Rouw: lessen uit het verleden, visies voor de toekomst'
- Zo sterk als een mens. Verder leven na verlies
- Leven met gemis. Handboek over rouw, rouwbegeleiding en rouwtherapie
Een hand reiken naar mensen in rouw. Emotioneel en praktisch steun bieden
'Een hand reiken naar mensen in rouw. Emotioneel en praktisch steun bieden' is een publicatie van vzw ConTempo. Het is een klein maar nuttig boekje om op weg te gaan met mensen die een partner verliezen. Door mooie gedichten, een paar getuigenissen en heel wat achtergrondinformatie geven de auteurs een beeld van de vele aspecten van rouwverwerking en proberen ze de lezer wegwijs te maken in de moeilijke momenten van het leven. Op die manier krijg je een beter inzicht in wat de rouwende mens meemaakt en kan je mensen die hun partner verliezen gemakkelijker een hand reiken. Bovendien geven ze heel wat praktische informatie die een ondersteuning kunnen zijn bij een overlijden. Want als een geliefde sterft is de schok zo groot dat het niet echt tot ons doordringt wat er allemaal moet gebeuren. Dit boekje kan je daarin begeleiden. Tenslotte worden er nog heel wat extra leestips aangereikt. Kortom, een boekje dat de moeite waard is voor wie in contact komt met mensen die afscheid hebben moeten nemen van hun partner.
De brochure kan besteld worden op het secretariaat van vzw ConTempo per e-mail: info@vzwcontempo.be, per telefoon: 050 44 49 57 of door overschrijving van 7 € naar 121-0403418-73 op naam van vzw ConTempo Potterierei 72, 8000 Brugge, met vermelding ‘brochure: 'Een hand reiken naar mensen in rouw'.
Voor meer info over de werking van vzw Con Tempo kan je terecht op de website: www.vzwcontempo.be
Artikel 'Rouw: lessen uit het verleden, visies voor de toekomst'
Samen met Holly G. Prigerson sprak Colin Parkes (psychiater, onderzoeker en auteur van diverse artikels en boeken over hechting en verlies) op de studiedag van vzw ZorgSaam op 7 november 2008 over een nieuwe visie op rouw, naar aanleiding van diverse onderzoeken. Mimi Van den Bossche nam deel aan dit congres en beschrijft de belangrijkste aandachtspunten voor wie – vrijwillig of professioneel – werkt met rouwenden. Deze terugblik bevat hoopgevende signalen over en voor vrijwilligers in de rouwzorg!
Het artikel 'Rouw: lessen uit het verleden, visies voor de toekomst' verscheen in het herfstnummer 2009 van Rondom Gezin.
Artikel 'Rouw: lessen uit het verleden, visies voor de toekomst'
Zo sterk als een mens. Verder leven na verlies
Kolet Janssen & Rebekka Jonkers, Zo sterk als een mens. Verder leven na verlies, Leuven, Davondsfonds, 2009
De dood van een hartsvriendin, een allesverwoestende brand, een vluchteling die alles moet achterlaten, een faillissement, een onmogelijke liefde, een levensbedreigende ziekte. Zoveel mensen worden in de loop van hun leven geconfronteerd met verlies. En zoveel mensen moeten of willen na dat verlies hun leven verder opnemen. Hoe ga je daarmee om? Wat biedt je troost en hoe doorsta je de pijn? Wat kwetst mensen met een verlieservaring?
In 'Zo sterk als een mens' komen twaalf mensen tussen 11 en 93 jaar oud aan bod. Elk verhaal is eerlijk en onvergelijkbaar, maar steeds herkenbaar. Met speciale aandacht voor de meer verborgen en vergeten verlieservaringen. Zo draagt dit boek bij tot meer begrip en aandacht voor kleine vormen van troost die wij elkaar kunnen bieden.
