Aandacht voor gezinnen - inspiratie voor parochies

Vrijdag 26 Augustus 2016 - 10:27:57

Hier vind je suggesties en aandachtspunten om als lokale geloofsgemeenschap open te staan voor en aandacht te hebben voor gezinnen.

We willen vooral inspireren en aangeven wat er voor gezinnen kan of zou gedaan kunnen worden, voor zover dit binnen de eigen specifieke pastorale context mogelijk en haalbaar is. Wellicht is het voor een aantal suggesties aangewezen om de aandacht voor gezinnen op te nemen binnen een parochie-overschrijdend verband: in de federatie, pastorale eenheid of zone of binnen het dekenaat.


In de liturgie


Kleine kinderen en jonge gezinnen in de kerk – het is mooi wanneer de kerkgemeenschap samen met hen liturgie kan vieren, voor de kinderen en de gezinnen zelf in de eerste plaats. Ook voor hen kan liturgie op vele manieren inspirerend en deugddoend zijn. Tegelijkertijd doet hun aanwezigheid de kerk zichtbaar en hoorbaar leven. Het stemt hoopvol en blij. Het doet deugd.

Heel wat parochies en geloofsgemeenschappen leveren belangrijke inspanningen voor kindernevendiensten, opvang voor de allerkleinsten of gezinsvieringen.
Er zijn ook parochies die ervoor kiezen om de kinderen in hun midden niet af te zonderen van hun ouders of grootouders, om zo een inclusieve gemeenschap te vormen waar oud en jong samen vieren.

Hier vind je enkele suggesties om van elke viering een kind- en gezinsvriendelijke viering te maken, om gezinnen met kinderen te laten voelen dat ze welkom zijn en om hun actieve deelname te vergroten. Ook voor parochies waar de draagkracht voor extra initiatieven klein wordt of waar er weinig of geen gezinnen met kinderen deelnemen aan de vieringen, zijn het waardevolle en haalbare tekens die wijzen op openheid voor gezinnen met kinderen.


Vooraf:

  • Over de aandacht voor gezinnen met kinderen in de zondagsviering wordt best vooraf nagedacht binnen de liturgische werkgroep en/of het parochieteam. Zo wordt de zorg en aandacht voor kinderen in de viering geïntegreerd in het pastorale aanbod, en niet aan het toeval overgelaten. Voor gezinnen met kinderen is het fijn als bepaalde 'gebruiken' ingebed zijn in de viering en altijd terugkomen.
     
  • Idealiter is er een zekere uniformiteit binnen de federatie of pastorale eenheid, zodat voorgangers die in meerdere parochies voorgaan, vertrouwd zijn met de 'geplogenheden' van de aandacht voor gezinnen met kinderen in de vieringen.
     
  • Een kreet van een baby, een peuter of kleuter die van zich laat horen, die achterstevoren op zijn stoel zit of die aarzelend in de kerk op verkenning gaat … – het hoort erbij. Kleine kinderen mogen er zijn zoals ze zijn, ook als ze zogezegd 'storen'. Hoe kunnen ze anders van jongs af leren om samen te vieren, om samen gemeenschap te vormen rond het Woord en de Tafel van de Heer?
    Kinderen dragen op hun manier bij aan de geloofsgemeenschap. Ze laten de gemeenschap ervaren dat iedereen welkom is bij God en ze maken 'God in ons midden' heel concreet. Ze appelleren de gemeenschap tot een groeien in samen gedragen zorg en verantwoordelijkheid. Dat anderen zich mee verantwoordelijk voelen voor de kinderen en mee opletten dat het veilig blijft wanneer ze rondlopen, is voor ouders en grootouders met kleine kinderen heel deugddoend.
    Kinderen in de kerk – ze zijn een teken van Gods gastvrijheid, een teken van Gods voorkeursoptie voor de 'kleinen', een teken van Gods zorg voor iedere mens.


Suggesties:

  • Een tafeltje of mand met Bijbelse prentenboeken en kinderbijbels in de kerk is uitnodigend en geeft vanzelf aan dat gezinnen en (groot)ouders met jonge kinderen welkom zijn.
    Wist je dat er ook kinderboekjes bestaan over het verloop van een eucharistieviering? Meer informatie vind je op de webpagina 'Geloofscommunicatie'
     
  • Je kunt kleurprenten en kleurpotloden op een tafeltje ter beschikking leggen. Tijdens de viering kunnen kleine kinderen de schriftlezingen die worden voorgelezen, inkleuren. Zo maken kleuters en jonge kinderen spelenderwijs kennis met verhalen uit de Bijbel.

    Tip: Als je in Google 'Bijbel' en 'kleurprent' intikt, vind je een hele reeks websites met bijbelse kleurprenten. Interessante links zijn onder meer:
    www.religiocando.it of hier voor een rechtstreekse link.
    www.kinderpleinen.nl of hier voor een rechtstreekse link.
    www.bijbelspel.nl of hier voor een rechtstreekse link.

                    
     
  • Mensen welkom heten aan de ingang van de kerk biedt de gelegenheid om kinderen voor de viering aan te spreken voor een kleine taak, al dan niet samen met de misdienaars:
    • het meegaan in de intredeprocessie, met een kaars in de hand. Op palmzondag kan dat een palmtak zijn; op 15 augustus een bloem voor Maria …;
    • als er geen misdienaars zijn, kunnen kinderen in de kerk mee het evangelieboek afhalen op zijn plaats en het met een brandende kaars begeleiden naar de ambo;
    • het (mee) aanbrengen van de gaven: brood, wijn en water, eventueel bloemen of enkele kaarsjes;
    • (mee) met het mandje van de omhaling rondgaan.
       
  • Wanneer er meerdere kinderen zijn, kun je de kinderen aanspreken tijdens de homilie en ze zo – in dialoog – betrekken.
    De homilie en de voorbede lenen zich uitstekend om – waar mogelijk – in de schriftlezingen aanknopingspunten te vinden met het gezinsleven en ze op een weloverwogen en genuanceerde manier aan bod te laten komen. Het zijn veelbetekenende momenten van waardering, erkenning, hoop, bemoediging, inspiratie …
     
  • Je kunt lagereschoolkinderen een eenvoudige voorbede laten lezen.
    Of zorgen voor een voorbede voor gezinnen, bijvoorbeeld:

    Voor ouders en iedereen aan wie de zorg voor kinderen is toevertrouwd,
    dat zij de kinderen die God hen gegeven heeft, geduldig en liefdevol begeleiden op hun weg.
    Laten wij bidden.

    Voor de gezinnen in onze geloofsgemeenschap en wereldwijd,
    dat hun liefde steeds rijker mag worden aan inzicht en fijngevoeligheid.
    Laten wij bidden.

    Voor gezinnen die geconfronteerd worden met huiselijk geweld,
    dat de Geest van God hun kracht geeft om het onrecht te doen stoppen,
    en moed om samen te zoeken naar een manier om zorgzaam om te gaan met elkaar.
    Laten wij bidden.

    Voor gezinnen in crisis,
    voor ouders en kinderen voor wie het samenleven moeilijk geworden is,
    dat de Heer hun geest en hun hart ruim en ontvankelijk mag maken voor elkaar.
    Laten wij bidden. 

