Binnen en buiten de gevangenismuren

Vrijdag 26 Augustus 2016 - 10:27:59


Aan de tralies – korte videofilm over 'Tralies uit de weg' en 'Thuisfront'

Bron: www.tvzorg.beJe kunt er deze video in hoge kwaliteit downloaden.

Al enkele jaren zet Marijke zich in voor mensen in de gevangenis en voor hun families. Met het project 'Tralies uit de weg' gaat ze op bezoek bij gedetineerden en met het project 'Thuisfront' onthaalt ze bezoekers aan de gevangenispoort. Een reportage over toekomst blijven zien.

top


Tralies uit de weg

Het project Tralies uit de weg wil via gespreksgroepen de kloof tussen mensen buiten en binnen de gevangenis kleiner maken en zo werken aan verbondenheid.

Meer info over het project 'Tralies uit de weg' top


Thuisfront

Thuisfront wil families van gedetineerden nabij zijn.

Meer info over 'Thuisfront' top


Het zal je maar overkomen... Gedetineerden en hun familie

In het artikel 'Het zal je maar overkomen… Gedetineerden en hun familie' schetst Mark De Vos – aalmoezenier van de gevangenis van Mechelen en Hoofdaalmoezenier Nederlandstalige Gevangenissen in België – de problemen en vragen waarmee partner, kinderen en familieleden van gedetineerden geconfronteerd worden. Vaak is de arrestatie van vader, zoon of broer (of moeder, dochter, zus) een totale verrassing, en een ingrijpend gebeuren in het gezin.

Je kan het artikel 'Het zalje maar overkomen... Gedetineerden en hun familie' hier lezen. Het verscheen in het lentenummer 2010 van het tijdschrift Rondom Gezin. top


Te quiero, Máma

Bron: www.checkpointtv.beJe kunt er deze video in hoge kwaliteit downloaden.

Jan ging de wereld rond om gevangenissen te bezoeken. Hij vertelt over zijn ervaringen en over zijn ontmoeting met Gonzalo. Die zit een straf uit in de gevangenis van Wortel, waar hij regelmatig de kapel bezoekt om dichter bij zijn overleden moeder te zijn.


Bij dit filmpje van checkpoint.tv werkte Thomas een aantal werkvormen uit rond de thematiek van gevangenschap en bevrijding. Ze werden gemaakt voor het godsdienstonderwijs, maar ze kunnen ook buiten klasverband inspirerend zijn, als leidraad voor een goed gesprek.

Naar de werkvormen rond gevangenschap en bevrijding op de Thomas website top


Gevangenispoëzie

De gevangenis als een menselijke contrastervaring zet er dikwijls toe aan dat gedetineerden creatieve talenten bij zichzelf op het spoor komen. In de gevangenis worden bijvoorbeeld vaak heel beklijvende gebeden en gedichten geboren. In deze rubriek laten we u even proeven hiervan.


Ik ben bang

Ik ben bang
als de poort opengaat.

Ik ben bang
dat ik op straat sta.

Ik ben bang
dat ze kunnen zien waar ik vandaan kom.

Ik ben bang
voor de vraag:bent u ooit veroordeeld?

Ik ben bang
dat de muur van afwijzing hoger is dan die van de bajes.

Mijn God,
ik ben bang
voor mijn invrijheidstelling waarop ik me zo verheug.

(Gebed van een gedetineerde) top


Gebed van een gedetineerde

De grootste vliegt me om mijn nek,
de kleine zit op mijn schoot.
Mijn vrouw houdt mijn hand vast -- ze beeft.
'Waarom zit je hier?' vraagt mijn dochtertje me.
'Kindje, dat begrijp je nog niet' antwoord ik haar.
Onze blikken zeggen meer dan woorden.
'Papa, kom met ons mee naar huis', kruipt de jongen tegen me aan.
Na een uurworden we uit elkaar getrokken voor vier weken.
Mijn God, U weet, hoe bang ik iedere keer ben, voor het weerzien van mijn gezin
en hoezeer ik me op hun bezoek verheug! top


Over de Jabbok

Toen ik het einde had bereikt
van mijn verdorvenheden,
stond God op uit het slijk,
en weende;
en ik stond naast Hem, ziende neder
op een verloren eeuwigheid.

