HelpdeskSeksueel geweld en misbruik
Moe ben ik van zuchten,
elke nacht is mijn kussen nat,
mijn bed doorweekt van tranen.
Mijn ogen zijn gezwollen van verdriet,
roodomrand van alles wat mij benauwt.
Weg van mij, allen die kwaad doen!
Psalm 6,7-9 (Nieuwe Bijbelvertaling)
Geweld komt voor in vele situaties waar mensen samenleven, in alle lagen van de bevolking, in velerlei vormen en gradaties. Zo ook seksueel geweld. Het kan voorkomen in gezinnen en families, scholen, jeugdbewegingen, sportverenigingen, pastorale en professionele contexten, enzovoort.
Seksueel geweld brengt slachtoffers onherstelbare schade toe. Het tast het vertrouwen van slachtoffers aan in zichzelf, de medemens en God. Incest en seksueel misbruik zijn traumatische ervaringen die lang doorwerken, vaak een leven lang.
- Seksueel geweld, seksueel misbruik, incest, intra- en extrafamiliaal geweld
- Getuigenis van een slachtoffer: Over gekwetst vertrouwen en zelfrespect
- Schuld en schaamte bij slachtoffers van seksueel misbruik
- Brochure ‘Seksueel misbruik van kinderen. Handreiking voor priesters, diakens en leken die werkzaam zijn in de pastorale sector’
- Publicaties (boeken - brochures)
- Gedichten - gebeden - psalmen
- Hulpverlening - contactgegevens
- Dossier 'Godsdienstleerkracht in tijden van misbruik'
- Commissie voor behandeling van klachten wegens seksueel misbruik in een pastorale relatie
- Infopunt seksueel misbruik (vanaf 14 september 2010)
- Seksueel misbruik in de Kerk
- Pastorale brief van de bisschoppen van België - 19 mei 2010
- Nuttige links - verdere info
Seksueel geweld, seksueel misbruik, incest, intra- en extrafamiliaal geweld
Karlijn Demasure deed jarenlang intens onderzoek naar pastorale begeleiding bij slachtoffers én daders van seksueel misbruik. In 'Troost het kind in mij. Over incest en seksueel geweld' (pag. 21-26) verheldert zij enkele veelgebruikte begrippen.
"Seksueel misbruik is een specifieke vorm van seksueel geweld. Het speelt zich namelijk af in een afhankelijkheidsrelatie, zoals bijvoorbeeld tussen vader en kind, of in hulpverleningssituaties: door een arts met een patiënt, een psychotherapeut met een cliënt, een pastor met een pastorant. De hulpvrager is kwetsbaar in deze situaties en is niet of nauwelijks in staat weerstand te bieden aan de – soms liefdevolle – aandrang van diegene die verondersteld wordt volle aandacht en zorg te verlenen. En zo worden ze slachtoffer. Ze laten handelingen toe die ze eigenlijk niet willen omdat ze gedwongen worden, zachtjes misleid of gemanipuleerd, of bang zijn de genegenheid van hun begeleider te verliezen en zo op zichzelf te worden teruggegooid. Seksuele relaties met kinderen worden altijd als een vorm van seksueel misbruik gezien omdat kinderen altijd in een afhankelijkheidsrelatie staan ten opzichte van volwassenen en dus niet in staat zijn tot een wederzijdse toestemming. (...)
Seksueel misbruik is een vorm van seksueel geweld binnen een afhankelijkheidsrelatie. De volwassene of adolescent gebruikt daarbij het overwicht dat hij heeft, om het kind te overhalen tot het stellen of het ondergaan van seksuele activiteiten in woorden, gebaren of handelingen, terwijl het kind dat niet wenst of niet in staat is erover te beslissen. (...)
Seksueel misbruik heeft ook met macht te maken. De volwassene of adolescent heeft het overwicht op fysisch, intellectueel of psychisch vlak: hij is groter, ouder, sterker, meer ontwikkeld en heeft meer ervaring. Het feit dat het kind afhankelijk is van de volwassene, zorgt ervoor dat het monddood gemaakt wordt. Het zwijgen wordt door de dader afgekocht met geschenkjes en beloftes. Vaak komen er echter ook manipulatie en bedreigingen aan te pas, soms ook geweld. (...)
Incest is seksueel misbruik door een bloedverwant. (...)
