Startpagina  › Opvoeding en geloof  › Sacramenten  › Doopsel 

• Agenda
• Publicaties-brochures
• IDGP-Vakbibliotheek
• Blikvangers
• Tips van de maand
• In de media
• Weetjes
• Fotodatabank
• 4ingen
• Jukebox
• Videodatabank

 Helpdesk

zaterdag 11 feb 2012

Doopsel

• Veelgestelde vragen over het doopsel
• Peters en meters vandaag: mee-ouders of geldschieters? Het peter- en meterschap in kerkelijk en maatschappelijk verband
• Fiere meters en trotse peters – Pastoraal en inspirerend op weg met meters en peters
• Suggesties voor de invulling van het meter- en peterschap
• Doopsel voor volwassenen
• Publicaties
• Gedichten
• Nuttige linken

 

Veelgestelde vragen over het doopsel

Je denkt eraan je kind te laten dopen, maar hebt nog veel vragen? Geen nood: hier volgen de antwoorden op de meest gestelde vragen over het doopsel.
Ze werden overgenomen uit het middenkatern van het magazine Opnieuw geboren. Je kind laten dopen?, een uitgave van Halewijn. Deze uitgave werd in 2010 grondig herwerkt en geactualiseerd en kreeg als titel 'Nieuw leven'.
 

        Ouders: wat is onze rol?

1. Wat beloven we ons als we ons kind laten dopen?
2. Kan ons kind gedoopt worden als wij het niet zijn?
3. Kunnen we ons kindje laten dopen ook al gaan we niet naar de kerk?
4. En wat als we niet zo zeker zijn van ons geloof?
5. En als één van ons de doop niet wenst voor ons kind?
6. Als ons kind wordt gedoopt, kunnen wij dan meteen ook gedoopt worden?
7. Kan ons kind later voor de Kerk trouwen als het niet is gedoopt?
8. Kan ons kind worden gedoopt als wij niet zijn getrouwd?
9. En wat als we aan het scheiden zijn?
10. Kunnen we een geadopteerd kind laten dopen dat misschien al werd gedoopt?
11. Moet een kind dat werd gedoopt in een andere christelijke kerk opnieuw worden gedoopt?
12. Kunnen grootouders hun kleinkind laten dopen?
13. Wat is een geheime doop?
14. Kan ons kind tijdens onze huwelijksplechtigheid worden gedoopt?
    
    Op welke leeftijd?
     
15. Op welke leeftijd moet je je kind laten dopen?
16. Kunnen wij ons kind niet beter later zelf laten kiezen voor een geloof en eventueel een doop?
17. Wat als ons kind zijn eerste communie wil ontvangen en nog niet is gedoopt?
18. Is er een bijzondere doopvoorbereiding voor een (ouder) gehandicapt kind?
19. Kan een volwassene de doop vragen?
20. Wat is het catechumenaat?
    
    Inschrijving en voorbereiding
     
21. Hoe eraan beginnen?
22. Is de voorbereiding verplicht?
23. Wat moeten we precies doen en hoeveel tijd kost dat?
24. Worden alle voornamen aanvaard?
    
    Meter en peter
     
25. Wie kun je het best kiezen?
26. Waartoe engageren ze zich als ze het peter- of meterschap aanvaarden?
27. Moeten ze gedoopt zijn?
28. Moeten ze de voorbereiding ook volgen?
29. Hoeveel meters en peters mogen er zijn?
    
    De viering
    
30. Wordt ons kind samen met andere kinderen gedoopt? 
31. Heeft de doop tijdens een eucharistie plaats?
32. Moet het doopsel in onze eigen parochie plaatsvinden?
33. Kunnen de kleine dopelingen al direct de communie ontvangen en het vormsel krijgen?
34. Kunnen we aan een bevriende priester of andere bedienaar vragen ons kind te dopen?
35. Mogen wij de teksten voor het doopsel zelf kiezen?
36. Mogen we ons kind thuis laten dopen?
    
    Het feest
      
37. Kan de doop een gelegenheid zijn om een feest te organiseren?
38. Is er een passend geschenk voor de kerkelijke viering? Wat is een scapulier?
39. Waar komt het gebruik vandaan van de suikerbonen (Vlaanderen) of beschuit met muisjes (Nederland)?

1. Wat beloven we ons als we ons kind laten dopen?

Als je je kindje laat dopen doe je dat niet zomaar. Je wilt dat je kind de kans krijgt een gelovig mens te worden. Wie zijn kind laat dopen, verbindt zich ertoe om dat mogelijk te maken, bijvoorbeeld door het kind over God te vertellen, samen te bidden, in contact te brengen met de parochie, regelmatig een viering bij te wonen, in te schrijven voor de sacramentencatechese, het kind godsdienstles te laten volgen…

2. Kan ons kind gedoopt worden als wij het niet zijn?

Ja. Ieder kind heeft het recht ge doopt te worden ook als één van de ouders of beide niet gedoopt zijn. Daarbij mag je overigens niet vergeten wat we in antwoord op de vorige vraag zeiden: je neemt wel de verantwoordelijkheid op je om het kind de kans te bieden voor het geloof te kiezen. De doop gaat in de eerste plaats het kind aan. Dus kun je je kind laten dopen ook al ga je zelf niet (regelmatig) naar de kerk. Toch is het zinvol om bij de doop van je kind eens na te denken over je eigen band met de gemeenschap van de gelovigen.

3. Kunnen we ons kindje laten dopen ook al gaan we niet naar de kerk?

De doop gaat in de eerste plaats het kind aan. Dus kun je je kind laten dopen ook al ga je zelf niet (regelmatig) naar de kerk. Toch is het zinvol om bij de doop van je kind eens na te denken over je eigen band met de gemeenschap van de gelovigen. 