En Hij zei: je had geen gelijk;
maar dat is nu voorbij, van heden
tot aan die andere eeuwigheid,
is maar een schrede.

Gerrit Achterberg

Uit: Osmose, Rijswijk, Stols, 1941 top


Muren

de muren van mijn cel
die me soms doen denken aan mensen
die sinds het bestaan hier verbleven hebben

muren met verhalen
geheimen van mensen
van vrijheid ontvreemd
steenvast opgesloten

tussen
muren van ontwaarding
muren van vernedering
muren van wanhoop
muren van verbittering
de muren van mijn cel

beklemmend

een celraam
raam van licht
raam van lucht
raam van zon
raam van hoop
raam van leven

F.R. (1996) top


En Jezus schreef in 't zand

Jezus schreef met Zijn vinger in het zand.
Hij bukte Zich en schreef in 't zand, wij weten
niet wat hij schreef, Hij was het zelf vergeten,
verzonken in de woorden van Zijn hand.

De schriftgeleerden, die Hem aan de tand
hadden gevoeld over een vrouw, van hete
hartstochten naar een andere man bezeten,
de schriftgeleerden stonden aan de kant.

Zondig niet meer, zei Hij, ik oordeel niet.
Ga heen en luister, luister naar het lied.

En Hij stond recht. De woorden lieten los
van hun figuur en brandden in de blos

waarmee zij heenging als een kind zo licht.
Zo geestelijk schreef Jezus zijn gedicht.

Gerrit Achterberg

Uit: En Jezus schreef in 't zand, Amsterdam, Querido, 1947  top


De hemel boven het dak

De lucht boven het dak,
Onmogelijk blauw, zo stil!
Een boom over het dak
Wiegt zijn kruin.

Men ziet de hemel
De kerkklok klinkt zacht
De vogel in de boom
Zingt zijn klaaglied.

God, mijn God, daar staat het leven
Te gebeuren, eenvoudig en rustig.
Deze vreedzame geluiden
Komen van uit de stad.

En jij daar, biecht op
Je weent almaar door,
Zeg wat je hebt gedaan,
Wat heb jij met je jeugd gedaan?

Paul Verlaine

Uit: Openingen. Gevangenis gedichten. Gekozen en bezorgd door Benno Barnard & Roger M.J. de Neef, Leuven: Uitgeverij P, 2009, p. 52. top


Elk mens vermoordt wat hij bemint

Elk mens vermoordt wat hij bemint
Ik wil dat elk dit hoort,
Die doen het met een bitse blik,
Die met een vleiend woord,
De laffeling gebruikt een kus,
De held een zwaard tot moord!

Die doden hun geliefde jong,
En die doen het weer oud;
Die wurgen met een hand vol Lust,
Die met een hand vol Goud:
De beste neemt een mes, zo wordt
De dode sneller koud.

Die mint te weinig, die te lang,
Die koopt, een ander biedt;
Die doodt u in een tranenvloed,
En die heeft geen verdriet:
Elk mens vermoordt wat hij bemint,
Al sterft elk mens nog niet.

Hij sterft geen schandelijke dood
In somber ochtendlicht,
En krijgt geen strop rondom zijn hals
En geen doek voor zijn gezicht,
En valt niet in de leegte die
Onder zijn voeten ligt.

Oscar Wilde

Uit: Openingen. Gevangenis gedichten. Gekozen en bezorgd door Benno Barnard & Roger M.J. de Neef, Leuven: Uitgeverij P, 2009, p. 54. top


Er zijn tijden

        Voor Augusto Roa Bastos

Er zijn tijden dat niemand
zich herinnert
dat wij bestaan,
dat het leven inkrimpt
en ons bedrukt
en het moeilijk is
elke morgen
het bloed in onze aderen te wekken.

Dagen dat wij
met ons skelet, naar binnen gevouwen,
praten en in het donker huilen
over deze beenderen,
dat wij onze eigen huid dragen
als een doodskleed, en tegen het leven
zeggen dat er niemand thuis is
en dat het een andere dag terug moet komen.

