Gezin en kerk

Vrijdag 26 Augustus 2016 - 10:27:56


 


De Katholieke Kerk


De katholieke Kerk in Vlaanderen

Op de Kerknet website  -  de website van de katholieke kerk in Vlaanderen - vind je kerkelijke  info, gegroepeerd per bisdom en per thema (liturgie, catechese, bijbel  en bezinning, cultuur en toerisme). De laatste nieuwsberichten vind je  in de rubriek 'actua'. In de kalender vind je een waaier aan gevarieerde  activiteiten en initiatieven.

www.kerknet.be


www.nabbi.be is de kinderwebsite van de katholieke kerk in Vlaanderen

 

 

top


De Pauselijke Raad voor het Gezin

Bron: Wikipedia

“De Pauselijke Raad voor het Gezin (Pontificium Consilium pro Familia) is de Pauselijke Raad van de Romeinse Curie die de pastoraal en het apostolaat voor de gezinnen behartigt en de rechten van het gezin verdedigt. Deze raad werd op 9 mei 1981 opgericht met het motu proprio Familia a Deo Instituta, ter opvolging van de Commissie voor het Gezin die in 1973 door Paus Paulus VI was opgericht.”

Naar de website van de Pauselijke Raad voor het Gezin: www.familiam.org

Naar de Engelstalige versie van deze website

Naar de Franstalige versie van deze website top


Kerkelijke documenten over huwelijk en gezin


Kerkelijke documenten over huwelijk en gezin via de website van de Pauselijke Raad voor het Gezin

Via de website van de Pauselijke Raad voor het Gezin zijn alle documenten van het kerkelijk leergezag m.b.t. huwelijk en gezin vrij online beschikbaar. Het oudste beschikbare document is zes eeuwen oud.

Het gaat onder meer over Conciliedocumenten, documenten van het pauselijk leergezag, van de Pauselijke Raad voor het Gezin, van de Congregatie voor de Geloofsleer, verwijzingen naar artikels in de Catechismus van de Katholieke Kerk, teksten en bijdragen van de voorbije Wereldgezinsdagen, enzovoort.

Naar deze documenten via de website van de Pauselijke Raad voor het Gezin … (Engels)

Naar deze documenten via de website van de Pauselijke Raad voor het Gezin … (Frans)

Naar deze documenten via de website van de Pauselijke Raad voor het Gezin … (Italiaans) top


Amoris Laetitia

In oktober 2014 en oktober 2015 kwamen bisschoppen uit heel de wereld in Rome samen voor de synodes over het gezin. Aan het einde ervan werd een slotdocument (Relatio finalis, 24 oktober 2015) opgesteld, op basis waarvan paus Franciscus een post-synodale exhortatie schreef over huwelijk en gezin.

Amoris Laetitia verscheen op 8 april 2016 via de website van het Vatiaan in het Italiaans, Frans, Engels, Spaans, Duits, Arabisch, Pools en Portugees.

Naar de Franstalige versie van Amoris Laetitia

Naar de Engelstalige versie van Amoris Laetitia

Naar de Duitstalige versie van Amoris Laetitia 

Meer informatie via de webpagina Amoris Laetitia  top


Apostolische Exhortatie Familiaris Consortio

Paus Johannes-Paulus II, Apostolische Exhortatie, Familiaris Consortio, 22 november 1981

Familiaris Consortio werd in het Nederlands vertaald, en is uitgegeven door Licap:
Het gezin. Apostolische exhortatie 'Familiaris Consortio'.

 

 

 

 

top


De kerkelijke leer over seksualiteit, huwelijk en gezin in de Catechismus van de katholieke Kerk

De kerkelijke leer over seksualiteit, huwelijk en gezinis te vinden in de nrs. 2331-2400 van de Catechismus van de Katholieke Kerk.
Rechtstreekse link: http://www.rkdocumenten.nl/rkdocs/index.php?mi=600&doc=1&al=2331 top


Andere kerkelijke documenten

Op www.rkdocumenten.nl vind je kerkelijke documenten, in Nederlandse vertaling. top


Twee Bisschoppensynodes over het gezin in 2014 en 2015
 

Alle informatie over de Bisschoppensynodes van oktober 2014 en oktober 2015
is te vinden via de webpagina 'Synodes over het gezin'.

 

 

 

 

 

top


Terugblik op de Wereldgezinsdagen in Milaan – van 30 mei tot 3 juni 2012

Vanuit  het bisdom Hasselt namen vier personen deel aan de zevende  Wereldgezinsdagen, die plaatsvonden in Milaan van 30 mei tot 3 juni  2012. Het thema was 'Arbeid en vieren'.
Jan Colla verzamelde de getuigenissen van de vier Limburgse deelnemers  en schreef er een bijdrage over in Kerk&leven (editie bisdom  Hasselt) van 27 juni 2012.