Of de dader al dan niet lid is van het gezin wordt vaak als basis gebruikt om een onderscheid te maken tussen verschillende vormen van seksueel misbruik. We spreken dan van intra- en extrafamiliaal misbruik. Familie wordt hier niet meer in termen van bloedverwantschap maar van sociale eenheid gezien. De term ‘intrafamiliaal’ verwijst naar alle mensen die in hetzelfde huis wonen. Daartoe behoren zowel stiefvaders en stiefbroers, stiefmoeders en stiefzussen als de eventuele andere inwonenden. Wie niet in het gezin leeft kan geen intrafamiliaal misbruik plegen, wel extrafamiliaal, en in sommige gevallen ook incest, namelijk als het om een bloedverwant gaat. Zo pleegt een oom wel incest maar geen intrafamiliaal misbruik. Het onderscheid is van belang omdat er bij intrafamiliaal misbruik een bijkomende verzwarende factor is: het slachtoffer verliest ook nog eens het vertrouwde nest; hij of zij kan nergens meer schuilen."
Goed om weten:
Op www.pastoralezorg.be staat een aantal inzichten uit het doctoraat van Karlijn Demasure:
- Wat is seksueel misbruik?
- Waarom pleegt iemand seksueel misbruik?
- Wie zijn de slachtoffers?
- Wie zijn de daders?
- Wat zijn de gevolgen van seksueel misbruik voor het slachtoffer?
- Pastorale begeleiding bij kinderen van seksueel misbruik.
- Pastorale begeleiding van de dader.
Getuigenis van een slachtoffer: Over gekwetst vertrouwen en zelfrespect
In het zomernummer 2006 van Rondom Gezin verscheen het getuigenis 'Over gekwetst vertrouwen en zelfrespect'. Anoniem getuigt een jonge vrouw van halverwege de twintig, hoe misbruik als kind haar leven tekende. Een verhaal over verlatenheid en wantrouwen maar ook over weerbaarheid en hoop. Een strijd om te komen tot zelfrespect en serene relaties.
Je kan het getuigenis 'Over gekwetst vertrouwen en zelfrespect' hier lezen.
Schuld en schaamte bij slachtoffers van seksueel misbruik
Waar eindigen schuldgevoelens en begint echte schuld? Verwarren we soms schuld met schaamte? Waarom is schaamte in onze cultuur zo moeilijk bespreekbaar? Kan hier een stem klinken vanuit de pastoraal?
In het artikel 'Schuld en schaamte bij slachtoffers van seksueel misbruik' - dat verscheen in het lentenummer 2006 van Rondom Gezin - bakent Karlijn Demasure deze begrippen af, peilt naar hun oorsprong en gaat op zoek naar wegen van genezing.
Je kan het artikel 'Schuld en schaamte bij slachtoffers van seksueel misbruik' hier lezen.
Brochure ‘Seksueel misbruik van kinderen. Handreiking voor priesters, diakens en leken die werkzaam zijn in de pastorale sector’
De brochure ‘Seksueel misbruik van kinderen. Handreiking voor priesters, diakens en leken die werkzaam zijn in de pastorale sector’ richt zich tot allen die een pastorale verantwoordelijkheid dragen voor de gelovige gemeenschap in België, professioneel of als vrijwilliger, op een parochie, in een school, in de gezondheidszorg, in de gevangenis of in de jeugdpastoraal. Bij die opdracht kunnen pastorale medewerkers geconfronteerd worden met slachtoffers en daders van seksueel misbruik. Het misbruik kan gepleegd zijn door een familielid, door een bekende, door een vreemde of ook door iemand die in de kerk een functie bekleedt.
Misschien zijn de betrokkenen al naar de politie gestapt of hebben ze al een arts geraadpleegd. Misschien (nog) niet. Maar nu komen ze met onrecht, met leed en onmacht – of met hun kwaad als het om een dader gaat – bij een kerkwerker terecht. Ze willen ook aan hem of aan haar hun verhaal kwijt. Hier moet de kerk haar verantwoordelijkheid nemen. In al deze gevallen heeft de kerk een taak bij de begeleiding van diegenen die zich tot haar wenden op zoek naar troost en steun, naar begeleiding en recht, naar heling en herstel, of naar vergeving.
De brochure ‘Seksueel misbruik van kinderen. Handreiking voor priesters, diakens en lekend die werkzaam zijn in de pastorale sector’ is van pastorale aard, en werd opgesteld door een werkgroep met de professoren Matthijs Lamberigts, Peter Adriaenssens, Raf Verstegen, Kris Depoortere, Luc De Fleurquin, Karlijn Demasure, Frans Brunooghe en Frank Hutsebaut.