Roque Vallejos

Uit: Openingen. Gevangenis gedichten. Gekozen en bezorgd door Benno Barnard & Roger M.J. de Neef, Leuven: Uitgeverij P, 2009, p. 49. top


Gloed

als een steen in het slot valt
sluit het licht. adem wacht.
stilte holt de gangen uit. iemand
sleutelt. deuren open, deuren dicht.

wat is hier teveel. wat is er niet.
trappen kreunen en ijzer schraapt
de schilfers uit het hart. binnen
deze muren is het altijd nacht.

iets wil woorden delen. de blik doen
schijnen op het blad. de oren strelen.
niets is anders. ogen smeulen, met

vuur bedekt. transparante weefsels
glijden van hier naar daar. horen samen,
volgen de sporen van het lied.

Marleen de Crée

Uit: Openingen. Gevangenis gedichten. Gekozen en bezorgd door Benno Barnard & Roger M.J. de Neef, Leuven: Uitgeverij P, 2009, p. 23. top


In de vergeethoek

's Nachts
klappen de maanstralen dicht.
De sterren stikken.
Die ongeluksvogel van een kerkuil
krijt zijn verdriet uit.
De oude trein ratelt op spoorlijnen
zijn vernietiging tegemoet,
blaast hijgerig zijn laatste adem uit.

En ik? Ik stuur mijn gedachten
ver buiten deze muren
dag in, dag uit,
van 's morgens tot 's avonds.
Ik droom
een eindeloze dagdroom,
droom een eindeloze tocht
in de loop van de nacht, bijtend
op het bit van mijn ongeduld:

de ene die ik roep daagt niet op,
de ene op wie ik wacht
laat zich nooit zien.
Ach, kon ik maar ophouden
met denken, zien, horen, dromen…

Ik zou helemaal niets meer voelen.

Zargana

Uit: Openingen. Gevangenis gedichten. Gekozen en bezorgd door Benno Barnard & Roger M.J. de Neef, Leuven: Uitgeverij P, 2009, p. 55. top


Je brief is wonderlijk

je brief is wonderlijk, nog groter en lichter
dan de gedachte aan een bloem als de droom
tuinaarde is,
je brief gaat open iets ontvouwen
en van buiten komt er lucht komen er woorden
komt ruimte,

ik sliep in groene weidevelden
ik lag op de rand van het dal van doodsschaduwen
in de laatste nachtwake
en luisterde hoe de veroordeelden
door gangen ondergronds werden geleid,
hoe ze zongen,
met de adem in hun mond
als bewoners die op het punt staan te vertrekken
omdat de stad brandt, hoe ze zongen
met ademtochten als boeien,
hoe ze zongen,
zij die van het donker in het licht gingen springen
zij die gepost werden naar een bestemmingsloos adres
en ik vreesde het onheil

de tafel voor me tegenover mijn tegenstanders
is leeg, ik heb as op mijn hoofd
mijn beker is leeg,

en ik vluchtte naar je brief toe en las
over het citroenboompje vol witte bloesems
die opengaan met de zon,
ik kon het ruiken op het balkon,
ik kan je ruiken
nog heerlijker en lichter dan de gedachte aan een bloem
in deze donkere nacht,

ik zal je met woorden zweven in de lucht
geef dat ik in je brief mag wonen
in lengte van dagen
envoi
je brief is wonderlijk, nog groter en lichter
dan de gedachte aan een bloem als de droom
tuinaarde is,
je brief gaat open iets ontvouwen
en van buiten komt er lucht komen er woorden
komt onthouden

Breyten Breytenbach

Uit: Openingen. Gevangenis gedichten. Gekozen en bezorgd door Benno Barnard & Roger M.J. de Neef, Leuven: Uitgeverij P, 2009, p. 19. top


Slot

Kom met je klinkende sleutels en open de deur.
Ik kan niet, ik kan niet naar buiten, mijn naam is op slot.
Kom naar hier, het huis is niet om aan te horen.

Iemand ginder heeft mij opgesloten
Vroeger, mijn speelgoed, mijn mens nog maar pas uit de dop
Brutaal onder handen genomen en ging ervandoor.

Ik ben niet meer om aan te zien, maar kom
Met welluidende sleutels, met kleren en groeten en schoenen,
Ik kan toch niet zo pijnlijk bloot verschijnen.

Kom 's nachts, ik moet weer wennen aan al die geheimen
Van daglicht op straat, ik moet mijn kapotte voeten
Opnieuw leren lopen, waarheen maakt niet uit. Maar kom.