4. En wat als we niet zo zeker zijn van ons geloof?

De Kerk is blij met iedere vraag om een kindje te laten dopen. Ook in de kerkgemeenschap zijn wij zoekende mensen, die graag met jou die zoektocht en antwoorden erop delen. De doopvoorbereiding is geen examen dat je moet afleggen. Je kunt er met al je vragen terecht, ook met je twijfels en kritiek. Er wordt je niets opgelegd, wel word je gevraagd om je kind in zijn gelovige zoektocht te begeleiden of te laten begeleiden.

5. En als één van ons de doop niet wenst voor ons kind?

Een lastige vraag… Als je christelijk bent gehuwd, heb je beloofd je kind christelijk op te voeden. Daar hoort de doop bij. Het is dan goed hier eens met elkaar over te praten. Hoe dan ook volstaat voor de doop de vraag van één van de ouders, op voorwaarde dat de andere ouder zich er niet tegen verzet. Uiteraard mag dat geen aanleiding vormen tot een crisis in jullie relatie. In dat geval is het beter de doop uit te stellen.

6. Als ons kind wordt gedoopt, kunnen wij dan meteen ook gedoopt worden?

Dat kan, maar het is dan gewenst dat je eerst de voorbereidingstijd – catechumenaat genoemd – doorloopt.

7. Kan ons kind later voor de Kerk trouwen als het niet is gedoopt?

Ja, als de andere persoon gedoopt is en wil huwen voor de Kerk. Je hoeft je kind dus niet om die reden te laten dopen. Wanneer je kind later christelijk wil huwen (of zijn eerste communie doen of het vormsel ontvangen) kan het zich dan laten dopen.

8. Kan ons kind worden gedoopt als wij niet zijn getrouwd?

Jazeker, maar ook hier geldt de voorwaarde dat je je tot taak stelt om je kind alle mogelijkheden tot geloofsopvoeding te bieden. Het is ook een gelegenheid om te overwegen of je zelf niet christelijk kunt huwen.

9. En wat als we aan het scheiden zijn?

Op zich is dat geen beletsel voor de doop van je kind. Het brengt natuurlijk wel spanningen te weeg… Je kunt je kind laten dopen als de andere ouder geen bezwaar maakt. Bij co-ouderschap is het goed als beide ouders bij de doopvoorbereiding worden betrokken.

10. Kunnen we een geadopteerd kind laten dopen dat misschien al werd gedoopt?

De doop is een eenmalig sacrament, je kunt het geen tweede keer ontvangen. Toch gebeurt het bij geadopteerde kinderen vaak dat de ouders niet weten of het kind al dan niet is gedoopt. In dat geval vindt een doop onder voorwaarden plaats. Dat is voor de ouders een gelegenheid om voor een gelovige opvoeding voor het kind te kiezen.

11. Moet een kind dat werd gedoopt in een andere christelijke kerk opnieuw worden gedoopt?

Nee. Alle christelijke kerken erkennen elkaars doop. Anders ligt het wanneer de doop in een sekte plaatsvond.

12. Kunnen grootouders hun kleinkind laten dopen?

Onder normale omstandigheden niet. De ouders zijn de enige verantwoordelijken voor de aanvraag van de doop. Grootouders kunnen natuurlijk over God en Jezus met de kinderen praten en met hen bidden. Maar hoe graag ze soms ook zouden willen dat hun kleinkind wordt gedoopt, ze mogen dat niet in de plaats van de ouders doen, tenzij ze voogd zijn.

13. Wat is een geheime doop?

Dat is een doop die in het geheim wordt toegediend. Dat kan bijvoorbeeld in een land waar christenen worden vervolgd, of in extreme gevallen van conflicten in de familie.

14. Kan ons kind tijdens onze huwelijksplechtigheid worden gedoopt?

Het gaat om twee verschillende sacramenten, die liturgisch ook niet zo goed bij elkaar passen, dus: eigenlijk niet. Maar het is uiteraard wel mogelijk om, wanneer dat goed wordt gemotiveerd, de doop aansluitend op het huwelijk te vieren. 

15. Op welke leeftijd moet je je kind laten dopen?

De Kerk nodigt de ouders uit om het kind te laten dopen gedurende het eerste levensjaar. Het is een manier om God te danken voor het nieuwe leven en voor zijn liefde voor elke mens.

16. Kunnen wij ons kind niet beter later zelf laten kiezen voor een geloof en eventueel een doop?

Dat beslis je uiteindelijk zelf. We kunnen je wel twee denksporen voorleggen die elkaar aanvullen. Ten eerste: hebben jullie eerst aan je kind gevraagd of het wel geboren wilde worden in deze tijd, uit deze ouders, in dit land… Of wat er in zijn flesje moest? We nemen veel beslissingen in plaats van ons kind. Niet omdat we zijn vrijheid niet respecteren, wel om het te helpen groeien en groot worden. Je neemt die beslissingen voor het welzijn van je kind. Een kindje laten dopen is van dezelfde orde: je wil het graag zien opgroeien in geloof als heilzame levensweg.
Een tweede gedachtespoor: door zijn geboorte is je kind door God aanvaard en geliefd. Door het kindje te laten dopen geef je aan dat je dat erkent en er dankbaar voor bent. Het is een teken dat je met hem of haar mee wilt gaan op de tocht van het geloof, maar het neemt zijn of haar vrijheid om al dan niet te geloven niet weg.