Inhoud van de brochure:
1. Omschrijving van seksueel misbruik van kinderen: primaire en secundaire slachtoffers
1.1. Het primaire slachtoffer: het kind
1.2. De secundaire slachtoffers: de omgeving
1.3. De pastorale begeleiding van slachtoffers van seksueel misbruik
Herstel van vertrouwen
Een complexe schuldproblematiek
Een rouwproces over verlies
1.4 Doorverwijzing naar andere hulpverleners (een arts, een therapeut, een juridische raadsman, het contactpunt voor seksuele misbruiken binnen het kader van pastorale relaties)
2. Seksueel misbruik: de daders
2.1. Pastorale begeleiding van de dader
Openen van de ogen voor het misbruik van macht
Schuld erkennen en bekennen
Helen van kwetsuren
2.2. Moet een dader van seksueel misbruik doorverwezen worden?
Doorverwijzing naar een therapeut
Doorverwijzing naar een juridische raadgever
Link naar de brochure via www.kerknet.be
Publicaties
Boeken
- Troost het kind in mij. Over incest en seksueel geweld
- Als de draad gebroken is... Zingeving en pastorale zorg na seksueel misbruik
- Wanneer 'liefde' toeslaat. Over geweld en onrecht in gezinnen
- Je mag weer mens zijn. Helende woorden voor slachtoffers van geweld
- Voorleesboeken en boeken voor kinderen, jongeren, volwassenen en hulpverleners
Brochures
- Brochure 'Kindermishandeling: vermeldenswaard!'
- Brochure voor jongeren: 'Wie of wat kan je helpen bij mishandeling of seksueel misbruik?'
- Brochure ‘Seksueel misbruik van kinderen. Handreiking voor priesters, diakens en leken die werkzaam zijn in de pastorale sector’
Troost het kind in mij. Over incest en seksueel geweld
Karlijn Demasure, Troost het kind in mij. Over incest en seksueel geweld, uitgeverij Averbode, 2007, ISBN 978-90-317-2564-9
De inhoudstafel van 'Troost het kind in mij. Over incest en seksueel geweld' kan je hier lezen.
Dit boek gaat over incest en seksueel geweld. Het hart van het boek wordt gevormd door de verhalen van mensen die de moed hadden om ze te vertellen. Het zijn verhalen van pijn, woede en angst als ze de ervaring van het misbruik onder woorden proberen te brengen. Het zijn verhalen van dapperheid die vertellen hoe de lange weg van het herstel werd aangevat. Verhalen van wilskracht ook als die weg onverwacht bochtig en steil blijkt te zijn. Het worden getuigenissen van hoop als eindelijk de einder in zicht komt; het landschap rustig en breed wordt.
Dit boek richt zich tot mensen die met jongeren bezig zijn: leerkrachten, docenten, begeleiders van studenten, leidsters en leiders in jeugdbewegingen en allen die verantwoordelijkheid dragen voor jongeren. Vanzelfsprekend kunnen ook slachtoffers en hun onmiddellijke omgeving heel wat opsteken bij de lectuur van dit boek.
Meer info over de inhoud van het boek door de auteur
Meer info via Uitgeverij Averbode
Als de draad gebroken is... Zingeving en pastorale zorg na seksueel misbruik
Karlijn Demasure, Als de draad gebroken is... Zingeving en pastorale zorg na seksueel misbruik, Davidsfonds Leuven & Uitgeverij KOK, 2005, ISBN 9789077942079
De inhoudstafel van 'Als de draad gebroken is... Zingeving en pastorale zorg na seksueel misbruik' kan je hier lezen.
Seksueel misbruik van kinderen is niet uit de actualiteit te branden. Incest, pedofilie en andere vormen van terreur op kinderen: haast niets stuit ons méér tegen de borst. Misbruik brengt de slachtoffers onherstelbare schade toe. Want hoe kan het getraumatiseerde kind nog vertrouwen hebben in de mens of in God? Vader is niet langer de goede herder, maar een wolf in schapenvacht. Ook God als vader is bezoedeld.
Het is evident dat het slachtoffer recht heeft op pastorale begeleiding. Maar wat met de dader? Wat met het christelijke geloof, dat ook zondaars nieuwe kansen geeft? Karlijn Demasure pleit ervoor het 'monster' nog steeds als een mens te zien, zonder daarom het slachtoffer te vergeten of te kwetsen. Hoe zijn praktijk en theologie met elkaar te verenigen? Een taboedoorbrekend boek, een gedurfde en onderbouwde benadering van een beladen thematiek.