Naar het artikel over de Wereldgezinsdagen in Milaan

 

 

 

 

top


Wereldgezinsdagen VIII in Philadelphia – van 22 tot 27 september 2015

De achtste Wereldgezinsdagen vinden van 22 tot 27 september 2015 plaats in Philadelphia (Verenigde Staten).
Thema: Liefde is onze zending.

Paus Franciscus zal gedurende drie dagen aan de Wereldgezinsdagen deelnemen.

 

http://www.worldmeeting2015.org 

 

top


Aandacht voor gezinnen in de kerkgemeenschap


Enkele aanzetten tot uitwisseling – vragen om met elkaar in gesprek te gaan over 'gezin en Kerk’

De gezinssynodes van oktober 2014 en 2015 hebben een dynamiek op gang gebracht.
Mensen voelen zich aangesproken om met elkaar in gesprek te gaan  over de beleving van hun geloof, over de band tussen gezin en Kerk, over  hun verwachtingen en hoop, over de spanningen die ze ervaren.

De onderstaande vragen kunnen hierbij een aanzet en hulp zijn.
Bij sommige vragen vind je creatieve verwerkingstips door op het woord ‘werkvorm’ te klikken.

Voor gezinnen, gezins-, bezinnings- en andere groepen

  •  Wat betekent de Kerk voor ons, voor ons gezin?
  •  Wat biedt de Kerk dat we elders niet vinden?
  •  Wat maakt dat we ons als gezin welkom voelen en gewaardeerd weten in de Kerk?
  •  Waar hebben we het moeilijk mee in de Kerk?
  •  Naar welke Kerk verlangen we als gezin? (werkvorm) (werkvorm)
  •  Hoe beleven we het geloof in ons gezin? (werkvorm)
  •  Wat kunnen we als christelijk gezin, als huiskerk, betekenen voor de samenleving?
  •  Hoe keken we naar de synodes over het gezin? Welke verwachtingen hadden we? Wat hebben de synodes verhelderd, genuanceerd of veranderd?

Voor geloofsgemeenschappen (parochies, federaties, pastorale eenheden, pastorale zones, dekenaten, religieuze gemeenschappen, …)

  • Welke Kerk willen we zijn voor gezinnen vandaag? (werkvorm) (werkvorm)
  • Hoe kunnen we als Kerk bijdragen aan het geluk van gezinnen? Wat hebben we hun aan positiefs en hoopvols te bieden?
  • Wat ontvangen we als kerkgemeenschap van gezinnen?
  • Hoe gastvrij zijn we voor gezinnen in al hun vormen? Hoe laten we dat merken?
  • Op welke manieren tonen we dat we gezinnen waarderen?
  • Hoe keken we naar de synodes over het gezin? Welke verwachtingen hadden we? Wat hebben de synodes verhelderd, genuanceerd of veranderd?

Goed om te weten
We horen graag hoe de uitwisseling geweest is.
We zullen bekijken hoe we er verdere bekendheid aan kunnen geven.
Reacties zijn welkom bij de Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal: IDGP@kerknet.be
Van harte dank! top


Aandacht voor gezinnen – inspiratie voor parochies

Gezinnen laten voelen dat ze welkom zijn in de kerk en de bijdrage  van gezinnen aan de kerkgemeenschap waarderen en valoriseren – het zit  vaak in eenvoudige dingen.
 



Op de webpagina ‘Aandacht voor gezinnen – inspiratie voor parochies’ staan heel wat ideeën. Ze zijn ondergebracht in de volgende rubrieken:

  • In de liturgie
  • In het samen gemeenschap vormen
  • In verkondiging en getuigenis
  • In dienstbaarheid
  • Wegwijzer zijn naar initiatieven elders in de kerkgemeenschap
  • Gezinnen bemoedigen, waarderen en duiding geven
  • Gezinnen inspireren bij de geloofsopvoeding thuis
  • Gezinnen zien en erkennen
  • Gezinnen op adem laten komen
  • Enkele aanzetten tot uitwisseling – vragen om met elkaar in gesprek te gaan over 'gezin en Kerk’
  • Kant-en-klaar materiaal voor volwassenen en kinderen samen

Met deze suggesties willen we vooral inspireren en aangeven wat er  voor gezinnen kan of zou gedaan kunnen worden, voor zover dit binnen de  eigen specifieke pastorale context mogelijk en haalbaar is.