  • De kinderen kunnen tijdens het Onzevader uitgenodigd worden om rond het altaar te komen staan, samen met de voorganger, de lectoren en de misdienaars. Het is belangrijk om met de liturgische werkgroep vooraf duidelijk af te spreken hoe lang de kinderen rond het altaar blijven staan: enkel tijdens het Onzevader, tot en met de vredewens, of tot en met de communie?
    Kinderen vinden het meestal geweldig om de vrede te mogen wensen aan hun ouders en de mensen die rond hen zitten.
     
  • Je kunt de kinderen die hun eerste communie nog niet deden, uitdrukkelijk uitnodigen om naar voren te komen voor een kruisje op het voorhoofd.
     
  • Kinderen houden van rituelen: een wijwatervat – wierook – kaarsen. Maak er gebruik van! Waarom geen mooie schaal wijwater als je de kerk binnenkomt? Jonge kinderen vinden het fijn om een kruisteken met wijwater te maken, net zoals ze het fijn vinden om het water met de vingertoppen door te geven. Of waarom niet expliciet de mogelijkheid bieden aan kinderen om een kaarsje aan te steken voor bijvoorbeeld een ziek vriendje of vriendinnetje of voor iemand die verdrietig is, of ...
  • Informatie over goed materiaal vind je op de webpagina 'Zondag vieren met kinderen en jonge gezinnen'


Voorbeelden van zegeningsgebeden voor kinderen vind je op de webpagina over Maria Lichtmistop


In het samen gemeenschap vormen

Informele ontmoetingen tussen gezinnen zijn deugddoend en verrijkend. Ze creëren verbondenheid en dragen bij tot het samen gemeenschap vormen en tot het thuiskomen in een geloofsgemeenschap.
Het betekent veel voor ouders dat ze hun ervaringen met anderen kunnen delen, dat ze belangstelling en betrokkenheid voor hun verhaal ervaren, dat ze kunnen uitwisselen over wat hen bezighoudt en dat ze antwoorden krijgen van mensen die ongeveer hetzelfde meemaken.

  • Een ontmoetingsmoment voor of na de viering:

    • een aperitief na de viering;
    • een gezamenlijk ontbijt in de advent;
    • een solidariteitsmaaltijd in de veertigdagentijd;
    • paaseitjes rapen met Pasen in de tuin van de pastorie;
    • een hapje of drankje bij het begin en het einde van het pastorale werkjaar;
    • een gezellig samenzijn ter gelegenheid van Maria Lichtmis, Moederdag, Vaderdag, de internationale dag van het gezin (15 mei) … 
    • ...
  • Ook ontspannende en laagdrempelige activiteiten dragen bij tot het samen gemeenschap vormen. Ze zijn waardevol omdat ze ouders en kinderen de kans bieden om in een ongedwongen sfeer in contact te komen met elkaar. Dat geldt in het bijzonder voor gezinnen die verder van het leven van de kerkgemeenschap af staan en die anders zelden of nooit bereikt worden.

    • een pannenkoekennamiddag ter gelegenheid van het feest van Maria Lichtmis;
    • een jaarlijkse parochiewandeling – Het uitgestippelde parcours is geschikt voor kinderwagens! Bijvoorbeeld in de geboortestreek van mensen uit de parochie;
    • een fietstocht, een fakkeltocht met haltes 'ten huize van ...' of met opdrachten onderweg zoals het samen zingen van een lied of het oplossen van een 'christelijke' rebus of een kruiswoordraadsel;
    • een fotozoektocht;
    • een parochieweekend. Bijvoorbeeld (twee)jaarlijks, telkens in een andere verblijfplaats voor groepen;
    • ...
  • Liturgisch sterke tijden kunnen aangegrepen worden om met gezinnen aan de slag te gaan. Deze periodes kunnen inspireren om eenmalig iets nieuws uit te proberen of om een vernieuwend projectje op te starten.
    Zo kan de adventsperiode een uitstekende gelegenheid zijn voor een vertelnamiddag voor kinderen (en hun ouders) rond kerstverhalen uit verschillende tradities. Uiteraard aangevuld met kerstgebak en warme chocomelk om helemaal in de sfeer te komen!
    De veertigdagentijd daagt dan weer uit om een zinvolle invulling van 'vasten' te vinden voor kinderen. Vaak start en eindigt dit met het verbod: niet snoepen, minder computer,… Een parochie of federatie kan kinderen ook de andere kant van vasten laten ontdekken.
    Denk hierbij bijvoorbeeld aan het aanleggen van een 'Paas-tuin' in de kerk. Start met een droge, zanderige vlakte en laat deze uitgroeien tot een oase van groen. De kinderen vormen de droge grond om tot een vruchtbare akker met teelaarde, maken voren en zaaien planten. Zo ontstaat er rond Pasen een oase van groen in de kerk!

  • Voor gezinnen met een dopeling, eerste communicant of vormeling kan een 'gastgezin-tochtgenoot' gezocht worden. Deze 'gastgezinnen-tochtgenoten' kunnen ook na de viering van het initiatiesacrament regelmatig contact houden met de kinderen en hun ouders.

  • Een jaarlijks ontmoetingsmoment voor de koppels die gehuwd zijn. Bijvoorbeeld de jonggehuwden van de laatste drie jaren.  top 


In verkondiging en getuigenis 

  • De catechese in voorbereiding op een doopsel, eerste communie of vormsel kan worden 'opengetrokken' naar het hele gezin en de nabije verwanten.
    Ouders, broers en zussen, grootouders, meters en peters ... kunnen voor sommige catechesesamenkomsten of vieringen uitdrukkelijk en van harte uitgenodigd worden. Een rondleiding in de kerk, stilstaan bij het kerstverhaal, … – het kan met het hele gezin, met grootouders, meters en peters …
    Grootouders en peetouders kunnen bijvoorbeeld betrokken worden door de kinderen een opdracht te geven om bij hen thuis te kijken welke religieuze voorwerpen er in huis zijn (of niet zijn). Ze zouden kunnen komen vertellen over hun eerste communie of vormsel en over hoe de catechese toen verliep. Ze zouden kunnen getuigen over wat het geloof in God voor hem betekent, wat hen hierbij vreugde geeft, en wat geloven soms zo moeilijk maakt, … 

  • Er bestaan creatieve methodieken om met Bijbelverhalen aan de slag te gaan zoals onder meer Godly Play, Bibliodrama, Bijbelse symboolpanelen, Bijbelse volksspelen, kamishibai.
    Deze speelse methodes van geloofsinitiatie en -communicatie zijn al mogelijk vanaf jonge leeftijd. Ze laten ouders en kinderen op een andere manier kennismaken met het verhaal van God met mensen. Ze kunnen ouders helpen om zelf meer thuis te komen in Bijbelverhalen en in het geloof. Met deze methodieken kan gewerkt worden in de voorbereiding op de eerste communie of het vormsel, op ouderavonden, tijdens kindernevendiensten, tijdens 'Catechese op zondag' .... Uitgebreide informatie over deze methodieken vind je op de webpagina 'Aan de slag met Bijbelverhalen'.