17. Wat als ons kind zijn eerste communie wil ontvangen en nog niet is gedoopt?

In de meeste bisdommen wordt de eerste communie aangeboden aan kinderen van 7 of 8 jaar. Als je kind dat wil of je wilt het zelf en het is nog niet gedoopt, dan moet dat nog gebeuren. Op die leeftijd krijgen kinderen een eigen voorbereiding. Het is voor jullie ook een kans om je eigen geloof of ongeloof te bevragen en met je kind het geloof te herontdekken. Omdat er meer en meer kinderen in die situatie verkeren, vinden er in de bisdommen steeds meer gestructureerde voorbereidingen plaats voor die kinderen (catechumenaat, zie één van de volgende
vragen) Het is ook een kans voor de parochie om het doopsel in al zijn kracht te ontdekken.

18. Is er een bijzondere doopvoorbereiding voor een (ouder) gehandicapt kind?

De doop van een gehandicapt kind vraagt om een eigen aanpak, afhankelijk van de aard van de handicap. Er zijn specifieke methodes die daarmee rekening houden. Vraag dat aan de verantwoordelijke in je parochie. Nooit kan een mentale handicap een reden zijn om een kind niet te dopen.

19. Kan een volwassene de doop vragen?

Jazeker. Er zijn zelfs meer en meer mensen die dat doen. In Nederland en Vlaanderen meer dan duizend per jaar. Ze kiezen heel bewust voor het christen worden en vragen om het doopsel. Dat gebeurt in het zogenaamde catechumenaat.

20. Wat is het catechumenaat?

De voorbereidingstijd voor volwassenen die zich willen laten dopen. Er zijn vier etappes: de bekering, de aanmelding voor de doopvoorbereiding, de oproep van de bisschop en de eigenlijke doop in de paasnacht. Het catechumenaat drukt goed uit hoe de gelovige mens op weg wil gaan met Jezus en zo een nieuw leven wil ontdekken en binnengaan. Meer informatie over het catechumenaat vind je via je parochie of bisdom.

21. Hoe eraan beginnen?

Als je je kindje wilt laten dopen, kun je je tot de past(o)or van de parochie richten of tot de diaken, parochieassistent, catechist, pastoraal werk(st)er, of contacteer het parochiesecretariaat. Telefoonnummers vind je in de telefoongids, op de parochiebladzijden van Kerk en Leven (Vlaanderen) of van je parochieblad (Nederland), en in meer en meer gevallen kan het ook via de internetsite van de parochie (op www.kerknet.be). In vele parochies is er een groep die zich bezighoudt met de doopcatechese. Zij zullen met jou contact opnemen en je verder helpen.

22. Is de voorbereiding verplicht?

Wat heet verplicht? Als je iets belangrijk vindt, wil je daar wel even bij stilstaan. De voorbereiding kan verschillen van parochie tot parochie, maar gebeurt meestal samen met andere echtparen die een kindje hebben gekregen. Dat schept een bijzondere band. Je kunt er je horizon verruimen en nieuwe vrienden maken. Het is ook begrijpelijk dat de kerkgemeenschap je graag wil leren kennen.

23. Wat moeten we precies doen en hoeveel tijd kost ons dat?

Ook dat verschilt van parochie tot parochie. Meestal is er een huisbezoek, gevolgd door één of meerdere bijeenkomsten. Samen zul je dan nadenken over de doopviering, wat het betekent om je kind te dopen… Wees in dat alles jezelf en zeg wat je denkt en voelt.

24. Worden alle voornamen aanvaard?

Een naam geven is niet neutraal. Mensen hechten steeds meer belang aan de naam en de betekenis ervan. In de Kerk is dat steeds een gebruik geweest. De naam werd er verbonden met een heilige (de zogenaamde patroonheilige). Als je christen wordt, treed je immers binnen in de grote familie van christenen. In het Engels heet een voornaam trouwens nog steeds ‘christian name’. Daarom is het wel een mooi symbool als het kind een naam draagt uit die familie. Als de naam die je op het gemeentehuis hebt aangegeven niet een dergelijke naam is, dan kun je  een tweede naam – een doopnaam – kiezen. Overigens zijn meerdere doopnamen mogelijk. In ieder geval wordt het kind gedoopt met de naam die je zelf gekozen hebt.

25. Meter en peter: wie kun je het best kiezen?

Er zijn weinig beperkingen bij het kiezen van een peter en een meter: ze moeten minimaal 16 jaar zijn en katholiek gedoopt. Het is noodzakelijk iemand te vragen die betrokken is bij het geloof en het kind ook wil ondersteunen in zijn geloofsweg. Overigens hoef je geen peter én meter nemen, één peter of meter volstaat.

26. Waartoe engageren ze zich als ze het peter- of meterschap aanvaarden?

De meter en de peter zijn meer dan slechts getuigen van de doop. Ze vertegenwoordigen de kerkgemeenschap. Ze zullen ook aanwezig zijn bij de grote stappen die het kind in zijn geloof zal zetten: eerste communie, vormsel, enzovoort.

27. Moeten ze gedoopt zijn?

Minstens één van de twee wel, aangezien je maar één peter of meter nodig hebt. Als één van beiden niet gedoopt is, mag die het register niet tekenen, maar wel peter of meter genoemd worden. Christenen die gescheiden zijn en hertrouwd en die gelovig zijn, mogen ook peter en meter zijn.

28. Moeten ze de voorbereiding ook volgen?

Neen, ze zijn daar niet toe verplicht. Ze zijn uiteraard wel van harte welkom. Misschien is het voor hen ook een mooie kans om hun geloof te herontdekken.