Andere suggesties zijn altijd welkom via IDGP@kerknet.be top


Zondag vieren met kinderen en jonge gezinnen

Op de webpagina 'Zondag vieren met kinderen en jonge gezinnen' vind je onder meer:

- suggesties voor kind- en gezinsvriendelijk vieren
- liturgiemap – Handreikingen voor de opbouw van een gezinsvriendelijke viering
- brochure – Zondag vieren met kinderen in ons midden
- Bijbel in 1000 seconden – werkmap bij het liturgisch jaar
- Zing Alleluia! Liturgische liederen voor kinderen en jongeren
- Maria Lichtmis – kinderzegen
- info over misdienaarswerkingen
- ... top


15 mei – Internationale dag van het gezin: wat parochies en geloofsgemeenschappen kunnen doen

Hoewel de internationale dag van het gezin – een initiatief van de  Verenigde Naties – geen kerkelijke feestdag is, is hij een goede  gelegenheid om in parochies en geloofsgemeenschappen uitdrukkelijk  aandacht te geven aan gezinnen.

Enkele suggesties:

  • Invulkaartjes voorzien die men in de kerk kan meenemen om ze aan een gezin te bezorgen, zoals bijvoorbeeld:
    Hiervoor wil ik jullie gezin graag danken: ...
    Dit bewonder ik in jullie gezin: ...
    Dit wens ik jullie gezin graag toe: ...
    Hiervoor geef ik jullie gezin een pluim: ...
    Ik nodig jullie graag uit om ...  

    Je kunt deze kaartjes zelf ontwerpen.
    Je kunt ook deze voorbeelden afdrukken: Gezin
    Ben je niet zo creatief, dan is er een leuk boekje op de markt waarin de gasten hun ‘pluim’ kunnen noteren: het vriendenboekje ‘Een pluim voor mij’ (Abimo, € 7,50).
     
  • Een kaartje met een wens, spreuk, Bijbelvers of gebed voor gezinnen uitdelen of in de kerk ter beschikking leggen.
    Bijvoorbeeld: Behoed de liefde der geliefden
    Bijvoorbeeld: inspirerende citaten 

    Tip: Vermeld op het kaartje ook de website Gezinspastoraal (www.gezinspastoraal.be), de gezinspastorale blog I wonder (http://iwonder.tk) en de gratis e-nieuwsbrief Gezinspastoraal als bron van informatie en inspiratie voor gezinnen. Inschrijven op de nieuwsbrief kan via de website Gezinspastoraal.be of door een berichtje te sturen naar IDGP@kerknet.be
     
  • Op de lokale bladzijden van Kerk&leven of via de website van de parochie een gezin aan het woord laten over de fundamenten waarop zij hun gezin bouwen, over hoe zij het geloof beleven in hun gezin, over  sleutelwoorden die in hun gezin (zowel relationeel als in de opvoeding)  belangrijk zijn. Hun getuigenis kan anderen inspireren.
     
  • In de homilie: een uitdrukkelijk woord van waardering, bemoediging of hoop voor gezinnen.
     
  • Een voorbede voor gezinnen, bijvoorbeeld:

Voor ouders en iedereen aan wie de zorg voor kinderen is toevertrouwd,
dat zij de kinderen die God hen gegeven heeft, geduldig en liefdevol begeleiden op hun weg.
Laten wij bidden.

Voor de gezinnen in onze geloofsgemeenschap en wereldwijd,
dat hun liefde steeds rijker mag worden aan inzicht en fijngevoeligheid.
Laten wij bidden.

Voor gezinnen die geconfronteerd worden met huiselijk geweld,
dat de geest van God hun kracht geeft om het onrecht te doen stoppen,
en moed om samen te zoeken naar een manier om zorgzaam om te gaan met elkaar.
Laten wij bidden.

Voor gezinnen in crisis,
voor ouders en kinderen voor wie het samenleven moeilijk geworden is,
dat de Heer hun geest en hun hart ruim en ontvankelijk mag maken voor elkaar.
Laten wij bidden.
 

  • Een ontmoetingsmoment voor gezinnen,  aansluitend op de zondagsviering (nu of in de komende weken): een fijne  gelegenheid om elkaar in een gemoedelijke sfeer te ontmoeten bij een  drankje/hapje. 
    Tip: Per e-mail kunnen uitnodigingen eenvoudig en goedkoop verstuurd  worden, bijvoorbeeld naar de gezinnen van dopelingen, eerste  communicanten, vormelingen, jonggehuwden ... van dit jaar en van de  voorbije jaren.   top


Catechese op zondag – voor iedereen

CCV in het bisdom Gent ontwikkelde de werkmap 'Catechese op zondag. Impulsen voor een geïntegreerde catechese aansluitend bij de zondagsliturgie'.