                      

  • Jonge mensen die kerkelijk gaan trouwen of ouders die hun kindje laten dopen kunnen hun huwelijk of het doopsel van hun kindje zelf aankondigen in de zondagsviering (enkele weken voor het huwelijk of het doopsel). Het biedt de gelegenheid om hen te laten vertellen en getuigen waarom ze voor een kerkelijk huwelijk of doopsel kiezen. Hun getuigenis kan ook opgenomen worden in Kerk&leven, op de bladzijden die voor informatie over de parochie, federatie of pastorale eenheid bestemd zijn.

  • Op sommige plaatsen vinden nieuwe initiatieven plaats, zoals – enkele keren per jaar, meestal vóór de zondagsviering – 'Catechese op zondag', met een keuze uit verschillende catechesegroepen: voor leeftijdsgroepen apart, maar ook voor volwassenen en kinderen of jongeren samen. Zo kan er in gezinsverband deelgenomen worden aan eenzelfde catechesegroep. Hierna samen eucharistie vieren zal anders gekleurd zijn!
    Meer informatie vind je op de webpagina 'Catechese op zondag'.   top


In dienstbaarheid

Diaconie is een wezenlijk aspect van het leven van een christengemeenschap. Het is vaak langs de weg van het vrijwilligerswerk en de gratuïte inzet voor anderen dat mensen zich geappelleerd weten en zich betrokken voelen bij het leven in hun parochie. Voor gezinnen is het aangenaam om hiervoor als gezin aangesproken te worden, zodat ouders en kinderen iets samen kunnen doen.

  • Werk maken van inclusie en participatie van mensen in armoede, van mensen met een beperking, van mensen die de zorg voor hun gezin alleen moeten dragen, ... opent mogelijkheden voor velerlei vormen van dienstbaarheid. Het zet een geloofsgemeenschap aan om te bekijken hoe zij voor gezinnen ondersteunend kan zijn zodat gezinnen zich gedragen weten om het vol te houden. Bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat de partner van een alzheimerpatiënt nog naar een vergadering of activiteit buitenshuis kan gaan. Of door de kinderen af en toe op te vangen. Of door te helpen bij administratieve rompslomp …

  • Meedoen aan solidariteitsacties van Welzijnszorg en Broederlijk delen, zoals Soep op de stoep of Koffiestop.
    Meer info over Koffiestop op de website van Broederlijk Delen
    Meer info over Soep op de stoep op de website van Welzijnszorg

  • Zorgen voor een kerstgeschenk voor gezinnen die het financieel moeilijk hebben. Bijvoorbeeld door in de kerstperiode in de kerk een kerstboom te plaatsen met envelopjes erin. Op de buitenkant van elke envelop staat de gezinssamenstelling vermeld (bv. twee volwassenen en een kind van 8 jaar, of één ouder en twee peuters). Mensen die willen, kunnen dan een envelop uit de boom kiezen en voor dat gezin een kerstgeschenkje kopen, dat ze nadien onder de kersboom leggen, samen met het bijhorende envelopje. Zo weet de diaconieploeg van de parochie voor welk gezin het geschenk bedoeld is.

  • Thuis samen met de kinderen groentjes kweken in de tuin en een deel ervan naar de Voedselbank of naar een lokaal welzijnsproject brengen.

  • Gratis babysitten bij alleenstaande ouders die geen uitgebreid netwerk van steunende relaties hebben.

  • Boodschappen doen voor of een bezoekje brengen aan oude en zieke mensen in de buurt

  • Jongeren mogelijkheden aanreiken om een engagement op te nemen of keuzes in het leven te maken is bijzonder waardevol. De filmpjes van Checkpoint TV kunnen jongeren, gezinnen, geloofsgemeenschappen, jeugdbewegingen, scholen, … inspireren.
    Naar inspirerende korte videofilmpjes

  • ... top


Wegwijzer zijn naar initiatieven elders in de kerkgemeenschap

In de brede kerkgemeenschap is er een veelzijdig aanbod van initiatieven die voor gezinnen en voor jongeren interessant kunnen zijn. Vele mensen kennen dit aanbod niet. Ook kerkverbonden mensen zijn niet altijd op de hoogte van wat er elders in de kerkgemeenschap aangeboden wordt.

Hier liggen voor parochies heel wat kansen om ouders en kinderen te informeren. Van alle gezinnen die via de sacramentencatechese bereikt worden, is er weliswaar maar een kleine groep die voor deze initiatieven interesse en tijd heeft, maar het is jammer dat geïnteresseerde mensen de weg ernaartoe niet zouden vinden omdat niemand hen erop attent maakt.


Informeren over en doorverwijzen naar ...

  • gezinnenwerkingen binnen de diocesane diensten voor gezinspastoraal of binnen spiritualiteitsbewegingen, gezinsbewegingen
    Goed om weten: ze worden opgelijst op de webpagina 'Gezinnenwerkingen

  • initiatieven en organisaties met een aanbod rond relatieverdieping
    Goed om weten: ze worden opgelijst op de webpagina 'Initiatieven rond partnerrelaties en relatieverdieping' 

  • gezinsdagen en gezinsnamiddagen in bisdommen, in andere federaties en dekenaten, en binnen spiritualiteitsbewegingen.
    Met een inhoudelijk programma dat aansluit bij de leefwereld van ouders en kinderen, met doorgaans deels eigen programma's voor volwassenen, kinderen en jongeren, met opvang voor de allerkleinsten en met gezamenlijke, intergenerationele activiteiten.
    Goed om weten: ze worden opgelijst op de webpagina 'Gezins- en familiedagen'

  • gezinsweekends en gezinsvakantiedagen.
    Ze vinden doorheen het jaar en in de zomervakantie plaats, meestal in een abdij of bezinningscentrum. Ze worden georganiseerd of ondersteund door de diocesane diensten voor gezinspastoraal, door het CCV, door gezins- en spiritualiteitsbewegingen en door abdijen en bezinningscentra. Ze worden vaak gedragen door een kerngroep van geëngageerde gezinnen. De interesse voor deze weekend- en vakantie-initiatieven neemt toe. Een aantal jonge gezinnen kiest ervoor omdat er ruimte is voor geloofsverdieping en tegelijk ook tijd voor ontspanning en voor elkaar. Het is voor een groeiend aantal jonge gezinnen en nieuwe, aantrekkelijke vorm van Kerk-zijn.
    Goed om weten: ze worden opgelijst op de webpagina 'Gezinsweekends en gezinsvakanties'.
    Je vindt hier ook een aantal artikels, getuigenissen en terugblikken op gezinsvakanties, als smaakmaker.

  • Initiatieven van IJD, Jongenpastoraal Vlaanderen.
    In elk bisdom en vicariaat is er een aanbod voor jonge mensen tussen 12 en 25 jaar, met onder meer vieringen in de geest van Taizé, pelgrimstochten, fakkeltochten, vakantiekampen, misdienaarsdagen, deelname aan de Wereldjongerendagen, …
    Meer informatie op www.ijd.be


 

  • Initiatieven van andere organisaties die deel uitmaken van het Netwerk van pastoraal met jongeren.
    Meer informatie op www.netwerkvoorpastoraalmetjongeren.be

  • Initiatieven voor gezinnen, kinderen en jongeren, georganiseerd door abdijen, congregaties en spiritualiteitsbewegingen. 
    Bijvoorbeeld de gezinsactiviteiten van de abdij van Averbode, de jongerenactiviteiten van de abdij van Averbode, ...