29. Hoeveel meters en peters mogen er zijn?

Zoals gezegd is één peter of meter voldoende. Indien je goede redenen hebt om meerdere mensen te vragen, overleg dat dan met de verantwoordelijke van de parochie.

30. Wordt ons kind samen met andere kinderen gedoopt?

Dat hangt af van de keuze die je parochie heeft gemaakt. Aangezien de doop een sacrament van de hele gemeenschap is, bestaat een tendens om meerdere kinderen tegelijk te
dopen. Dat betekent niet dat er geen individuele aandacht voor jullie kind is.

31. Heeft de doop tijdens een eucharistie plaats?

Bij een kinderdoop gebeurt dat niet zo vaak, hoewel er een ontwikkeling is om dat meer te gaan doen: zo wordt de gemeenschap er meer bij betrokken. Kinderen die op latere leeftijd worden gedoopt omdat ze hun eerste communie willen doen, kunnen worden gedoopt tijdens de eucharistieviering. Adolescenten en volwassenen die worden gedoopt, ontvangen het doopsel tijdens de paasnacht en krijgen daarna onmiddellijk het vormsel en de eerste communie.

32. Moet het doopsel in onze eigen parochie plaatsvinden?

De algemene regel is dat de doop in de eigen parochie plaatsvindt. Het is de plaatselijke christelijke gemeenschap die het kind ontvangt en opneemt. Een andere oplossing is mogelijk, maar dan moet je dat goed overleggen met de verantwoordelijken van je eigen parochie.

33. Kunnen de kleine dopelingen al direct de communie ontvangen en het vormsel krijgen?

Bij het begin van het christendom, toen de volwassenendoop de regel was, werden de drie sacramenten tegelijk toegediend. Ze werden dan ook initiatiesacramenten genoemd, sacramenten van inwijding in het goddelijke leven. Door de kinderdoop is die opeenvolging niet meer direct. Kinderen vanaf 7 jaar kunnen wel het doopsel en de eerste communie samen ontvangen, en adolescenten en volwassenen de drie samen.

34. Kunnen we aan een bevriende priester of andere bedienaar vragen ons kind te dopen?

Ja dat kan. Je moet dat wel overleggen met de pasto(o)r van je parochie.

35. Mogen wij de teksten voor het doopsel zelf kiezen?

Gedeeltelijk. Uit een keuze van teksten uit het Oude en Nieuwe Testament mag je de tekst kiezen die jou het meest aanspreekt voor de doop van je kindje. De teksten van de doop zelf liggen voor het grootste deel vast. Praat erover met de bedienaar.

36. Mogen we ons kind thuis laten dopen?

In principe wordt het kind in de kerk gedoopt, omdat het zo duidelijk wordt dat het opgenomen wordt in een gemeenschap. In uitzonderlijke gevallen is een huisdoop mogelijk, bv. bij ziekte. Overleg met de verantwoordelijke van de parochie.

37. Kan de doop een gelegenheid zijn om een feest te organiseren?

Natuurlijk! Naar aanleiding van de doop kun je met je familie en vrienden de ‘dubbele geboorte’ van je kind vieren: het wordt opgenomen in de familie en wordt ook lid van de grote familie van christenen.

38. Is er een passend geschenk voor de kerkelijke viering? Wat is een scapulier?

Niets is verplicht, maar in sommige streken zijn er wel oude gebruiken. Vroeger gaven peter of meter een medaille of scapuliermedaille met de afbeelding van Maria of de patroonheilige. Tijdens de doopviering kan die worden gezegend. Uiteraard zijn ook andere zinvolle cadeaus mogelijk die het kind later aan zijn doop zullen herinneren. Het kan ook heel leuk zijn een doopalbum aan te leggen met foto’s van die dag, met de doopakte, met de doopviering… of gewoon op de dag van het doopsel de zogenaamde “babyborrel” te drinken.

39. Waar komt het gebruik vandaan van de suikerbonen (Vlaanderen) of beschuit met muisjes (Nederland)?

Het gebruik om suikerbonen - noten of chocolade in suikerglazuur - aan te bieden bij de geboorte is al heel oud en stamt wellicht van de oude Grieken. Het hoort bij de geboorte, maar omdat de doop hier vroeger vrijwel onmiddellijk op volgde, werd het ook een doopgeschenk. Beschuit met muisjes is een Hollandse gewoonte, die waarschijnlijk in de 17de eeuw ontstond. Op een
beschuit werd gekleurde anijs gestrooid: roze voor een meisje en witte, nu blauwe, voor een jongetje. Beide zijn mooie tradities en ze kunnen, wanneer er al andere kinderen zijn, het doopsel voor hen een speciale kleur geven.

Artikel: 'Peters en meters vandaag: mee-ouders of geldschieters? Het peter- en meterschap in kerkelijk en maatschappelijk verband.'

In het zomernummer 2011 van Rondom Gezin verscheen het artikel 'Peters en meters vandaag: mee-ouders of geldschieters? Het peter- en meterschap in kerkelijk en maatschappelijk verband'. In dit artikel gaat Judith Cockx in eerste instantie na hoe het peter- en meterschap geëvolueerd is van een kerkelijk initiatief naar een maatschappelijk en vooral familiaal fenomeen. Hiervoor baseert ze zich zowel op wetenschappelijke inzichten als op getuigenissen van ouders, meters en peters. Vervolgens reikt ze enkele handelingsperspectieven aan voor een persoonlijke, hedendaagse invulling van het peter- en meterschap als een religieuze rol.

Hier vind je het tweede deel over de handelingsperspectieven voor meters en peters binnen kerkelijk verband.