De  map bevat aanzetten voor een geïntegreerde en intergenerationele  catechese, ingebed in het leven van de kerkgemeenschap en op het ritme  van het liturgische jaar. De map biedt volop kansen op geloofsgroei voor iedereen, samen in gemeenschap, op zondag.

Er is telkens keuze uit verschillende catechesegroepen: voor  leeftijdsgroepen apart, maar ook voor volwassenen en kinderen of  jongeren samen. Het is dus mogelijk om in gezinsverband deel te nemen  aan eenzelfde catechesegroep.

Naar de webpagina 'Catechese op zondag - voor iedereen'   top


Artikels over de thematiek 'Gezin en kerk'


Goed-gezin-d! – Als lokale kerkgemeenschap openstaan voor gezinnen                                   

           

Het onderstaande artikel 'Goed-gezin-d! – Als lokale kerkgemeenschap openstaan voor gezinnen' verscheen in het voorjaar van 2011 in de diocesane bladen Ministrando (bisdom Brugge), Samen (bisdom Hasselt), Pastoralia (Aartsbisdom Mechelen-Brussel), Daco (bisdom Antwerpen) en Kerkplein (bisdom Gent).
           Dit artikel kadert in een reeks bijdragen van IDGP over gezinsthema's.

           

 

 Jonge gezinnen bereiken via de bestaande pastorale structuren is niet gemakkelijk. Dat weten velen uit eigen ervaring. Contacten met jonge gezinnen vinden doorgaans plaats bij de vraag naar een sacrament: het doopsel, het vormsel of de eerste communie van een kind.
In deze bijdrage reiken we enkele ideeën aan om als lokale geloofsgemeenschap gezinnen te verwelkomen en om aspecten van het gezinsleven aan bod te laten komen in de liturgische vieringen. We beseffen dat het realiseren van de onderstaande suggesties geen sinecure is met een kleiner en ouder wordende groep van mensen die de pastorale zorg ter harte neemt. We willen vooral inspireren en aangeven wat er voor gezinnen kan of zou kunnen gedaan worden, voor zover dit binnen de eigen specifieke pastorale context mogelijk en haalbaar is.

Gezinnen zien en erkennen

Hét gezin bestaat niet. Gezinnen zijn heel verscheiden: klassieke huwelijksgezinnen, eenoudergezinnen, nieuw samengestelde gezinnen, holebigezinnen,… Deze pluriformiteit is een realiteit. Ze brengt nieuwe uitdagingen mee en vraagt om opmerkzaamheid, om gezinnen en al wie erop betrokken is te zien en te erkennen. Denken we maar aan de plusouder (vroeger stiefouder genoemd), de ouder die na een relatiebreuk grotendeels uit beeld blijft of de grootouders die in een moeilijke familiale context zorg en verantwoordelijkheid opnemen voor hun kleinkinderen. Het betekent veel voor hen dat ze gezien en erkend worden voor het goede dat zij doen en voor de positieve keuzes die zij in hun specifieke situatie maken. De kerkgemeenschap kan dat met kleine gebaren laten blijken: een paar extra stoelen of rozen voor de gezinnen van de eerste communicanten en vormelingen, of de mogelijkheid om een tweede contactadres op te geven op het inschrijvingsformulier voor de catechese. Het is goed en waardevol om als geloofsgemeenschap aandacht te hebben voor een goede communicatie naar alle betrokkenen. De informatiedoorstroming tussen ex-partners loopt immers niet overal even goed, en de kinderen zelf denken er niet altijd aan om de informatie over hun activiteiten door te geven aan iedereen die hun opvoeding ter harte neemt.

Gezinnen samenbrengen voor ontmoeting, verdieping en ontspanning

Informele ontmoetingen tussen gezinnen zijn deugddoend en verrijkend. Ze creëren verbondenheid. Lokale kerkgemeenschappen kunnen initiatieven nemen om zulke ontmoetingskansen te scheppen in een gastvrij klimaat: een samenzijn na de zondagsviering, een hapje of drankje bij het begin en het einde van het pastorale werkjaar, een solidariteitsmaaltijd in de veertigdagentijd, een receptie na de viering van Kerstmis of Pasen, of een lente- of herfstwandeling die geschikt is voor kinderwagens. Ook een jaarlijks parochieweekend biedt kansen tot ontmoeting en uitwisseling, verdieping en ontspanning, net zoals een samenzijn rond de schriftlezingen op zondag voor de viering begint.
De contacten met jonge gezinnen bij de vraag naar een sacrament zijn goede gelegenheden om hen te informeren over deze lokale initiatieven en hen hiervoor uitdrukkelijk uit te nodigen. Via e-mail kan dat eenvoudig en goedkoop.