  • De Interdiocesane dienst voor Gezinspastoraal verstuurt maandelijks, behalve in de zomervakantie, een elektronische nieuwsbrief Gezinspastoraal. Hierin is elke keer een agenda opgenomen met activiteiten en initiatieven in het brede veld van de gezinspastoraal. Zo worden onder meer gezinsdagen, gezinsweekends en vakantiedagen voor gezinnen in abdijen aangekondigd in de e-nieuwsbrief.
    Gezinnen die deze gratis e-nieuwsbrief willen ontvangen, kunnen hun e-mailadres doorgeven aan IDGP@kerknet.be of kunnen zich rechtstreeks inschrijven via de website Gezinspastoraal via deze link.
    Alle reeds verstuurde e-nieuwsbrieven staan online: http://www.gezinspastoraal.be/nieuwsbrief 

  • De gezinspastorale blog 'I wonder': http://gezinspastoraal.wordpress.com of ook http://iwonder.tk
    Met deze blog wil IDGP mensen aan het denken zetten over gezinsthema's via kleine blogjes over het gezinsleven van alledag, een hoopvolle visie op 'gezin, geloof en spiritualiteit' laten klinken doorheen ervaringen van elke dag, gezinnen bemoedigen en inspireren in hun christen zijn door ervaringen van anderen te delen.
    De blog bundelt verhalen van mama's en papa's, oma's en opa's, kinderen en tieners. Hun verhalen zijn inkijkjes in hun leven, doorkijkjes naar God die Liefde is, kleine parabels van gezins- en familieleven, met kleurrijke en bewogen kanten. Nu eens met een ondertoon van verwondering over wat ze meemaken, dan weer met een inspirerende gedachte of met een vraag die onbeantwoord blijft. Verhalen met een lach en een traan, zonder pretentie. Het is niet wat het moet zijn, het is wat het is. Menselijke verhalen met een goddelijke glimp. top


Hoe en via welke kanalen doorverwijzen en informeren?

  • Mond-tot-mondreclame is gewoonlijk het best. Heb je zelf goede ervaringen met initiatieven voor gezinnen? Of ken je mensen die soms aan activiteiten elders deelnemen en er tevreden over zijn? Vertel het voort!

  • Geloofsgemeenschappen (parochie, federatie, pastorale eenheid, dekenaat) met een eigen website kunnen een rubriek 'Aanbod voor gezinnen' en een rubriek 'Aanbod voor jongeren' voorzien, met

  • Voorzie een luikje of kadertje 'Voor gezinnen' op folders met de jaarkalender van de parochie, op uitnodigingen voor vormings- en ouderavonden, in parochiale nieuwsbrieven …
    Je kunt hier concrete initiatieven binnen de plaatselijke geloofsgemeenschap en het bisdom vermelden, en/of naar informatieve, interdiocesane websites voor gezinnen en jongeren, zoals bijvoorbeeld www.gezinspastoraal.be en www.ijd.be.

  • Een blad of affiche 'Aanbod voor jongeren' en 'Aanbod voor gezinnen' op informatiepanelen in de kerk kan de initiatieven binnen de plaatselijke parochie- en geloofsgemeenschappen of het bisdom vermelden, evenals een verwijziging naar de interdiocesane websites voor jongeren en gezinnen. Via www.ijd.be en www.gezinspastoraal.be kunnen geïnteresseerde jongeren, ouders en grootouders, meters en peters … het aanbod in de Nederlandstalige katholieke kerkgemeenschap vinden.

  • Post een berichtje op de Facebookpagina van je geloofsgemeenschap.

  • Elektronische nieuwsbrieven en berichten en uitnodigingen per e-mail zijn eenvoudige en goedkope manieren om informatie te verspreiden over wat er leeft binnen en buiten de parochiegrenzen. Het biedt de gelegenheid om de gezinnen van de dopelingen, eerste communicanten, vormelingen, ... van bijvoorbeeld de laatste vijf jaren per e-mail uit te nodigen voor gezinsvieringen, en om hen te informeren over interessante initiatieven voor kinderen, jongeren en gezinnen.

    Tip: De contacten met koppels die kerkelijk willen huwen en met ouders die hun kind willen laten dopen of het inschrijven voor de catechese in voorbereiding op de eerste communie en het vormsel zijn goede gelegenheden om te peilen naar hun interesse om per e-mail geïnformeerd te worden. top


Gezinnen bemoedigen, waarderen en duiding geven

Een bemoedigend en waarderend woord doet iedereen deugd. Het is waardevol en belangrijk om gezinnen te bemoedigen en te erkennen in wat zij dag in dag uit met vallen en opstaan doen.

Elke relatie, elk huwelijk, elk gezin heeft goede en kwade dagen, licht- en schaduwzijden. Dat moet men durven benoemen en ter sprake brengen. Het vraagt om een voorzichtig en genuanceerd spreken, dat recht doet aan de ambiguïteit van het dagelijks gezinsleven.
Wanneer men vooral vanuit ideaalbeelden spreekt, kunnen mensen zich geremd voelen om met anderen in gesprek te gaan bij problemen, bij conflicten of huiselijk geweld, bij moeilijke ethische beslissingen … Ideaalbeelden kunnen ook aanzetten om al te lichtvaardig te oordelen over andere mensen. Ze verhinderen ook vaak om het positieve te zien en te erkennen in gezinnen waarvan de vorm of de context niet aansluit bij de eigen opvattingen. Het mooie en goede dat in en door deze gezinnen gebeurt, wordt dan niet of onvoldoende benoemd en gewaardeerd.
Wanneer men bij het spreken over relatie, huwelijk en gezin ook de schaduwzijden durft te benoemen en ter sprake brengen – bijvoorbeeld in de homilie, in de intenties van de voorbede of tijdens een pastoraal gesprek – zullen mensen zich makkelijker uitgenodigd weten om moeilijke aspecten aan hun relatie- en gezinsleven te delen met pastoraal verantwoordelijken en andere mensen. Het in vertrouwen kunnen spreken over een 'last' waarvoor men staat, is belangrijk bij het zoeken naar een gepaste manier om ermee om te gaan.

  • De homilie en de voorbede lenen zich heel goed om – waar mogelijk – in de Schriftlezingen aanknopingspunten te vinden met het gezinsleven en om ze op een genuanceerde en weloverwogen manier aan bod te laten komen. Het zijn veelbetekenende momenten van erkenning, hoop, bemoediging, waardering en inspiratie.