Voor het volledige artikel met onder meer het eerste deel over de evolutie van een kerkelijke instelling naar een maatschappelijk en vooral familiaal fenomeen verwijzen we naar het zomernummer 2011 van Rondom Gezin, jaargang 32, nr. 2, p. 3-22.

Fiere meters en trotse peters – Pastoraal en inspirerend op weg met meters en peters

 

De onderstaande tekst verscheen in het najaar van 2011 in de diocesane bladen Ministrando (bisdom Brugge), Samen (bisdom Hasselt), Pastoralia (Aartsbisdom Mechelen-Brussel) en in januari 2012 in Daco (bisdom Antwerpen). Dit artikel kadert in een reeks bijdragen van IDGP over gezinsthema's.

Op vele geboortekaartjes staan ze eervol vermeld: de fiere meter en de trotse peter. Uitgekozen om van betekenis te zijn voor het pasgeboren kindje: om er voor hem of haar op een bijzondere manier te zijn, om te helpen bij de opvoeding of om mee een geloofsweg te gaan. Of als erkenning voor de deugddoende familie- of vriendschapsband tussen de ouders en de meter en peter, of als vertrouwenspersoon ‘voor later’ wanneer het nodig is, … Meestal spelen meerdere motieven en verwachtingen mee bij de keuze van een meter of meter, al worden deze niet altijd uitdrukkelijk verwoord.
Ook heel wat niet-gelovige ouders kiezen een meter of peter voor hun kindje. Het geeft aan hoe belangrijk het is om als gezin gedragen en ondersteund te worden.

Kansen tot gesprek

De keuze van een meter of peter en de verwachtingen die leven ten aanzien van een meter of peter kunnen voor parochiaal verantwoordelijken aanknopingspunten zijn om bij jonge of toekomstige ouders de relationele en familiale context ter sprake te brengen. Voor heel wat ouders is het kiezen van een meter of peter niet zo eenvoudig. Soms zijn er vele potentiële peters en meters en is een keuze des te moeilijker. Soms zijn er familiale spanningen of is de kring van vrienden en kennissen eerder beperkt. Een gesprek over de verwachtingen en motieven die meespelen bij de keuze van een meter of peter biedt kansen om de verbondenheid en ondersteuning die het gezin heeft of mist ter sprake te brengen. Gezinnen die weinig gedragen worden, zijn doorgaans kwetsbaar. Voor hen kan de aandacht en betrokkenheid van mensen uit de parochie bijzonder waardevol zijn.

Uitnodigend op weg

Het doopsel van een kindje is voor sommige ouders een aanleiding om de draad met kerk en geloof opnieuw op te nemen of te versterken. Ook voor sommige peters en meters is dat zo. Wanneer meters en peters openstaan voor de gelovige invulling van het meter- en peterschap is een uitnodiging voor de doopselcatechese meestal heel welgekomen. Net zoals een uitnodiging voor andere initiatieven om met petekinderen gelovig op weg te gaan. Denken we maar aan een uitnodiging om naar de Lichtmisviering of de kinderzegening te komen. Of om betrokken te worden bij de voorbereiding op de eerste communie of het vormsel van hun mete- of petekind, of om aan gezinsvieringen deel te nemen.
Sommige peetouders kunnen om allerlei praktische redenen niet of maar af en toe deelnemen aan de activiteiten en vieringen waarop ze uitgenodigd worden. Afstand speelt vaak een rol, net zoals een druk gezins-, beroeps- of sociaal leven. Er zijn ook peters en meters die liever niet betrokken worden bij initiatieven in een kerkelijke context. Een vriendelijke uitnodiging is echter steeds prettig om te krijgen.

Waarderend en bemoedigend op weg

Onder de kerkgangers zijn er heel wat mensen die meter of peter zijn, of die kinderen hebben die zelf ook al meter of peter zijn. Schriftlezingen over kinderen of over doop bieden een gelegenheid om in de homilie te spreken over meter-zijn en peter-zijn en om aanzetten en suggesties te geven voor de invulling van het meter- of peterschap. Heel wat kerkbetrokken peetouders vinden het niet eenvoudig om een goed evenwicht te vinden tussen de gelovige invulling van het meter- en peterschap en het respect voor de soms minimale betrokkenheid op geloof en kerk bij (het gezin van) hun petekind. Het kan een echte bemoediging voor hen zijn wanneer ze met waardering horen spreken over hun er-zijn voor hun petekind en over hun woordeloos getuigenis doorheen de keuzes die ze maken en de waarden die ze voorleven. Het kan verhelderend voor hen zijn om te horen zeggen dat de vrijheid van anderen respecteren moeilijk maar aangewezen is, net zoals het leren aanvaarden van de wegen die petekinderen gaan en de keuzes die ze maken.
Ook wanneer peetouders erg tevreden zijn over de manier waarop ze vorm kunnen geven aan hun meter- en peterschap, doet een woord van waardering en bemoediging veel deugd! Zo kan ook een voorbede voor meters en peters en voor alle mensen die gelovig op weg gaan met kinderen een bemoediging en erkenning zijn.

Inspiratie voor onderweg

Peters en meters zijn meestal blij met heel concrete tips en suggesties om hun rol als tochtgenoot op de geloofsweg van hun petekind in te vullen. Meestal denkt men spontaan aan het geven van een Bijbels prentenboek of een kinderbijbel, een kruisbeeld of Mariabeeldje, een gebedsdobbelsteen, geloofskoffertje of een gebedenboek voor kinderen. Of aan het voorlezen van Bijbelverhalen voor het slapengaan wanneer het petekind komt logeren.
Kinderen zijn dol op dingen waarbij ze actief betrokken worden: een Bijbels stickerboek over bijvoorbeeld Mozes of Jona waarbij ze stickertjes kunnen kleven bij het verhaal. Of wanneer ze samen het fotoalbum van hun doopsel kunnen bekijken en honderduit kunnen vragen naar wat er toen precies met en rondom hen gebeurde en wie er allemaal bij was. Net zoals bij andere fotoboeken krijgen ze vaak niet genoeg van het bekijken en herbekijken van de foto’s. Met kleine kinderen liggen hier mooie kansen om op een speelse manier het geloof ter sprake te brengen.