Meer info via Uitgeverij Davidsfonds
Wanneer 'liefde' toeslaat. Over geweld en onrecht in gezinnen
Annemie Dillen, Roger Burggraeve, Johan De Tavernier, Jo Hanssens en Didier Pollefeyt (redactie), Wanneer ‘liefde’ toeslaat. Over geweld en onrecht in gezinnen, Davidsfonds, 2006, ISBN: 978 90-5826-426-8
Wanneer ‘Liefde’ toeslaat. Over geweld en onrecht in gezinnen leert de lezer signalen van mishandeling zien en ermee omgaan. Geweld komt immers voor in alle lagen van de bevolking, in velerlei vormen en gradaties. Experts uit Vlaanderen en Nederland belichten telkens een welbepaald facet van de complexe thematiek: partnergeweld, kindermishandeling, relaties tussen broers en zussen, oudermishandeling, behandeling van pleger en dader, de ethische implicaties van huiselijk geweld, preventie en omgang met geweld,… Daarbij doorprikken ze clichés als zouden mannen nooit slachtoffer zijn, of vrouwen geen fysiek geweld plegen en hun conflicten alleen maar uitpraten.
Meer info via Uitgeverij Davidsfonds
Je mag weer mens zijn. Helende woorden voor slachtoffers van geweld
Lina Van Mellaert, Je mag weer mens zijn. Helende woorden voor slachtoffers van geweld, Kampen, Uitgeverij Kok, 2008, ISBN 9789043514927
Dit diepmenselijk boek richt zich tot slachtoffers van seksueel, emotioneel en lichamelijk geweld.
In fijngevoelige poëtische teksten leeft de auteur mee met de diepe kwetsuren van de gewonde mens. Haar eenvoudige taal, krachtig en zo herkenbaar, biedt de lezer perspectief en troost.
Als betrokken christen opent zij wegen naar herstel, bevrijding, wederopbouw, hernieuwd Godsvertrouwen en zelfs vergeving. Voor hulpverleners is dit boek – zowel op therapeutisch als pastoraal vlak – een bron van inspiratie en aanvullende ondersteuning, bij de begeleiding van slachtoffers.
Voorleesboeken en boeken voor kinderen, jongeren, volwassenen en hulpverleners
Op de website van het Vertrouwencentrum Kindermishandeling Antwerpen vind je een uitgebreide literatuurlijst over kindermishandeling, waaronder een twintigtal boeken over de thematiek incest en seksueel misbruik: voorleesboeken en boeken voor kinderen, jongeren, volwassenen en hulpverleners.
Brochure 'Kindermishandeling: vermeldenswaard!' en 'Wie of wat kan je helpen bij mishandeling of seksueel misbruik?'
Op de website van het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Antwerpen vind je brochures over kindermisbruik:
- Brochure 'Kindermishandeling: vermeldenswaard!'
- Brochure voor jongeren: 'Wie of wat kan je helpen bij mishandeling of seksueel misbruik?'
Deze brochures kunnen gratis gedownload worden via deze link.
Gedichten - gebeden - psalmen
- De tas van het verleden
- Ik schrijf maar het blad blijft leeg
- Een kind is gekwetst
- Mijn lichaam, mijn thuis
- Mijn schaamte
- Jezus, broer en vriend
- Jezus, ken je me nog?
- Jij, Heer
- Bevrijd mij, en doe mij recht (uit psalm 31)
- De Heer geeft mij nieuwe kracht (uit psalm 23)
- Heb erbarmen, HEER, want ik kwijn weg (uit psalm 6)
Ik draag een zware tas
met mijn verleden
en in elk vakje
zit een herinnering verstopt
zware
en minder zware
de meeste ver onderin
weggestopt.
Die loodzware tas
drukt al jaren
haar litekens in mijn rug
maar ik moet blijven lopen
eindeloos
er is geen weg terug.
En bij elke pas vooruit
hoop ik dat ze verliest
een beetje van haar last
net zo lang
tot ze lichter wordt
en eindelijk bij mijn lichaam past.
Caro
Uit: Troost het kind in mij. Over incest en seksueel geweld, Uitgeverij Averbode, 2007, p. 55
Ik schrijf maar het blad blijft leeg
Ik schrijf
maar het blad blijft leeg
ik sta stil
terwijl ik toch beweeg
ik ga dood
terwijl het leven verder gaat
ik hoor niets
maar er is wel lawaai op straat
ik kijk naar mezelf
maar zie niemand staan
ik voel de pijn
langzaam uit mijn lichaam gaan
ik voel de angst
maar kan er niet over praten
er zijn veel mensen
toch voel ik mij alleen verlaten
ik kan lachen,
zingen, blij zijn
maar mijn echte ik
kan toch niet vrij zijn
ik voel even
niet meer hoe het is
omdat ik het ware gevoel
van leven mis
leeg...
Anoniem (gevonden op www.steunpunt-geweld.tk)
Een kind is gekwetst,
verdriet klinkt zo hard,
ook in Gods oren.