  • In de intenties van de voorbede kan 'gezin' op vele wijzen aan bod komen. De voorbede biedt mogelijkheden om regelmatig aandacht te geven aan het relatie-, huwelijks- en gezinsleven, en dit op een genuanceerde en verscheiden wijze.
    Men kan de ene week bidden voor gehuwden en voor mensen in een duurzame relatie, een andere week voor ouders en alle mensen aan wie de zorg voor kinderen is toevertrouwd, of voor gezinnen in crisis, voor koppels met een onvervulde kinderwens, voor personen met een beperking (handicap), voor gezinnen in armoede (materieel, financieel, relationeel …), voor gezinnen in rouw, voor gezinnen op de vlucht, voor gezinnen die met familiaal geweld geconfronteerd worden, voor gezinnen die hun werk verliezen door de economische en financiële crisis of door de sluiting van een bedrijf, voor gezinnen van gedetineerden  …

  • 'Dagen van …' zijn een goede aanleiding om in de homilie, de voorbede of een bijdrage in Kerk&leven te focussen op bepaalde thematieken. De link met 'gezin' is nooit ver weg.
    Enkele voorbeelden:

    • 14 februari – Valentijn: een aanleiding om te spreken over het belang van een duurzame relatie, voorbij de romantiek
    • 15 mei: internationale dag van het gezin
    • Moederdag
    • Vaderdag
    • 15 juni: wereldvoedseldag en internationale dag tegen ouderenmis(be)handeling
    • 23 juni: dag van de mantelzorg
    • 20 juni: wereldvluchtelingendag
    • 12 augustus: internationale dag van de jeugd
    • 21 september: internationale dag van de vrede
    • 1 oktober: internationale dag van de ouderen
    • Dag van de chronisch zieke mensen (elke tweede zondag van oktober, georganiseerd door Ziekenzorg CM)
    • 17 oktober: internationale dag tegen extreme armoede
    • November: week van de pleegzorg
    • 20 november: universele dag van het kind
    • 25 november: internationale dag van de uitbanning van geweld tegen vrouwen
    • 3 december: internationale dag van de mindervaliden
    • 10 december: dag van de mensenrechten
    • 18 december: internationale dag van de migrant
  • 'Dagen van …' en feesten zoals Maria Lichtmis, Moederdag, Vaderdag, de Internationale dag van het gezin (15 mei), de ouderenweek in november … zijn geschikte gelegenheden om moeders, vaders, grootouders, meters en peters en iedereen aan wie de zorg voor kinderen is toevertrouwd uitdrukkelijk te danken en waarderen:

    • Met een kaartje met een wens, spreuk, Bijbelvers, gedicht of gebed (dat uitgedeeld wordt in de kerk of er ter beschikking ligt)
      Bijvoorbeeld: Behoed de liefde der geliefden of Lof van de ouderdom (voor grootouders) of een gebed/gedicht rond 'geboorte'  ...
    • Met een bijdrage in Kerk&leven op de pagina's die voorzien zijn voor de parochie, federatie of pastorale eenheid – : een wens, een gebed, een spreuk, een getuigenis …
    • Met een informeel ontmoetingsmoment na de viering.
  • De verjaardag van een huwelijk of een doopsel zijn kansen om koppels en gezinnen te waarderen en te inspireren, bijvoorbeeld met een kaartje met gelukwensen en een inspirerende gedachte.

    Tip: het persoonlijk afgeven van het kaartje met gelukwensen (en een spreuk, gedicht of gebed …) bij de betrokkenen biedt de gelegenheid om vanuit de geloofsgemeenschap contact te leggen of te houden met jonge gezinnen. Het is een relatief kleine taak voor mensen die zich graag engageren in de parochie maar die omwille van familiale of professionele redenen geen groot engagement kunnen opnemen. top


Gezinnen inspireren bij de geloofsopvoeding thuis

Geloofscommunicatie in het gezin heeft te maken met de kleine dingen van elke dag, met wat er al gebeurt in het dagelijks gezinsleven. Ouders hebben echter vaak het idee en het gevoel dat de geloofsopvoeding boven op de al drukke agenda komt, dat geloofscommunicatie 'er nog eens bij komt'.


In het algemeen – over geloofscommunicatie thuis

  • Horen dat geloofscommunicatie gebeurt bij wat er al dagelijks gebeurt in het gezin, kan voor ouders een hele verheldering en verademing zijn. Soms heeft geloofscommunicatie gewoon te maken met het ingaan op vragen van kinderen, bijvoorbeeld wanneer ze bij het spelen of van op de achterbank in de auto plots vragen: 'Waar was ik voordat ik bestond?' of 'Hoe lang duurt dood zijn?'. Er bestaan boekjes in vraag- en antwoordstijl die aanzetten van antwoord geven op dergelijke verrassende vragen van kinderen. Deze boekjes zijn handig, niet omdat ze een 'omvattend' antwoord zouden geven, maar omdat ze ouders woorden helpen vinden voor wat zo moeilijk onder woorden te brengen is.
    Binnen het avondritueel voor het slapengaan al eens een verhaal uit de kinderbijbel voorlezen of elkaar een kruisje geven en samen vertellen wat er fijn of niet fijn was die dag en dat in een gebedje verwoorden, vraagt niet veel extra tijd en inspanning. Het kan gebeuren in de gewone, dagelijkse gang van zaken. Ouders kunnen de catechesemap inkijken, of de godsdienstmap van de klas, gewoon om te weten waarmee hun kinderen bezig zijn. Net zoals ze dat doen met andere vakken. Het is meteen een aanknopingspunt voor een kort gesprekje. Het dagelijks gezinsleven zelf reikt kansen aan om geloof en zingeving ter sprake te brengen.
    Kinderen gevoelig leren worden voor de noden van anderen en hen leren hoe ze kunnen bijdragen aan een betere wereld – het is ook een aspect van de geloofsopvoeding. Bijvoorbeeld door samen groentjes te kweken in de tuin en een deel ervan te brengen naar de Voedselbank of naar een lokaal welzijnsproject.

  • 'Dank u' en 'sorry' leren zeggen – door bijvoorbeeld bij het avondritueel te vertellen wat fijn en niet fijn was die dag – het zijn eenvoudige aanzetten om te leren bidden, om het te verwoorden in een gebedje.
    Gebedenboekjes voor kinderen zijn te vinden in abdijboekhandels en in liturgische centra.
    Op de webpagina 'Geloofscommunicatie' staan een aantal goede gebedenboeken vermeld.

  • Een kruisje 's morgens bij het naar school gaan of 's avonds bij het slapen gaan is een eenvoudige uitdrukking van geloof en vertrouwen: + God zegene en beware je.

  • Op de webpagina 'Geloofscommunicatie' staat informatie over materiaal waarmee gezinnen thuis aan de slag kunnen gaan: kinderbijbels, Bijbelse kleurprenten en stickerboeken, gebedsdobbelstenen, gebedenboekjes, Geloven thuis koffertjes, boeken over de eerste communie en het vormsel, boekjes over Kerstmis en Pasen, informatie over niet-breekbare kerststallen (handig voor grijpgrage kinderhandjes), geloofsondersteuning via kindvriendelijke websites, informatie over korte videofilmpjes over jongeren en engagement, …

  • Suggesties om de advent en veertigdagentijd te beleven in het gezin en om de kerkelijke feesten te vieren staan op de webpagina 'Gezinsspiritualiteit'.

  • Het er-zijn voor kinderen is op zich al heel waardevol, net zoals het woordeloos getuigenis van ouders doorheen de keuzes die ze maken en de waarden die ze voorleven. 

  • Een gelukkig gezin zijn – het is nog steeds de droom van heel veel mensen. Een gelukkig gezin kunnen opbouwen. Mogen thuiskomen in een gelukkig gezin.
    In april 2012 verscheen 'Gelukkig gezin – Zin vinden in het leven van elke dag', een boek over 'vertrouwen', over geloofscommunicatie in het dagelijks gezinsleven.