In de Vlaamse kerk zijn er heel wat waardevolle initiatieven voor jongeren en tieners zoals onder meer tentenkampen, tienerweekends, (wereld)jongerendagen, vieringen in de geest van Taizé en pelgrimstochten. Peters en meters kunnen hun petekinderen informeren over deze mooie initiatieven (1) en hen uitnodigen om eraan deel te nemen, eventueel door een gedeelte te sponsoren. Ze kunnen hun petekind voorstellen om eens samen op vakantie te gaan: een weekje (stappen) naar bijvoorbeeld Assisi of Santiago de Compostela, of in eigen land een paar dagen fietsen van abdij naar abdij, met overnachtingen in het gastenverblijf van de abdij en deelname aan het ochtend- of avondgebed van de abdijgemeenschap. Het kan ook heel zinvol en verrijkend zijn om opgroeiende tieners te laten kennismaken met diaconale initiatieven door mee te werken in een lokaal armoede- of welzijnsproject. Zo kan ook een daguitstap met een bezoek aan een sfeervol kerkje of aan een tentoonstelling over christelijke kunst een manier zijn om vorm te geven aan het meter- of peterschap.

Meer concrete tips en suggesties

Op www.gezinspastoraal.be staan onder het luik ‘Doopsel’ een aantal suggesties voor meters en peters. Deze tips zijn per leeftijdscategorie opgelijst in een document dat kan worden uitgeprint. Andere ideeën zijn altijd welkom op IDGP@kerknet.be

Hilde Pex
Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal (IDGP) 

Voetnoot:

1. Heel wat van deze initiatieven worden aangeboden door IJD, jongerenpastoraal Vlaanderen. Alle info over het aanbod van IJD staat op www.ijd.be
Info over een aantal andere christelijk geïnspireerde jeugdbewegingen en jongerenorganisaties staat op de website van ‘Netwerk voor Pastoraal met jongeren’: http://www.netwerkvoorpastoraalmetjongeren.be
Daarnaast zijn er nog andere werkingen en bewegingen die initiatieven rond geloof en leven aanbieden voor kinderen, tieners en jongvolwassenen, zoals bijvoorbeeld de MSC-Lekenbeweging, Samen in Vreugde, Jong Karmel, het samuëlproject. Meer info staat op de website Gezinspastoraal.be, klik door naar het luik ‘Opvoeding en geloof’ en dan naar ‘Geloofscommunicatie’.
Terug naar tekst

 

 

Suggesties voor de invulling van het meter- en peterschap

Hieronder vind je een aantal suggesties om je rol als tochtgenoot op de geloofsweg van je petekind in te vullen.
Deze tips en suggesties staan ook in het document 'Suggesties voor de invulling van het meter- en peterschap' dat je kan afdrukken.
Andere ideeën zijn altijd welkom op IDGP@kerknet.be.

• Kleine kinderen (van peuters tot circa 8-jarigen)
• Kinderen van 7 tot 12 jaar
• Tieners tussen 12 en 18 jaar
• +18-jarigen
• In het algemeen

Kleine kinderen (van peuters tot circa 8-jarigen)

• Een fotoboek over het doopsel van het petekind
  Kleine kinderen zijn dol op het bekijken en herbekijken van foto’s. Ze vragen meestal honderduit naar wat er toen met en rondom hen gebeurde.
   
• Kleurprenten van Bijbelverhalen
  Wie in Google ‘kleurprent’ en ‘bijbel’ intikt, vindt een hele reeks van websites met Bijbelse kleurplaten, meestal met een aanduiding van de plaats in de bijbel waar je het verhaal kan vinden. Je kan de kleurprent laten inkleuren en er het Bijbelverhaal bij vertellen.
  
  Interessante links zijn onder meer:
  www.religiocando.it of hier voor een rechtstreekse link.
  www.kinderpleinen.nl of hier voor een rechtstreekse link.
  www.bijbelspel.nl of hier voor een rechtstreekse link.
   

                                                   

• Bijbelverhalen
  Er zijn mooie bijbels voor peuters, kleuters en jonge kinderen op de markt. Je vindt ze in abdijboekhandels en in liturgische centra.
  Op de webpagina 'Geloofscommunicatie' staan een aantal goede bijbels vermeld. Je vindt er ook enkele besprekingen van kinderbijbels. 

• Geschenken bij een doopsel, verjaardag, communiefeest of een andere gelegenheid: een Bijbels prentenboek, een kinderbijbel, een Bijbels stickerboek (over bijvoorbeeld Mozes, Jona, de ark van Noach, …), een gebedsdobbelsteen, een geloofskoffertje, een gebedenboek voor kinderen, cd-roms en dvd’s over Bijbelverhalen, kerststallen in niet-breekbare materialen (zoals stof, kunststof, hout), … Op de webpagina 'Geloofscommunicatie' vind je meer concrete informatie.
  Deze geschenken zijn te koop in de meeste abdijboekhandels en liturgische centra.
   
• Een herinneringsboek bij de eerste communie
  Je vindt herinneringsboeken in abdijboekhandels en in liturgische centra.
  Op de webpagina 'Eucharistie' staan een aantal herinneringsboeken vermeld.
   