Leonard Nolens

Uit: Openingen. Gevangenis gedichten. Gekozen en bezorgd door Benno Barnard & Roger M.J. de Neef, Leuven: Uitgeverij P, 2009, p. 41. top


Publicaties

Veerle Segers, Burgemeester achter tralies. 34 jaar directeur van Leuven-Centraal, Leuven, Uitgeverij Davidsfonds, 2013.

Vierendertig jaar was Guido Verschueren directeur van de gevangenis van Leuven-Centraal. Een gevangenis die iedereen wel van naam kent, maar slechts weinigen weten wat er achter de hoge muren gebeurt. In Burgemeester achter tralies beschrijft Guido Verschueren wat er zich afspeelt in de gevangenis van Leuven-Centraal, die met haar opendeurregime uniek is in ons land. Als drijvende kracht en promotor van het systeem maakt hij de balans op van vierendertig jaar onverdroten werken aan een menselijkere gevangenisstraf. Maar ook van leven en werken met Vlaanderens meest beruchte gedetineerden.
Journaliste en radioproducer Veerle Segers tekende zijn verhaal op. Het geeft een inkijk in de dagelijkse beslommeringen, leven en dood, grote en kleine (r)evoluties, en incidenten in Leuven-Centraal. Een unieke terugblik op een levenswerk met als leidmotief: gedetineerden zijn mensen, en mensen zijn waardevol.

Meer informatie via Uitgeverij Davidsfonds
Naar een recensie van dit boek

Luc Dewaele, Achter slot en grendel, Roularta Books, ISBN: 9789086793273

Een boeiende inkijk achter de tralies.
De gevangenis is een ballingsoord voor delinquenten. Moordenaars, overvallers, verkrachters, drugsdealers en pedofielen leiden er een obscuur bestaan. Maar hoe verloopt het gedwongen samenleven? En hoe functioneren cipiers in zo'n smeltkroes?
Auteur Luc Dewaele was jarenlang cipier en heeft het allemaal uit eerste hand. Als een bevoorrechte getuige observeerde hij dag in, dag uit het gevangenisgebeuren. Dit vlot geschreven boek biedt de lezer een boeiende inkijk achter de tralies.


Lieve Blancquaert en Hulpgevangenis Leuven, (straf)tijd, Roularta Books, 2006, ISBN: 90-8679-055-0

Lieve Blancquaert portretteert in dit boek gevangenen en sprak met hen, met hun familie en het personeel van de Hulpgevangenis Leuven. Zij delen een stukje van hun leven, een stukje van hun wereld met mensen buiten de gevangenis. Het resultaat is een reeks pakkende getuigenissen over spijt en verlies, liefde, angst en hoop. 

In het lentenummer 2010 van Rondom Gezin verscheen een recensie over (straf)tijd.

Greta Stockfleth, Schaduw van mijn spiegelbeeld. Leven in een gevangenis, Garant, 2010, ISBN 9789085750321

De gevangeniswereld is voor velen een onbekend terrein.Dit boek laat kennismaken met de realiteit in hedendaagse gevangenissen. Het geeft een antwoord op veelgestelde vragen als: Hoe is het leven achter die hoge muren? Hoe worden de dagen ingevuld? Hoe gedragen de gevangenen zich? Is werken in een gevangenis gevaarlijk? Verdienen gedetineerden nog een tweede kans? Wat met de slachtoffers? …
De zelfgeschreven (levens)verhalen en gedichten van gedetineerden, en de persoonlijke ervaringen van mensen op de werkvloer, geven een inkijk in wat er werkelijk omgaat achter de muren.

Meer info...


Jan De Cock, Hotel Prison –De wereldreis van een tralie-trotter, Tielt, Uitgeverij Lannoo, 2003.

Hoe vrolijk is een nieuwjaarsnacht als je medegevangene sterft? Hoeveel kilo weegt de ketting tussen de voeten van een ter dood veroordeelde in Bangkok? Hebben Eskimo's een iglo-gevangenis?
Een zoektocht naar het menselijk gelaat van gedetineerden, ongetwijfeld een van de meest vergeten groepen in onze maatschappij

Jan De Cock trok de wereld rond, van gevangenis naar gevangenis, op zoek naar het leven achter de tralies. Door steppe en woestijn, per boot of per fiets zocht hij de gedetineerden op, bij temperaturen die schommelden van +45 tot -25 graden. Hij ontmoette kruimeldieven, zakkenrollers en vliegtuigkapers. Hij deelde de cel met muzikanten of acteurs, met huurmoordenaars en moeders die eten stalen voor hun kinderen. Hij leefde in het gezelschap van ratten en vlooien, hagedissen en sprinkhanen.
Hotel Prison is een averechts verhaal over het verborgen bestaan van al te vaak vergeten mensen.