Bepaalde activiteiten tijdens de voorbereiding op de eerste communie of het vormsel kunnen mits enige aanpassing voor het hele gezin opengesteld worden. Denken we maar aan het startmoment van de catechese, waarop ook ouders, broers, zussen, en zelfs grootouders, meters en peters uitgenodigd kunnen worden. Met bijvoorbeeld een parochiezoektocht met ontmoetingen ten huize van geëngageerde christenen, of een rondleiding in de kerk. Of met een gezamenlijk ontbijt voor de zondagsviering, aan het begin van het catechesejaar.
Het zijn gelegenheden om gezinnen met elkaar te laten kennismaken en om ze in een gastvrije sfeer te betrekken bij het leven van de kerkgemeenschap. Sterzingen, Koffiestop, Soep op de stoep, en plaatselijke diaconale initiatieven lenen zich doorgaans goed om gezinnen aan te spreken. Zo ook bepaalde kerkelijke feestdagen, zoals Maria Lichtmis – met een pannenkoek na de viering – of Pasen met nadien eitjes rapen in de tuin van de pastorie.

Gezinnen met jonge kinderen gastvrij ontvangen in de liturgie

Parochie- en geloofsgemeenschappen stralen iets vitaals en hoopvols uit wanneer gezinnen met kleine kinderen deelnemen aan de liturgische vieringen. De Kerk leeft er zichtbaar en hoorbaar. Naast belangrijke inspanningen zoals kindernevendiensten of opvang voor de allerkleinsten kan men er ook voor kiezen om de kinderen niet af te zonderen van wat de ouders vieren en om zo een inclusieve gemeenschap te vormen. Met enkele eenvoudige initiatieven kunnen gezinnen met jonge kinderen zich echt welkom weten. Een mand met kinderbijbels en Bijbelse prentenboeken in de kerk is uitnodigend en geeft vanzelf aan dat gezinnen en (groot)ouders met jonge kinderen welkom zijn. Zo nodigt ook een tafeltje met kleurpotloden en kleurprenten over de schriftlezingen van de zondag de aanwezige kinderen vanzelf uit om de kleurplaten te komen inkleuren. Mooie kleurprenten bij de Bijbellezingen zijn op het internet overigens gemakkelijk te vinden: wie in Google ‘Bijbel’ en ‘kleurprent’ intikt, vindt een hele reeks websites met Bijbelse kleurplaten. De voorganger kan de kinderen ook uitnodigen om bij het Onzevader rond het altaar te komen staan en om daarna de vrede te wensen aan hun ouders en de andere mensen in de kerk.
Het zijn enkele eenvoudige manieren om gezinnen te laten voelen dat ze welkom zijn. Ook voor parochies waar de draagkracht voor extra initiatieven klein wordt of waar er weinig of geen gezinnen met kinderen deelnemen aan de vieringen, zijn het waardevolle en haalbare tekens die wijzen op openheid voor gezinnen met kinderen.

Gezinnen bemoedigen en duiding geven

Het is belangrijk om gezinnen te bemoedigen en te erkennen in wat zij met vallen en opstaan doen. Een bemoedigend en waarderend woord doet iedereen deugd! Gezinnen bemoedigen en duiding geven vraagt om een genuanceerd spreken, dat recht doet aan de ambiguïteit van het dagelijks gezinsleven. Het gezinsleven verloopt immers lang niet altijd zoals men droomt en zoals diepgewortelde culturele opvattingen aangeven. Dat gezinsleven zowel positieve als negatieve kanten heeft, is een ervaring die iedereen kent, vanuit verschillende contexten. Het gezinsleven is niet altijd mooi en ideaal. Goede en kwade dagen wisselen elkaar af, net zoals ziekte en gezondheid, armoede en rijkdom.
Het is belangrijk dat mensen die spreken over ‘relaties’ en ‘gezin’ ook de schaduwzijden durven te benoemen en ter sprake brengen. Op die manier kunnen mensen die bijvoorbeeld worstelen met relatieproblemen, geconfronteerd worden met huiselijk geweld of voor moeilijke ethische beslissingen staan, zich makkelijker uitgenodigd weten om met pastoraal verantwoordelijken in gesprek te gaan over de ‘last’ waarvoor ze zich geplaatst weten. Het delen van moeilijke aspecten aan gezinsleven is belangrijk om te zoeken naar een gepaste manier om ermee om te gaan.
De homilie en de voorbede lenen zich uitstekend om – waar mogelijk – in de schriftlezingen aanknopingspunten te vinden met het gezinsleven en ze op een weloverwogen en genuanceerde manier aan bod te laten komen. Het zijn veelbetekenende momenten van waardering, erkenning, hoop, bemoediging, inspiratie, …