    Katie Velghe schreef Gelukkig gezin in samenwerking met de Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal. Het is een boek van en voor heel gewone gezinnen. Met nieuwe en oude inzichten, herkenbare en inspirerende getuigenissen, en praktische tips om 'geluk' in het dagelijks leven op het spoor te komen en dit spoor verder uit te diepen. De getuigenissen van mensen in diverse gezinscontexten verrijkten de inhoud.
    De korte cursiefjes maken van Gelukkig gezin ook een inspiratiebron voor gezins- en bezinningsgroepen. Ze bieden aanzetten voor gesprek in groepen die werken aan relatieverdieping, geloof en leven.

    Bestelinfo:
    Katie Velghe, Gelukkig gezin – Zin vinden in het leven van elke dag, Tielt, Lannoo, 2012.
    ISBN 9789020997439 – 208 pagina's – Paperback – € 17,99
    Uitgeverij Lannoo – www.lannoo.com  

    Bijbehorende werkmap (vrij beschikbaar):
    De werkmap 'Vertrouwen in tijden van onzekerheid' bevat werkvormen om met de inhoud van 'Gelukkig gezin Zin vinden in het leven van elke dag' aan de slag te gaan: thuis of in (gezins)groepen die werken aan relatieverdieping, geloof en leven. Deze map is vrij beschikbaar via deze link

    Bijbehorend materiaal:
    Bij de vormingsmodule 'Huis van vertrouwen' – die aan de basis lag van 'Gelukkig gezinZin vinden in het leven van elke dag' – werd materiaal ontwikkeld dat gebruikt kan worden tijdens vormingsmomenten.
    Meer informatie over het materiaal vind je via deze link

  • Sommige parochies en scholen stellen voor de communicanten en vormelingen een rugzakje samen, dat doorheen het jaar van gezin tot gezin wordt doorgegeven. Hierin zitten meestal een aantal Bijbelverhalen, een gebedsdobbelsteen, enkele boeken, een kaars, een icoon, suggesties om het geloof in het gezin te beleven en een dagboek waarin elk gezin kort kan beschrijven hoe ze met de aangereikte inhoud aan de slag zijn gegaan.  top


Kleine kinderen (van peuters tot circa 8-jarigen)

  • Een fotoboek over het doopsel van het kind
    Kleine kinderen zijn dol op het bekijken en herbekijken van foto's. Ze vragen meestal honderduit naar wat er toen met en rondom hen gebeurde.

  • Kleurprenten van Bijbelverhalen
    Wie in Google 'kleurprent' en 'bijbel' intikt, vindt een hele reeks van websites met Bijbelse kleurplaten, meestal met een aanduiding van de plaats in de bijbel waar je het verhaal kan vinden. Je kan de kleurprent laten inkleuren en er het Bijbelverhaal bij vertellen.

    Interessante links zijn onder meer:
    www.religiocando.it of hier voor een rechtstreekse link.
    www.kinderpleinen.nl of hier voor een rechtstreekse link.
    www.bijbelspel.nl of hier voor een rechtstreekse link.

                                                     

  • Bijbelverhalen en Bijbelse prentenboeken
    Er zijn mooie bijbels voor peuters, kleuters en jonge kinderen op de markt. Je vindt ze in abdijboekhandels en in liturgische centra.
    Op de webpagina 'Geloofscommunicatie' staan een aantal goede bijbels en Bijbelse prentenboeken vermeld. Je vindt er ook enkele besprekingen van kinderbijbels. 

  • Een abonnement op Naomi, een geloofstijdschrift voor 4- tot 7-jarigen (Uitgeverij Averbode)
    Naar de Naomi-website

  • Geschenken bij een verjaardag, communiefeest of een andere gelegenheid: een Bijbels prentenboek, een kinderbijbel, een Bijbels stickerboek (over bijvoorbeeld Mozes, Jona, de ark van Noach, …), een gebedsdobbelsteen, een geloofskoffertje, een gebedenboek voor kinderen, cd-roms en dvd's over Bijbelverhalen … Op de webpagina 'Geloofscommunicatie' vind je meer concrete informatie. Deze geschenken zijn te koop in de meeste abdijboekhandels en liturgische centra.

  • Een herinneringsboek bij de eerste communie
    Je vindt herinneringsboeken in abdijboekhandels en in liturgische centra.
    Op de webpagina 'Eucharistie' staan een aantal van deze boeken vermeld.

  • Een kaarsje branden
    Kinderen branden graag een kaarsje wanneer ze in een kerk of kapel komen. Het zijn mooie momenten om samen te bidden en te danken. top


Kinderen van 7 tot 12 jaar

  • www.nabbi.be biedt kinderen tussen 8 en 12 jaar een plek op het web aan waar ze op een speelse manier kunnen kennismaken met wat in het christelijke geloof belangrijk en waardevol is. Ze leren er op een leuke manier over Jezus, God, geloven, kerk en Bijbel.

  • Een abonnement op Simon, een geloofstijdschrift voor 7- tot 10-jarigen (Uitgeverij Averbode)
    Naar de Simon-website

  • Een abonnement op Samuel, een geloofstijdschrift voor 10- tot 13-jarigen (Uitgeverij Averbode)
    Naar de Samuel-website

  • Kinderweekends
    Sommige congregaties en spiritualiteitsbewegingen binnen de Vlaamse kerk organiseren weekends voor kinderen. Ze worden meestal aangekondigd in Kerk&leven. 

  • Tijdens een daguitstap een kerk binnengaan en er even tot rust komen, een kaarsje branden, bidden ... of een tentoonstelling over christelijke kunst bezoeken. top


Tieners tussen 12 en 18 jaar

  • Op tocht naar een religieuze plaats
    Samen een week gaan stappen ('op pelgrimstocht') of samen enkele dagen vakantie nemen in bijvoorbeeld Assisi, Santiago de Compostela, Taizé, Lourdes, Rome, …

  • Een fietstocht van abdij naar abdij
    In eigen land kan enkele dagen fietsen van abdij naar abdij en dan overnachten in het gastenverblijf van de abdij. En samen deelnemen aan het ochtend- of avondgebed van de abdijgemeenschap. 

  • Een weekendverblijf in een abdij

  • Tentenkampen, tienerweekends, (wereld)jongerendagen, vieringen in de geest van Taizé, pelgrimstochten, …
    In de Vlaamse kerk zijn er heel wat mooie initiatieven voor jongeren en tieners. Je kan je kind suggereren om eraan deel te nemen. 
    IJD, jongerenpastoraal Vlaanderen, heeft in elk bisdom een aanbod voor tieners (van 12 tot 16 jaar) en jongvolwassenen (van 16 tot ongeveer 30 jaar).
    Info over een aantal christelijk geïnspireerde jeugdbewegingen en jongerenorganisaties staat op de website van 'Netwerk voor Pastoraal met jongeren':
    Daarnaast zijn er ook andere werkingen en bewegingen die initiatieven rond geloof en leven aanbieden voor jongeren, zoals bijvoorbeeld de MSC-Lekenbeweging (tienerweekends), Samen in Vreugde (tienerweekends) en Jong Karmel (jongerendagen, tienerweekends). 