 

 

Barbara Rottiers & Tine Van Lent, Papa is weg, uitgeverij Lannoo, 2006, ISBN 978-90-209-6617-6
Een boekje over een papa in de gevangenis. Voor kinderen van 10-12 jaar.
'Allerliefste mammie van de wereld,' bid ik dan, 'Laat ons nooit of nimmer in de steek. Ik weet het, pappie is niet dood, hij is gewoon een tijdje weg. Zoals anderen even de deur uit gaan om een brood te kopen, maar dan wat langer.
Op een mooie dag komt hij terug. Maar wanneer is dat, 'ooit'?
En zal hij ons nog wel herkennen dan?
En als het binnenkort voetbalkampioenschap is, is hij er dan?
Of kom jij anders voor me supporteren?'

 

 

 

 

Eric Maes, Van gevangenisstraf naar vrijheidsstraf. 200 jaar Belgisch gevangeniswezen, Garant, 2010, ISBN 9789046602270
Dit monumentale werk heeft als voorwerp de historische evolutie van de Belgische penitentiaire regelgeving inzake het regime van gedetineerden, en dit over de periode 1795-2006. Steunend op een indrukwekkende verzameling van ruim 6000 rechtsbronnen, worden een aantal fundamentele vragen onderzocht. Wat is het doel van de vrijheidsberovende straf (penologische visie)? Hoe dient deze straf in concreto te worden ingevuld? Door welke andere dan strikt penologische overwegingen wordt de normering van het gevangenisregime aangestuurd? Dienen de gerechtelijke overheden inspraak of beslissingsbevoegdheid te hebben met betrekking tot de interne en/of externe regime bedeling? Door wie (wetgevende vs. uitvoerende macht) dient het penitentiair regime juridisch genormeerd te worden, en tot op welke hoogte?
Deze publicatie is de handelsversie van het proefschrift dat op 6 februari 2008 door Eric Maes werd verdedigd aan de Katholieke Universiteit Leuven tot het behalen van de graad van doctor in de criminologische wetenschappen.

Meer informatie via de uitgeverij  


De poëziebundel OPENINGEN Gevangenisgedichten met 42 gedichten en bijhorende DVD - samenstellers Benno Barnard en Roger M.J. de Neef - omvat verzen en beeldmateriaal van gedetineerden van Leuven Centraal en van Nederlandstalige en internationale dichters.
Uitgeverij P, Leuven, 2009, ISBN: 978-90-79433-31-5

In de rubriek 'Gevangenispoëzie' vind je enkele gedichten uit deze poëziebundel.

 


Nuttige adressen en links

http://www4wvg.vlaanderen.be/wvg/welzijnensamenleving/hulpaangedetineerden/Paginas/inhoud.aspx
Hulp en dienstverlening aan gevangenen, Vlaams Gewest – Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin.
Je vindt er ook het hulpaanbod van de centra voor justitieel welzijnswerk

http://www.just.fgov.be
Federale overheid Justitie.
Je vindt er ook 'Justitie van A tot Z'

www.derodeantraciet.be
Cultuur en vormingswerk met mensen die met justitie te maken krijgen

www.moderator.be
Forum voor herstelrecht en bemiddeling

www.prisoninfo.org
De website van vzw Within-Without-Walls, afgekort WWW, een dialoog- en werkgroep rond gevangenen, slachtoffers, ex-gevangenen en maatschappij.

www.mensenrechten.be
Website van de Liga voor mensenrechten

www.thuisfront.be

gevangenenactie van de Bond Zonder Naam

www.bzngevangenenactie.be

top

Over Thomas

Thomas is een interactief platform voor actieve samenwerking tussen alle leerkrachten (r.-k.) godsdienst van alle onderwijs- netten in Vlaanderen.

Partners

Katholiek Onderwijs Vlaanderen (voorheen VSKO) IDKG Faculteit Theologie en Religiewetenschappen logo