Niemand die ziet,
niemand die hoort
in de duisternis.
En toch nog een Woord:
Ik zal je niet verlaten.
(gevonden op www.godsdienstonderwijs.be)
Als een dakloze woon ik
in mijn eigen huis.
Het werd een oord
van mishandeling.
De vloer is slechts
een gapend gat,
de ramen zijn
zonder opening.
Mijn verstand,
mijn herinneringen
vragen er om houvast.
Mijn hart, mijn gevoelens
lopen er hopeloos verloren.
Dit oord is niet meer van mij.
Het is er niet veilig meer.
Wie wil me er uit
verlossen?
Uit: Lina Van Mellaert, Je mag weer mens zijn. Helende woorden voor slachtoffers van geweld, Kampen, Uitgeverij Kok, 2008, ISBN 9789043514927
Wist je
dat schaamte
de stilte vult
in mijn hart
en mijn enige gezel
is geworden?
Zij ontmoet er
alleen nog mijn tranen.
Ik vind immers
geen woorden
om haar met jou
te delen.
Waarom bevrijd je
me niet
van deze diepe pijn?
Uit: Lina Van Mellaert, Je mag weer mens zijn. Helende woorden voor slachtoffers van geweld, Kampen, Uitgeverij Kok, 2008, ISBN 9789043514927
Jezus, broer en vriend,
Wend u met liefde en mededogen
naar hen die misbruikt werden.
Het verloren kind in hen
weent nog steeds in het donker
en de verborgen wonden van hun kindertijd
maken hen nog steeds angstig.
Wanneer zij zich verlaten voelen, geef hen hoop.
Wanneer zij zich beschaamd voelen, geef hen troost.
Wanneer zij geen liefde meer voelen, geef hen geloof.
Wanneer ze zich verraden voelen, geef hen vrede.
In de kracht van uw verrijzenis, vragen wij u, met aandrang:
mag liefde triomferen over angst
licht schijnen in de duisternis
en aan het rijk van het kwaad een einde komen.
(gevonden op www.godsdienstonderwijs.be)
Jezus,
Jij maakte van mij
een fijngevoelig mens.
Waarom liet je dan toe
dat bruut geweld
mijn ziel vermoordde?
Verdwaasd loop ik rond.
Mijn lichaam vindt
mijn ziel niet meer.
En mijn ziel vindt
mijn lichaam niet meer.
Ik weet niet meer
wie ik ben.
En Jou kan ik
niet meer vinden.
Ken Je me nog?
Bij wie kan ik nog terecht
met al mijn pijn?
Uit: Lina Van Mellaert, Je mag weer mens zijn. Helende woorden voor slachtoffers van geweld, Kampen, Uitgeverij Kok, 2008, ISBN 9789043514927
Heer,
Ik spreek tot Je,
tot ik geen woorden
meer vind
om Je te vertellen
wat me overkwam.
Ik ween bij Je
tot ik geen tranen
meer verlies
die Je laten voelen
hoe verloren ik ben.
Ik zoek Je
- en waar mijn stem
ophoudt - vind ik Je.
Ik luister naar Je
en mag ontdekken
hoe ik van Jou
weer leven mag.
Ik word stil
en sprakeloos.
Uit: Lina Van Mellaert, Je mag weer mens zijn. Helende woorden voor slachtoffers van geweld, Kampen, Uitgeverij Kok, 2008, ISBN 9789043514927
Bij u, HEER, schuil ik,
maak mij nooit te schande.
Bevrijd mij en doe mij recht,
hoor mij,
haast u mij te helpen,
wees voor mij een rots, een toevlucht,
een vesting die mij redding biedt.
U bent mijn rots, mijn vesting,
U zult mijn gids zijn, mij leiden, tot eer van uw naam,
mij losmaken uit het net dat voor mij is gespannen,
U bent mijn toevlucht.
In uw hand leg ik mijn leven,
HEER, trouwe God, u verlost mij.
Psalm 31,2-6 (Nieuwe Bijbelvertaling)
Op www.bijbel.net vind je de volledige tekst van psalm 31.
De HEER geeft mij nieuwe kracht
De HEER is mijn herder,
het ontbreekt mij aan niets.
Hij laat mij rusten in groene weiden
en voert mij naar vredig water,
hij geeft mij nieuwe kracht
en leidt mij langs veilige paden
tot eer van zijn naam.
Al gaat mijn weg
door een donker dal,
Ik vrees geen gevaar,
want u bent bij mij,
uw stok en uw staf,
zij geven mij moed.
Psalm 23,1-4 (Nieuwe Bijbelvertaling)
Op www.bijbel.net vind je de volledige tekst van psalm 23.