Kolet Janssen schrijft al jarenlang, voor kinderen en volwassenen, over onderwerpen als gezin, verlies, geloof en waarden. Rebekka Jonkers is pastor aan de Universitaire Parochie van de K.U.Leuven. Samen schreven ze eerder al ‘Het Boek van de Troost’ voor kinderen en jongeren.
Meer info via uitgeverij Davidsfonds
Leven met gemis. Handboek over rouw, rouwbegeleiding en rouwtherapie
Johan Maes (red.), Leven met gemis. Handboek over rouw, rouwbegeleiding en rouwtherapie, vzw Zorg-saam.
Leven met gemis, een handboek voor hulpverleners,is een boek dat een grote leemte invult in ons taalgebied op het vlak van rouw, rouwbegeleiding en rouwtherapie.
In het eerste deel 'Een nieuwe visie op rouw' worden oude rouwmythes ontsluierd en laat de auteur u kennismaken met een nieuw rouwparadigma. Dit paradigma is gestoeld op de bevindingen en
inzichten uit hedendaags wetenschappelijk onderzoek naar de kenmerken van het rouwproces, de mediatoren, de verschillen tussen gewone en gecompliceerde rouw en de impact van gecompliceerde rouw op het leven van de nabestaande. In een integratief rouwmodel worden de krijtlijnen van een rouwtraject uitgetekend en de mogelijke uitdagingen waar een rouwende voor kan komen te staan. Ten slotte wordt stilgestaan bij de vraag naar de zin of onzin van onze rouwzorg de dag van vandaag.Veel van wat we op het vlak van positieve impact van rouwbegeleiding en rouwtherapie tot nu toe als vanzelfsprekend hebben aangenomen, blijkt niet te kloppen. De contouren van een nieuwe invulling van rouwtherapie worden geschetst.
In het tweede deel 'Naar een andere aanpak van rouwbegeleiding en rouwtherapie' komen meerdere hulpverleners aan het woord die vanuit hun specifieke therapeutische benadering of context op weg gaan met nabestaanden. Ze geven elk op hun manier een inkijk in de wereld van de rouwbegeleiding en de rouwtherapie. De vele voorbeelden en casussen zijn een bron van informatie voor ieder die werkt binnen de geestelijke gezondheidszorg, de ouderenzorg, de welzijnszorg, onderwijs en opvoeding, de palliatieve zorg en de rouwzorg, of in het algemeen voor ieder die de taak heeft mensen in hun verlies- en rouwervaringen te ondersteunen en te begeleiden.
Ook die rouwende die op zoek is naar meer inzicht in het rouwproces of naar meer informatie over de werking van rouwcounseling en rouwtherapie kan in dit handboek zijn of haar gading vinden.
Verhalende troost: kinder- en jeugdboeken over verlies en rouwverwerking
Hoe vertel je aan kinderen slecht nieuws?
Zoals dat hun klasgenootje, zus, broer of vriend is omgekomen in een busongeluk?
Of dat hun mama of papa kanker heeft?
Of dat oma of opa stilaan te oud werd en het tijd was om te gaan?
Volwassenen denken al snel dat men kinderen zoveel mogelijk moet sparen van tragisch nieuws. Maar specialisten in rouwverwerking menen dat we de jonge geesten niet mogen onderschatten. Meer nog, ze komen de waarheid op een of andere manier in de media of de school sowieso te weten. Het is dan best dat ze vooraf al wat context en achtergrond hebben.
En wat kan daarvoor beter zijn dan het verhaal van anderen.
Fictieve of non-fictieve personages, met kinder- en jeugdboeken kunnen jonge lezers op verhaal komen. Ze maken moeilijke onderwerpen en taboes bespreekbaar, helpen bij het loslaten en verwerken, en bieden vooral erkenning en troost. Iets wat men dezer dagen op alle leeftijden kan gebruiken.
Lees-Wijzer zet een reeks boeken in de kijker die moeilijke gebeurtenissen, verdriet, loslaten en hoopvol verdergaan op een tastbare manier aankaarten.
Naar de website van Lees-Wijzer