Gezinspastoraal.be

Meer inspiratie nodig? Op zoek naar impulsen rond geloofscommunicatie of naar info over gezinnenwerkingen, gezinsdagen en -weekends of gezinsvakanties in gelovig perspectief?
De website Gezinspastoraal.be bevat informatie over relationele en gezinsthema’s: van duurzame relaties en huwelijk tot grootouders en senioren, van kinderen krijgen tot opvoeding en geloof, van partnerrelatie en gezinsleven tot verlies en crisissituatie (zoals ziekte, dood, rouw, vergeving, relatiebreuk, armoede, geweld, gevangenis, …). De website wordt geleidelijk aan uitgebreid met nieuwe bijdragen.
Wie de maandelijkse e-nieuwsbrief Gezinspastoraal graag ontvangt, kan zich inschrijven via de website of door een bericht te sturen naar IDGP@kerknet.be

Hilde Pex
Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal (IDGP) 
top


Gezinnen vandaag – een veelvormige realiteit                                   

           

Het onderstaande artikel 'Gezinnen vandaag – een veelvormige realiteit' verscheen medio 2012 in de diocesane bladen Ministrando (bisdom Brugge), Samen (bisdom Hasselt), Pastoralia (Aartsbisdom Mechelen-Brussel) en Daco (bisdom Antwerpen).
           Dit artikel kadert in een reeks bijdragen van IDGP over gezinsthema's.

           

 

Onze samenleving kent een brede waaier aan relatie- en gezinsvormen. Daar waar het gezin enkele decennia geleden spontaan geassocieerd werd met een huwelijksgezin, is dat vandaag minder zo. Het toenemende pluralisme, de sociale aanvaarding en vaak ook de wettelijke erkenning brengen mee dat het begrip ‘gezin’ een veelvormige realiteit geworden is. In deze bijdrage reflecteren we over ‘gezin’ en reiken we enkele overwegingen aan om met de veelheid aan samenleefvormen om te gaan.


Trouwen – een verbond voor het leven

De Kerk acht het liefdesverbond tussen man en vrouw zo hoog dat het een sacrament is, een genadevolle ontmoetingsplaats tussen God en mens (1). In het wederzijdse jawoord, tijdens de huwelijksviering en in het leven van elke dag, komt God man en vrouw tegemoet met Zijn liefdewekkende aanwezigheid.
Gehuwden zijn geroepen om hun verbond dag na dag waar te maken, om beeld van Gods liefde te zijn voor elkaar, voor de kinderen die hun worden toevertrouwd en voor de mensen om hen heen. Gehuwden ontvangen ‘in het klein’ de zending die de Kerk ‘in het groot’ ontvangen heeft: een gemeenschap van liefde worden.

Een veelvormige realiteit

We stellen vast dat het huwelijk voor vele koppels niet langer de basis is voor het uitbouwen van een gezin. Onze samenleving kent heel wat andere relatie- en samenleefvormen, zoals ongehuwd samenwonen met kinderen, latrelaties, eenoudergezinnen, co-ouderschap na scheiding, nieuw samengestelde gezinnen … Ze bestaan niet alleen gelijktijdig naast elkaar, maar kunnen in de loop van een mensenleven elkaar ook opvolgen. Mensen komen soms ongewild terecht in een bijzondere gezinssituatie. De vorm die het leven aanneemt, is niet altijd zelfgekozen. Er is heel wat dat de best voorbereide plannen in de war kan sturen en mensen in nieuwe, ongeplande levenssituaties plaatst.