Heb erbarmen, HEER, want ik kwijn weg
Heb erbarmen, HEER, want ik kwijn weg.
Genees mij, HEER, ik ben doodsbang,
ik vrees voor mijn leven.
Hoe lang, HEER, moet ik nog wachten?
Keer terug, HEER, spaar toch mijn leven,
Toon mij uw trouw en red mij.
Psalm 6,3-5 (Nieuwe Bijbelvertaling)
Op www.bijbel.net vind je de volledige tekst van psalm 6.
Hulpverlening - contactgegevens
Voor hulp en informatie in crisissituaties kan je terecht bij Tele Onthaal
Gratis telefoonnummer: 106
www.tele-onthaal.be
www.kindermishandeling.be
In elke Vlaamse provincie en in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is er een Vertrouwenscentrum Kindermishandeling (VK) werkzaam. De oprichting van de vertrouwenscentra kwam tot stand via een uitvoeringsbesluit van de Vlaamse regering. Ze worden gesubsidieerd via Kind en Gezin, dat ook voor de inspectie van de VK’s instaat.
De VK’s zijn een meldpunt voor alle mogelijke situaties van geweld op kinderen. Iedereen (zowel hulpverleners als mensen uit de omgeving van een kind) die een vermoeden of een ongerustheid heeft over verwaarlozing of mishandeling van een kind, kan contact opnemen met een VK.
Op deze website vind je een artikel van Peter Adriaenssens, kinderpsychiater en voorzitter van een onafhankelijke commissie die klachten over seksueel misbruik in de kerk kan onderzoeken. Het opiniestuk verscheen op zaterdag 13 maart 2010 in De Morgen, onder de titel 'De kerk is niet de enige groep die zich moet bezinnen over seksueel misbruik'.
www.childfocus.be
Child Focus is een Europees centrum voor vermiste en seksueel uitgebuite kinderen.
Sinds 1998 stelt de Stichting zeven dagen op zeven en 24 uur op 24, zowel op nationaal als op internationaal vlak, alles in het werk om vermiste kinderen terug te vinden en hun seksuele uitbuiting tegen te gaan.
Om een verdwijning, een ontvoering of seksueel misbruik te melden, volstaat één noodnummer: het nummer 116000.
www.caw.be
Het Centrum voor Algemeen Welzijnswerk (CAW) staat open voor mensen met vragen en problemen. Contact opnemen is eenvoudig: het CAW heeft een lage drempel, het is vlot bereikbaar, er zijn geen wachtlijsten en de eerste hulp is gratis. De hulpverlening is vertrouwelijk en vrijwillig. Het CAW helpt zoeken naar een oplossing, en kan de weg wijzen naar andere andere diensten en instanties.
Contactgegevens van CAW's
www.zelfhulp.be
Trefpunt Zelfhulp vzw is het informatie- en ondersteuningscentrum voor zelfhulpgroepen in Vlaanderen.
Je vindt er onder meer info over zelfhulpgroepen voor slachtoffers van incest en seksueel misbruik.
www.incestseksueelgeweld.be
'Incest en Seksueel Geweld', kortweg ISG, is een zelfhulpgroep voor slachtoffers van incest en seksueel geweld. ISG is ontstaan in januari 1987.
Van bij de aanvang werd gekozen om die mensen samen brengen die op één of andere manier, rechtstreeks of onrechtstreeks, geconfronteerd werden/worden met incest: slachtoffers, partners van slachtoffers, ouders van slachtoffers, vrienden, hulpverleners die met incestproblematiek te maken hebben, pleegouders van slachtoffers, enzovoort. Het oogpunt is het slachtoffer en zijn of haar omgeving, en niet de dader, in vele gevallen een naast familielid.
Op deze website krijg je duidelijke informatie over incest, seksueel misbruik, de signalen en gevolgen van seksueel misbruik en incest,... Je vindt er getuigenissen, info over gespreksgroepen, enzovoort.
Dossier 'Godsdienstleerkracht in tijden van misbruik'
De zaak Vangheluwe en andere recente ontwikkelingen met betrekking tot seksueel misbruik binnen de Kerk hebben bij heel wat mensen vragen opgeroepen over de legitimiteit en geloofwaardigheid van het instituut Kerk. Ook leerlingen worden met dit nieuws geconfronteerd en stellen zich vragen bij de gebeurtenissen. Op het internet, en vast en zeker ook in de klas, komen vaak zeer hevige reacties naar boven. Het is niet altijd evident om als leerkracht deze reacties te duiden op een manier die aan de ene kant kritisch is en deelt in de verontwaardiging, maar die anderzijds toch getuigt van een loyaliteit ten aanzien van geloof en Kerk. Om leerkrachten te helpen bij het omgaan met vragen en bedenkingen van leerlingen, werd door 'Thomas' (www.godsdienstonderwijs.be) een dossier ontwikkeld, aan de leidraad van een tiental stellingnames die het gesprek rond deze thematiek binnen en buiten de klas kunnen verhelderen.