  • Wereldjongerendagen (vanaf de leeftijd van 16 jaar)
    De Wereldjongerendagen (WJD) zijn internationale bijeenkomsten die door de katholieke kerk worden georganiseerd. Om de 3 jaar worden de WJD internationaal georganiseerd, om beurt in een Europees land en in een land van een ander continent.IJD, jongerenpastoraal Vlaanderen, neemt deel aan de Wereldjongerendagen.

  • Diaconale initiatieven, lokale armoede- en welzijnsprojecten
    Je kan je kind laten kennismaken met lokale diaconale initiatieven, en samen de handen uit de mouwen steken. Of je kan aan bewustwording werken en samen met je kind spreken en nadenken over bijvoorbeeld de armoedeproblematiek, onrechtvaardige verhoudingen tussen noord en zuid, het vluchtelingenprobleem, conflicten en geweld, zorg voor het milieu ... top


+18-jarigen

  • Wereldjongerendagen (zie hoger)

  • Tentenkampen, vieringen in de geest van Taizé, pelgrimstochten (zie hoger)

  • Diaconale initiatieven, lokale armoede- en welzijnsprojecten (zie hoger)

  • Inspirerende korte videofilmpjes voor jongvolwassenen: Checkpoint TV – christelijke webtv
    Checkpoint TV brengt reportages over thema's die interessant zijn voor jongeren: vriendschap, respect, relaties, toekomst, studiekeuze, gezin, school, omgang met geloof en bidden, leven met andere culturen, consumptie, omgaan met pijn en verdriet, solidariteit, engagement …
    In de reportages wordt de band met Jezus of het evangelie gelegd.
    Checkpoint TV – christelijke webtv – is online sinds medio maart 2012. Je vindt er video's van telkens een vijftal minuten.
    www.checkpointtv.be 

  • Samuel. Levenskeuzes vanuit het gebed
    Voor jongvolwassenen tussen 20 en 30 jaar die het verlangen van God over hun leven op het spoor willen komen, is er 'Samuël – Levenskeuzes vanuit het gebed'. Een samuëljaar duurt ongeveer zeven maanden en en rust op drie pijlers: dagelijkse meditatie met een bijbeltekst, een tweewekelijks gesprek met een persoonlijke begeleider en een maandelijkse bijeenkomst op zondag. Centraal in het geheel staat de lectio divina, een beproefde manier om de bijbel te openen, ermee te mediteren en te bidden, en daardoor een brug te slaan tussen het Bijbelverhaal en het eigen leven.
    www.samuelproject.be     top


Gezinnen zien en erkennen

Het huwelijk is voor vele koppels niet langer de basis voor het uitbouwen van een gezin. Onze samenleving kent heel wat andere relatie- en samenleefvormen, zoals ongehuwd samenwonen met kinderen, eenoudergezinnen, nieuw samengestelde gezinnen, co-ouderschap na scheiding, latrelaties, … Ze bestaan niet alleen gelijktijdig naast elkaar, maar kunnen in de loop van een mensenleven elkaar ook opvolgen.

Ook de kerkgemeenschap bestaat uit mensen met heel uiteenlopende levenswegen en gezinsvormen. We ontmoeten hen in liturgische vieringen, bij de voorbereiding en het vieren van de eerste communie of het vormsel van hun kinderen, bij diaconale engagementen, tijdens vormingsmomenten …

De veelvormigheid aan relatie- en samenleefvormen brengt nieuwe uitdagingen mee en vraagt om opmerkzaamheid, om gezinnen – in welke vorm ook – en al wie erop betrokken is te zien en te erkennen. Denken we maar aan de plusouder (vroeger stiefouder genoemd), de ouder die na een relatiebreuk grotendeels uit beeld blijft (omdat hij of zij bijvoorbeeld in een andere gemeente woont) of de grootouders die in een moeilijke familiale context zorg en verantwoordelijkheid opnemen voor hun kleinkinderen. Het betekent veel voor hen dat ze gezien en erkend worden voor het goede dat zij doen en voor de positieve keuzes die zij in hun specifieke situatie maken.

Ook de kerkgemeenschap kan met kleine gebaren en in eenvoudige zaken laten blijken dat zij hen ziet:

  • de mogelijkheid om een tweede contactadres op te geven op het inschrijvingsformulier voor de catechese

  • bij communicatie per e-mail: de mogelijkheid bieden om meerdere e-mailadressen op te geven, zodat de mama en papa, hun eventuele nieuwe partner, en/of de grootouders rechtstreeks op de hoogte zijn van de activiteiten en initiatieven die plaatsvinden in de voorbereiding op een initiatiesacrament of van de plusserswerking (Kring 13 enz.).
    Een goede communicatie naar alle betrokkenen is bijzonder waardevol. De informatiedoorstroming tussen ex-partners loopt niet overal even goed, en de kinderen zelf denken er niet altijd aan om de informatie over hun activiteiten door te geven aan iedereen die hun opvoeding ter harte neemt.

  • een paar extra voorbehouden stoelen, en desgevallend bloemen, voor de gezinnen van de eerste communicanten en vormelingen.

De brede waaier aan relatie- en samenleefvormen roept bij heel wat mensen vragen op. Vele mensen werden al in de familie of nabije omgeving geconfronteerd met bijzondere gezinssituaties, waarmee ze het persoonlijk moeilijk hebben.

De onderstaande vragen ter overweging van hoe met deze veelvormige realiteit kan worden omgegaan komen uit het artikel 'Gezinnen vandaag – een veelvormige realiteit', dat medio 2012 in de diocesane bladen Ministrando (bisdom Brugge), Samen (bisdom Hasselt), Pastoralia (Aartsbisdom Mechelen-Brussel) en Daco (bisdom Antwerpen) verscheen. Dit artikel kadert in een reeks bijdragen van IDGP over gezinsthema's.
Dat Jezus' manier van omgaan met mensen mag inspireren bij deze reflectievragen.

"Hebben we oog voor mensen van wie de leefsituatie niet aansluit bij onze eigen opvattingen? Nemen we tijd om hun pijn en ontgoocheling, hun vertrouwen en hoop te beluisteren? Staan onze initiatieven open voor iedereen? Hoe organiseren we onze activiteiten en aan wie kondigen we ze aan?

Geven we kinderen ruimte om loyaal te kunnen zijn aan hun beide ouders? Kunnen kinderen bij ons op verhaal komen wanneer ze lijden, wanneer ze moeten wennen aan een nieuwe gezinssituatie, wanneer ze dromen van verzoening? Zorgen we voor een goede communicatie naar de beide families door bijvoorbeeld op inschrijvingsformulieren ruimte te voorzien voor een eventueel tweede adres, telefoonnummer en e-mailadres? Spreken we in de homilie waarderend over de inzet van alle mensen die bij de opvoeding van kinderen betrokken zijn? Voorzien we bij bijzondere vieringen (zoals de eerste communie of het vormsel) een paar extra plaatsen of bloemen voor mensen die mee zorg en verantwoordelijkheid opnemen voor sommige kinderen? Toetsen we discreet af hoe alle betrokkenen tot hun recht kunnen komen?