Ideaalbeelden

Elk gezin heeft licht- en schaduwzijden, goede en kwade dagen. De ambiguïteit van het gezinsleven vraagt om een voorzichtig spreken over gezinnen, een spreken dat loskomt van een perfectiedenken dat de lat zeer hoog legt en ertoe kan aanzetten om moeilijke aspecten van het gezinsleven verborgen en binnenskamers te houden. Ideaalbeelden kunnen meebrengen dat mensen zich geremd voelen om met anderen in gesprek te gaan bij problemen, moeilijke ethische beslissingen, conflicten of huiselijk geweld. Ideaalbeelden kunnen ook aanzetten om al te lichtvaardig te oordelen over andere mensen. Ze verhinderen ook vaak om het positieve te zien en te erkennen in gezinnen waarvan de vorm of de context niet aansluit bij de eigen opvattingen. Het mooie en goede dat in en door deze gezinnen gebeurt, wordt dan niet of onvoldoende benoemd en gewaardeerd.

Jezus – beeld van Gods redding en genade

Jezus werd niet gehinderd door de concrete leefsituatie van mensen. Hij had oog voor gebroken en gekwetste mensen. Hij ging om met mensen die om allerlei redenen geminacht en uitgesloten waren, die uit de boot vielen. Jezus sprak de Samaritaanse vrouw bij de bron aan, had tafelgemeenschap met tollenaars en zondaars, en plaatste een overspelige vrouw in het midden. Jezus gooide niet met stenen, maar schreef in het zand. Jezus was Blijde Boodschap, het Rijk Gods in eigen persoon, voor iedereen. Jezus’ manier van omgaan met mensen is inspirerend voor ons handelen, spreken en bidden.

Kerk zijn – Lichaam van Christus zijn – betekent leren leven vanuit God, die ons Zijn kracht en liefde geeft. Gods genade is er voor iedereen. In de realiteit van elke dag en elk gezin kunnen we Christus leren kennen en vanuit Zijn Geest leren leven. Als gedoopten zijn we allemaal kinderen van God, broers en zussen van elkaar.
Voor de Kerk is het huwelijk als duurzaam liefdesverbond tussen man en vrouw en als basis voor het uitbouwen van een gezin een unieke weg om te antwoorden op Gods roepstem tot een leven van liefde in gegevenheid en ontvankelijkheid.

Overwegingen

De brede waaier aan relatie- en samenleefvormen roept bij velen onder ons vragen op. Misschien werden we in onze familie of nabije omgeving al geconfronteerd met bijzondere gezinssituaties, waarmee we het persoonlijk moeilijk hebben.

Ook de kerkgemeenschap bestaat uit mensen met heel uiteenlopende levenswegen en gezinsvormen. We ontmoeten hen in liturgische vieringen, bij de voorbereiding en het vieren van de eerste communie of het vormsel van hun kinderen, bij diaconale engagementen, tijdens vormingsmomenten …
We reiken een aantal vragen aan ter overweging van hoe we met deze veelvormige realiteit kunnen omgaan. Dat Jezus’ manier van omgaan met mensen hierbij inspireren mag.

Hebben we oog voor mensen van wie de leefsituatie niet aansluit bij onze eigen opvattingen? Nemen we tijd om hun pijn en ontgoocheling, hun vertrouwen en hoop te beluisteren? Staan onze initiatieven open voor iedereen? Hoe organiseren we onze activiteiten en aan wie kondigen we ze aan?

Geven we kinderen ruimte om loyaal te kunnen zijn aan hun beide ouders? Kunnen kinderen bij ons op verhaal komen wanneer ze lijden, wanneer ze moeten wennen aan een nieuwe gezinssituatie, wanneer ze dromen van verzoening? Zorgen we voor een goede communicatie naar de beide families door bijvoorbeeld op inschrijvingsformulieren ruimte te voorzien voor een eventueel tweede adres, telefoonnummer en e-mailadres? Spreken we in de homilie waarderend over de inzet van alle mensen die bij de opvoeding van kinderen betrokken zijn? Voorzien we bij bijzondere vieringen (zoals de eerste communie of het vormsel) een paar extra plaatsen of bloemen voor mensen die mee zorg en verantwoordelijkheid opnemen voor sommige kinderen? Toetsen we discreet af hoe alle betrokkenen tot hun recht kunnen komen?

Kunnen alle mensen en gezinnen rekenen op onze steun, hoe verscheiden ze vandaag de dag ook zijn? Zien en benoemen we het mooie en waardevolle dat er in en door hen gebeurt? Geloven we dat God ‘aan het licht komt’ daar waar liefde levengevend is?

Hilde Pex
Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal (IDGP) 


Voetnoot:

1. Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal,Ik wil je liefhebben en waarderen al de dagen van mijn leven. Het sacrament van het huwelijk in het leven van elke dag, Brussel, Licap, 2011.  Terug naar tekst top


Het gezin als hogedrukgebied
      

           

Het onderstaande artikel  'Het gezin als hogedrukgebied' verscheen in  mei-juni 2013 in Relevant, het tweemaandelijkse magazine van het bisdom  Antwerpen, p. 5-6.