Naar het dossier 'Godsdienstleerkracht in tijden van misbruik' op de Thomas-website
Commissie voor behandeling van klachten wegens seksueel misbruik in een pastorale relatie
Op 10 september 2010 maakte de Commissie voor de behandeling van klachten wegens seksueel misbruik in een pastorale relatie haar eindrapport bekend.
Je kan het eindrapport van de Commissie hier lezen. Het is ook beschikbaar via www.commissiemisbruik.be
Peter Adriaenssens schreef een opiniestuk in De Morgen van zaterdag 13 maart 2010, met als titel 'De kerk is niet de enige groep die zich moet bezinnen over seksueel misbruik'.
Meer info op www.commissiemisbruik.be
Infopunt seksueel misbruik
Sinds 14 september 2010 is een Infopunt operationeel waarop slachtoffers van seksueel misbruik in een pastorale relatie of mensen uit hun onmiddellijke omgeving terecht kunnen met hun vragen. Het Infopunt is telefonisch, tijdens de kantooruren, en per mail te bereiken.
Het infopunt is bedoeld om te antwoorden op vragen om informatie van slachtoffers van seksueel misbruik of van mensen die hen nabij staan. Het infopunt kan ook bemiddelen voor een pastoraal gesprek.
Het infopunt is te bereiken:
- telefonisch: 02 509 97 43 van 10.00 u. tot 12.00 u. en van 14.00 u. tot 16.30 u.
- per e-mail: info.misbruik@kerknet.be
Het infopunt mag geen dossiers ter behandeling aannemen.
Daarvoor wordt doorverwezen naar de eerstelijnshulpverlening die aangeboden wordt door het Centrum voor Algemeen Welzijn (CAW).
CAW-onthaal is te bereiken:
- telefonisch: 0476 92 18 04
- per e-mail: onthaal@caw.be
Wie een klacht wil indienen of een misdrijf melden, kan terecht bij:
- de federale magistraat Lieve Pellens, tel. 02 557 77 31, adres: Quatre Brasstraat 19, 1000 Brussel
- het dichtstbijzijnde commissariaat van de federale politie.
Meer info via www.kerknet.be en in het document met praktische informatie over het Infopunt.
Seksueel misbruik in de Kerk
Het seksueel misbruik door mgr. Vangheluwe joeg schokgolven door de Belgische Kerk en samenleving.
Reacties op het seksueel misbruik in de Kerk vind je onder meer via de Thomas-website, de Elisabeth-website, Tertio, Kerk & Leven en Kerknet.
Pastorale brief van de bisschoppen van België - 19 mei 2010
Zusters en broeders in Christus,
Wij richten ons tot u na het ‘Ad Limina’-bezoek aan Rome, dat om de vijf jaar plaatsvindt. Ons bezoek was een bedevaart naar de graven van de apostelen Petrus en Paulus. Het was ook een bezoek aan de bisschop van Rome, paus Benedictus XVI. Als opvolger van de apostel Petrus is het zijn taak te waken over de eenheid in de Kerk en zijn broeders en zusters te bevestigen in het geloof. Allen hebben we een persoonlijk onderhoud met hem gehad. Een week lang hebben wij gesproken met verschillende verantwoordelijken van de Romeinse Curie. We hebben nagedacht over wat goed gaat in de Kerk in België en over de edelmoedige inzet van zoveel medewerkers. We hadden het ook over onze tekortkomingen en pijnpunten. Vooral de reden van het recente ontslag van de bisschop van Brugge heeft een schokgolf veroorzaakt in de Belgische kerk. Het vertrouwen van de gelovigen in hun herders is ernstig geschonden. Daarom vinden wij het belangrijk deze gezamenlijke boodschap te richten tot de gelovigen van ons land.