• Een kaarsje branden
  Kinderen branden graag een kaarsje wanneer ze in een kerk of kapel komen. Het zijn mooie momenten om samen met het petekind te bidden en te danken.

Kinderen van 7 tot 12 jaar

• www.nabbi.be is de kinderwebsite van de katholieke kerk. Nabbi.be biedt kinderen tussen 8 en 12 jaar een plek op het web aan waar ze op een speelse manier kunnen kennismaken met wat in het christelijke geloof belangrijk en waardevol is. Ze leren er op een leuke manier over Jezus, God, geloven, kerk en Bijbel.
  Je kan je doopkind en zijn of haar ouders wijzen op het bestaan van deze informatieve en veilige website, die gratis en reclamevrij is.
   
• Een geschenkabonnement op Simon, een geloofstijdschrift voor 7- tot 10-jarigen (Uitgeverij Averbode)
  Naar de Simon-website
   
• Een geschenkabonnement op Samuel, een geloofstijdschrift voor 10- tot 12-jarigen (Uitgeverij Averbode)
  Naar de Samuel-website
   
• Kinderweekends
  Sommige organisaties binnen de Vlaamse kerk  – zoals bijvoorbeeld Samen in Vreugde – organiseren weekends voor kinderen. Op een speelse manier leren kinderen God (beter) kennen.
   
• Een daguitstap met een bezoek aan een kerk of een tentoonstelling over christelijke kunst.

Tieners tussen 12 en 18 jaar

• Op tocht naar een religieuze plaats
  Je kan samen met je petekind een week gaan stappen (‘op pelgrimstocht’) of samen enkele dagen vakantie nemen in bijvoorbeeld Assisi, Santiago de Compostela, Taizé, Lourdes, Rome, …
   
• Een fietstocht van abdij naar abdij
  In eigen land kan je enkele dagen fietsen van abdij naar abdij en dan overnachten in het gastenverblijf van de abdij. Je kan samen met je petekind deelnemen aan het ochtend- of avondgebed van de abdijgemeenschap.
   
• Een weekendverblijf in een abdij
  
• Tentenkampen, tienerweekends, (wereld)jongerendagen, vieringen in de geest van Taizé, pelgrimstochten, …
  In de Vlaamse kerk zijn er heel wat mooie initiatieven voor jongeren en tieners. Je kan je petekind hierover informeren en hem of haar uitnodigen om eraan deel te nemen, eventueel door een gedeelte van de kostprijs te sponsoren.
  IJD, jongerenpastoraal Vlaanderen, heeft in elk bisdom een aanbod voor tieners (van 12 tot 16 jaar) en jongvolwassenen (van 16 tot ongeveer 30 jaar).
  Info over een aantal christelijk geïnspireerde jeugdbewegingen en jongerenorganisaties staat op de website van ‘Netwerk voor Pastoraal met jongeren’:
  Daarnaast zijn er ook andere werkingen en bewegingen die initiatieven rond geloof en leven aanbieden voor jongeren, zoals bijvoorbeeld de MSC-Lekenbeweging (tienerweekends), Samen in Vreugde (tienerweekends) en Jong Karmel (jongerendagen, tienerweekends).
   
• Wereldjongerendagen (vanaf de leeftijd van 16 jaar)
  De Wereldjongerendagen (WJD) zijn internationale bijeenkomsten die door de katholieke kerk worden georganiseerd. Om de 3 jaar worden de WJD internationaal georganiseerd, om beurt in een Europees land en in een land van een ander continent.IJD, jongerenpastoraal Vlaanderen, neemt deel aan de Wereldjongerendagen.
  Je kan als meter of peter bijvoorbeeld een gedeelte van de deelnameprijs sponsoren of zelf in de stad waar de wereldjongerendagen plaatsvinden, aanwezig zijn.
   
• Diaconale initiatieven, lokale armoede- en welzijnsprojecten
  Je kan je doopkind laten kennismaken met lokale diaconale initiatieven, en samen de handen uit de mouwen steken. Of je kan aan bewustwording werken en samen met je petekind spreken en nadenken over bijvoorbeeld de armoedeproblematiek, onrechtvaardige verhoudingen tussen noord en zuid, het vluchtelingenprobleem, conflicten en geweld, zorg voor het milieu, …

+18-jarigen

• Wereldjongerendagen (zie hoger)
   
• Tentenkampen, vieringen in de geest van Taizé, pelgrimstochten (zie hoger)
   
• Diaconale initiatieven, lokale armoede- en welzijnsprojecten (zie hoger)

In het algemeen

• Los van heel concrete tips en suggesties kunnen peters en meters voor hun petekinderen bidden, hen leren bidden en het geloof ter sprake brengen. De catechese in voorbereiding op de eerste communie of het vormsel biedt kansen om te informeren naar wat tijdens de catechesesamenkomsten aan bod gekomen is. Meters en peters kunnen ook hun interesse tonen voor de godsdienstlessen op school en zo hun belangstelling tonen voor de geloofsweg of de levensbeschouwelijke zoektocht van hun petekind.
   
• Het er-zijn van peetouders voor hun petekinderen is op zich al heel waardevol, net zoals het woordeloos getuigenis van meters en peters doorheen de keuzes die ze maken en de waarden die ze voorleven.
   
• Op belangrijke christelijke feestdagen kunnen meters en peters een wenskaart sturen naar hun petekind met daarop bijvoorbeeld een afbeelding die naar het feest verwijst.
   
• Een postkaartje uit een religieuze plaats kan aanleiding zijn om te vertellen over de motieven om die plaats te bezoeken.