Kunnen alle mensen en gezinnen rekenen op onze steun, hoe verscheiden ze vandaag de dag ook zijn? Zien en benoemen we het mooie en waardevolle dat er in en door hen gebeurt? Geloven we dat God 'aan het licht komt' daar waar liefde levengevend is?" 
top

Gezinnen op adem laten komen

De week van de opvoeding vindt elk jaar plaats van 16 tot 23 mei. Het thema van 2016 is 'Opvoeden, af en toe eens diep ademhalen!' Met dit thema willen de initiatiefnemers gezinnen aanmoedigen om af en toe eens stil te staan, eens heel diep adem te halen en te beseffen wat er nu, op dit moment, gebeurt. Om af en toe te zijn in plaats van te doen.

Een kleine denkoefening als aanzet voor wat 'eens diep ademhalen en stilvallen' zou kunnen betekenen voor gezinnen in de kerkgemeenschap:

  • De kerk is overdag open, zodat mensen er kunnen binnenwandelen om even stil te vallen en te bidden. Er ligt een boek waarin men een intentie of een gedachte kan schrijven. Die rustige plek kan ook een stille ruimte of kapel in de pastorie zijn, die open is wanneer het parochiesecretariaat open is.
     
  • Rond het kerkgebouw is een rustige groene plek of een bloemenperkje met een bank, die uitnodigt om stil te vallen en wat te bidden. Een mooi beeldhouwwerk draagt bij aan een meditatieve, rustgevende sfeer.
     
  • Gezinnen vinden in de kerk of via de website van de parochie informatie over gezins- en kindvriendelijke initiatieven, zoals gezinsvakantiedagen in een abdij of binnen een spiritualiteitsbeweging, waar ze samen met andere gezinnen 'op adem kunnen komen', met zowel gezamenlijke als aparte tijd voor ouders en kinderen. Kinderbegeleiders werken een fijn aanbod voor de kinderen uit.
     
  • Er zijn kansen om te herbronnen en de eigen spiritualiteit te voeden: een ontmoetingsmoment in de geloofsgemeenschap met een inhoudelijke input (rond geloofscommunicatie, opvoeding, een heilzaam leefritme, …), kansen tot uitwisseling en gesprek, ontmoeting, … Met kinderopvang of een aanbod voor kinderen.
     
  • Er is een plek (een gespreksruimte) waar mensen op verhaal kunnen komen, waar kans is tot een (geloofs)gesprek. Bij relatie- of huwelijksproblemen of bij een moeilijke opvoedingssituatie kan het deugddoend en verhelderend zijn om hierover in vertrouwen te spreken met iemand die luistert en die ondersteuning biedt om klaarheid in de eigen situatie te brengen. Er wordt niet geoordeeld. Discretie staat voorop.
     
  • Gezinnen horen voorgangers in de kerk en pastores voorzichtig spreken over gezinnen: een spreken dat loskomt van ideaalbeelden, waarvan een enorme druk uitgaat, waar de lat zeer hoog gelegd wordt en waarbij mensen aan zoveel moeten voldoen om perfect te zijn en erbij te horen. Gezinnen horen dat ze geen superman, supervrouw en superkind hoeven te zijn. Ze mogen zijn zoals ze zijn. Ze hoeven niet op de tippen van hun tenen te lopen. Gezinnen horen dat ze geliefd zijn door God en dat God wil dat ze ten volle leven.
    (Leestip: het artikel 'Het gezin als hogedrukgebied' van IDGP dat verscheen in het mei-juni nummer 2013 van Relevant, het tweemaandelijks magazine van het bisdom Antwerpen)
     
  • Er is af en toe een Godly Play sessie voor ouders en kinderen samen. Ze kunnen zich samen rustig verwonderen over een Bijbelverhaal.
    (Meer informatie over Godly Play)
     
  • Er is regelmatig een kindernevendienst en/of kinderopvang voor de kleinsten, zodat ouders rustig kunnen meevieren in de eucharistieviering, zonder dat ze hun kinderen voortdurend in het oog moeten houden.
     
  • Ouders kunnen samen naar de eucharistieviering gaan: ze kunnen hun kleine kinderen meenemen, zonder dat ze scheef bekeken worden omdat hun kinderen ronddraaien op hun stoel of aarzelend in de kerk op verkenning gaan. Hun kinderen horen er helemaal bij. Ze worden actief betrokken: ze kunnen meegaan in de intredeprocessie met een kaarsje in de hand, ze mogen de gaven mee aanbrengen of ze mogen meegaan met het mandje van de omhaling. Bij het Onzevader mogen ze rond het altaar komen staan.
     


top


Enkele aanzetten tot uitwisseling – vragen om met elkaar in gesprek te gaan over 'gezin en Kerk'

De gezinssynodes van oktober 2014 en 2015 hebben een dynamiek op gang gebracht.
Mensen voelen zich aangesproken om met elkaar in gesprek te gaan over de beleving van hun geloof, over de band tussen gezin en Kerk, over hun verwachtingen en hoop, over de spanningen die ze ervaren.

De onderstaande vragen kunnen hierbij een aanzet en hulp zijn.
Bij sommige vragen vind je creatieve verwerkingstips door op het woord 'werkvorm' te klikken.

Voor gezinnen, gezins-, bezinnings- en andere groepen

  • Wat betekent de Kerk voor ons, voor ons gezin?

  • Wat biedt de Kerk dat we elders niet vinden?

  • Wat maakt dat we ons als gezin welkom voelen en gewaardeerd weten in de Kerk?

  • Waar hebben we het moeilijk mee in de Kerk?

  • Naar welke Kerk verlangen we als gezin? (werkvorm) (werkvorm)

  • Hoe beleven we het geloof in ons gezin? (werkvorm)

  • Wat kunnen we als christelijk gezin, als huiskerk, betekenen voor de samenleving?

  • Hoe keken we naar de synodes over het gezin? Welke verwachtingen hadden we? Wat hebben de synodes verhelderd, genuanceerd of veranderd?
     

Voor geloofsgemeenschappen (parochies, federaties, pastorale eenheden, pastorale zones, dekenaten, religieuze gemeenschappen, …)

  • Welke Kerk willen we zijn voor gezinnen vandaag? (werkvorm) (werkvorm)

  • Hoe kunnen we als Kerk bijdragen aan het geluk van gezinnen? Wat hebben we hun aan positiefs en hoopvols te bieden?

  • Wat ontvangen we als kerkgemeenschap van gezinnen?

  • Hoe gastvrij zijn we voor gezinnen in al hun vormen? Hoe laten we dat merken?

  • Op welke manieren tonen we dat we gezinnen waarderen?

  • Hoe keken we naar de synodes over het gezin? Welke verwachtingen hadden we? Wat hebben de synodes verhelderd, genuanceerd of veranderd?

Goed om te weten:
We horen graag hoe de uitwisseling geweest is.
We zullen bekijken hoe we er verdere bekendheid aan kunnen geven.
Reacties zijn welkom bij de Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal: IDGP@kerknet.be
Van harte dank! 

Over Thomas

Thomas is een interactief platform voor actieve samenwerking tussen alle leerkrachten (r.-k.) godsdienst van alle onderwijs- netten in Vlaanderen.

Partners

Katholiek Onderwijs Vlaanderen (voorheen VSKO) IDKG Faculteit Theologie en Religiewetenschappen logo