Een veilige leefomgeving voor kinderen en hun bescherming gaan boven alles. Daarover kan geen geschipper bestaan. We moeten bekennen dat kerkelijke verantwoordelijken de ernst van het misbruik van kinderen en de omvang van de gevolgen ervan onvoldoende hebben onderkend. Door te zwijgen werd voorrang gegeven aan de goede naam van het kerkelijk instituut of een kerkelijke persoon boven de waardigheid van het kind als slachtoffer. Daders kregen een nieuwe kans, terwijl slachtoffers door het leven gingen met kwetsuren die niet of nauwelijks konden genezen. Aan wie slachtoffer werden van misbruik vragen wij om vergeving, zowel voor het misbruik zelf als voor de onzorgvuldige behandeling ervan. We vragen ook om vergeving aan wie de slachtoffers nabij waren en aan de samenleving voor de menselijke schade die door het seksueel misbruik is aangericht. Met schroom drukken wij de hoop uit dat de weg naar verzoening nog open ligt. We danken de slachtoffers die de moed vinden om de muur van stilzwijgen te doorbreken en hun verhaal kenbaar te maken. We hopen dat hun spreken bijdraagt tot de erkenning en de heling waar zij naar verlangen. Door hun spreken maken zij bovendien een proces van loutering en bekering in de kerk mogelijk. Onze dankbaarheid gaat naar de leden van de commissie voor seksueel misbruik binnen het kader van pastorale relaties; zij dragen bij tot een cultuur waarin waarachtigheid en gerechtigheid de overhand hebben.
Deze crisis dwingt de verantwoordelijken in de kerkgemeenschap problemen klaar onder ogen te zien, ze een naam te geven en ze beter aan te pakken, in samenwerking met competente personen uit diverse vakgebieden. Met de steun van Paus Benedictus XVI zullen wij alvast een aantal maatregelen nemen. Waar nodig zullen we de selectiecriteria voor de toelating tot een wijding of een andere verantwoordelijke taak in de kerk nog ernstiger toepassen. We zullen verder werk maken van een betere supervisie en begeleiding voor wie actief is in de pastoraal. We gaan een deontologische code opstellen voor wie werkt met kinderen, adolescenten of kwetsbare volwassenen. Tegelijk weten we dat de wortels van het misbruik dieper reiken dan de persoonlijke problematiek van individuele personen. Seksueel misbruik in de kerk heeft ondermeer te maken met de manier waarop gezag wordt uitgeoefend. Daarom moet de kerk eerlijk naar zichzelf durven kijken en vormen van gezagsuitoefening willen veranderen die mee aanleiding kunnen geven tot het misbruik van kinderen. Dit zal zowel moed als nederigheid vragen, vooral van de bisschoppen en de andere verantwoordelijken in de kerkgemeenschap.
In onze kerkgemeenschap is er gelukkig ook goed nieuws. Er gebeurt zoveel moois, veelal ongezien. In deze boodschap willen we onze oprechte waardering uitdrukken voor de bezieling waarmee christenen dag aan dag bijdragen tot de opbouw van een meer humane en rechtvaardige samenleving, de verkondiging van het Evangelie en de opbouw van een toekomstgerichte kerkgemeenschap. Wij denken hierbij ondermeer aan de inzet van ouders voor de opvoeding van hun kinderen, aan de inspanning van leerkrachten voor een goede school, aan de ijver van godsdienstleerkrachten voor een degelijk en levensnabij godsdienstonderwijs, aan de uitstraling van onze universiteiten en hogescholen, aan de bewogenheid waarmee velen onder u zich engageren in de politiek, de economie en het sociale leven, aan de toewijding van wie zorg dragen voor zwakke mensen in de medische en paramedische sector, aan de zorg voor mensen aan de rand van onze samenleving. Een bijzonder woord van waardering richten wij tot allen die zich inzetten voor het parochiale leven in al zijn aspecten. De toewijding van priesters, diakens, religieuzen, pastorale werkers en werksters, samen met de inzet van duizenden vrijwilligers, is de rijkdom en de ruggengraat van onze kerkgemeenschap. Voor elke medewerking zeggen wij dank aan God, van wie alle goede gaven komen.
Zusters en broeders, als bisschoppen nodigen wij u uit levende stenen te zijn in de opbouw van de Kerk van Christus en uw plaats als christenen in de samenleving volop in te nemen. Samen blijven we onderweg als het volk van God, door goede en kwade dagen. Laten wij voor elkaar bidden, om samen te zien en te doen wat de Heer Jezus vandaag van ons vraagt. Over enkele dagen vieren wij het feest van Pinksteren. We bidden dat Gods heilige Geest ons de nodige wijsheid en daadkracht geeft om verder te bouwen aan een Kerkgemeenschap die beeld wil zijn van Gods menslievendheid.
De bisschoppen en diocesane administrators van België
19 mei 2010
Nuttige links - verdere info
www.www.kindengezin.be
Op de website van Kind & Gezin vind je info over 'Kindermishandeling' (onder de rubriek 'Speciale onderwerpen').
www.gidsvoorgezinnen.be
In de Gids voor Gezinnen vind je een luik met info over kindermishandeling'.