Doopsel voor volwassenen

 

Je bent 'nooit te oud' om christen te worden en je te laten dopen.
Wie meer wil weten over het doopsel voor volwassenen en over het catechumenaat vindt hierover informatie op www.nooitteoud.be 

Publicaties

• Nieuw leven
• Bij je doop
• Een duik in het leven
• Ik word gedoopt 
• Gedoopt! Album bij het feest van je leven
• Uitgenodigd voor het feest. Kinderen voorbereiden op hun doop

 

In de reeks magazines 'Leven - wat er écht toe doet' verscheen de volledig vernieuwde uitgave van het doopmagazine 'Opnieuw geboren'. Het magazine werd grondig herwerkt en geactualiseerd en kreeg als titel 'Nieuw leven'.

Geboorte en nieuw leven brengen ons in contact met het ongrijpbare van het leven. Waar komt dat leven vandaan? Wie of wat maakt het mogelijk? En hoe zal dit leven ‘lukken'?

We weten steeds meer over het leven en hoe het ontstond. Maar niet alle vragen zijn opgelost. Er is ‘iets' dat ons overstijgt, iets goddelijks aan het leven. Nog niet zo lang geleden brachten mensen dit spontaan in verband met God en met de Kerk. Tegenwoordig is dat niet meer vanzelfsprekend. Dit magazine wil de fascinerende wereld van nieuw leven tonen, zoals wetenschap, filosofie en religies die zien, en vooral zoals christenen die zien. Met Special: Je kind laten dopen?

Het magazine kost € 4 en is te koop in de liturgische centra en boekhandels.
Bestelinfo via Halewijn...

 

Sarah Medina, Bij je doop, Kok, 2005, ISBN: 978-90-4350-599-4

Een geschenkboek bij de doop. Het boek groeit als het ware met het kind mee. Jonge kinderen kun je het voorlezen, oudere kinderen kunnen het zelf lezen. Voor dagdelen, feestdagen, activiteiten en stemmingen zijn er korte teksten en gebeden, uit de bijbel of uit het werk van christelijke auteurs.
 

 

Pol Hendrix, Een duik in het leven, Halewijn, 2004, ISBN: 978-90-8528-027-9

Dit is een boekje voor ouders die hun kind willen laten dopen. Het is ook bedoeld voor ouders die nog twijfelen. Niet om hen over de streek te trekken, maar om hen te helpen kiezen: dopen of niet dopen. Waarom een kind laten dopen? Wat is er voor? Wat is er tegen? Wat houdt deze keuze in? Vragen om toch even stil bij te staan.
 

 

Lutgard Debroey & Anne Vandenhoeck, Ik word gedoopt, Averbode, 2001, ISBN: 978-90-317-1661-8

Dit boek is een ideaal geschenk bij de geboorte en het doopsel van een kindje. Door ruimte die het biedt om eigen foto’s of gegevens aan te brengen, wordt het een persoonlijk aandenken aan een bijzondere dag. Tevens geeft het boek een toelichting of illustratie bij de voornaamste symbolen of kernmomenten van het doopsel.
 

KBS/VBS, Gedoopt! Album bij het feest van je leven
De doop, het eerste belangrijke ritueel van een kind. Meestal zijn grootouders, ooms en tantes, neefjes en nichtjes en vrienden getuige. In dit mooie album, stevig uitgevoerd met linnen rug, kunnen de mooiste herinneringen aan de dag van de doop worden bewaard en doorgegeven. Familie en vrienden kunnen hun namen en persoonlijke wensen erin schrijven, en er is volop ruimte voor foto's. Het album bevat toepasselijke teksten en korte gebeden.

Meer info via de website van de Katholieke Bijbelstichting

Thilo Esser, Uitgenodigd voor het feest. Kinderen voorbereiden op hun doop, KBS Uitgeverij

Kinderen die niet als baby, maar op basisschoolleeftijd worden gedoopt, maken dit sacrament bewust mee. Hoe bereid je hen daarop voor?
Dit nieuwe vrolijke werkboek Uitgenodigd voor het feest van Thilo Esser, vertaald door Martha Hoffenkamp en Kees Bracco Gartner (bisdom Rotterdam), biedt uitgewerkte bijeenkomsten om kinderen op hun doopsel voor te bereiden. De begeleiders kunnen het lesprogramma zelf samenstellen, aangepast aan de tijd van het jaar en de beschikbare tijd.
Voor doopcatechese aan kinderen van ongeveer 6 tot 10 jaar. Ook vol ideeën voor kindercatechese na de eerste communie.

Meer info via de website van de Katholieke Bijbelstichting

Gedichten

Ik ben geboren

Hier ben ik dan
heel klein en broos
ontloken als een prille roos
in deze wijde wereld.
In een gebaar van tederheid
heeft Hij, die alle leven
beademt met aanwezigheid,
mij het bestaan gegeven.
Hier ben ik dan
zo lang verwacht
met zoveel liefde toebedacht
met zoveel zorg gedragen.
Een zachte droom, een kind van hoop
geweven en geborgen
in het geloof dat deze doop
mij adem geeft voor morgen.

Uit: Lutgard Debroey & Anne Vandenhoeck, Ik word gedoopt, Averbode, 2001

Nuttige linken

Je vindt informatie over het doopsel en doopvieringen op:

www.nabbi.be of hier voor een rechtstreekse link

www.catechesebrugge.be

www.ccv.be (doorklikken naar 'regio' en 'materiaal')

www.4ingen.be

www.pastonet.be

www.catechesehuis.be

• Over IDGP
• Contact
• Steun IDGP
• Nieuwsbrief

©2011 - Gezinspastoraal