           


Gezinnen vandaag – ze zijn heel divers, ze hebben het druk en ze ervaren veel druk. De band tussen gezin en Kerk is niet meer evident, zoals ook de ‘Visietekst van en voor het bisdom Antwerpen’ aangeeft. Toch kan de Kerk vandaag nog heel wat betekenen voor gezinnen en een tegengewicht bieden voor de druk op gezinnen door te werken aan een cultuur van ont-moeten.
 

Een gelukkig gezinsleven staat met stip genoteerd op het verlanglijstje van de meeste mensen. Het is een ideaal waarvoor ze zich inzetten en het beste van zichzelf geven. Voor velen is het huwelijk evenwel niet langer de basis voor het uitbouwen van een gezin. Onze samenleving kent een brede waaier aan relatie- en samenleefvormen, zoals ongehuwd samenwonen met kinderen, co-ouderschap na scheiding, eenoudergezinnen, nieuw-samengestelde gezinnen, holebigezinnen, latrelaties. De pluralistische maatschappij, de sociale aanvaarding en de wettelijke erkenning brengen met zich mee dat ‘gezin’ een veelvormige realiteit geworden is. En dan zijn er nog de multiculturele en multireligieuze gezinnen – zeker in een metropool als Antwerpen.

Dat gezinnen onder druk staan, is geen nieuws. Met twee buitenshuis werken, het huishouden runnen, engagementen en hobby’s van iedereen ingepast krijgen in de gezinsagenda, omgaan met elkaars verwachtingen en met de eisen vanuit de werkomgeving en de maatschappij, het vraagt nogal wat. Wanneer iemand in de familie extra zorg nodig heeft, wanneer relaties binnen het gezin onder druk komen te staan of wanneer werkloosheid dreigt door een bedrijfssluiting of herstructurering, wordt het zo mogelijk nog hectischer. Het ‘hogedrukgebied’ boven gezinnen creëert prikkelbaarheid en onbehagen, stress en overvraging.

Superman, supervrouw, superouder

De druk die van ideaalbeelden uitgaat, is bijzonder groot. Als vrouw moet je succesvol zijn: een gewaardeerde job hebben, mee zijn met de nieuwste trends, er aantrekkelijk uitzien en bovendien hartelijk in de omgang. De nieuwe man is ambitieus op het werk en ontpopt zich thuis als een handige Harry en een perfecte vader.

Ook op kinderen ligt een hoge druk. Niet alleen op school moeten ze goed presteren, ook in de sportvereniging, de tekenacademie of de muziekschool. De media voeden deze ideaalbeelden. Lifestylemagazines en reclamespots portretteren vooral ‘ideale’ gezinnen: stralend, trendy uitgedost, samen genietend van mooie dingen, intens gelukkig met elkaar.

Partners onderling en ouders en kinderen verwachten ook veel van elkaar. Er leven, vaak onbewust, droombeelden, waarbij men elkaar ziet zoals men elkaar wenst en droomt, niet zoals men in werkelijkheid is. Dat creëert frustratie.

Ont-moeting

De Kerk staat voor grote uitdagingen. Hoe omgaan met de pluraliteit aan relatie- en gezinsvormen? Hoe in onze samenleving getuigen van de waarde en de betekenis van het kerkelijke huwelijk en het christelijke gezinsleven? Hoe gezinnen die beproefd worden of met een falen geconfronteerd worden, nabij zijn? Hoe als kerkgemeenschap een tegengewicht bieden aan de druk die gezinnen ervaren op economisch, financieel, sociaal, psychologisch, lichamelijk en spiritueel vlak? Hoe jonge gezinnen bereiken en smaak geven voor Jezus’ Blijde Boodschap als een weg ten leven?

Een cultuur van ont-moeting kan zulk tegengewicht bieden. De kerkgemeenschap kan hiertoe bijdragen door voorzichtig te spreken over gezinnen: een spreken dat loskomt van de ideaalbeelden, die de lat zeer hoog leggen en waarbij mensen aan zoveel moeten voldoen om in te zijn en erbij te horen. Perfecte gezinnen bestaan immers niet: elk gezin heeft licht- en schaduwzijden, goede en kwade dagen. Dit niet benoemen, kan ertoe leiden dat mensen zich geremd voelen om anderen in vertrouwen te nemen bij problemen, bij moeilijke ethische beslissingen, bij conflicten of huiselijk geweld. Ideaalbeelden kunnen ook aanzetten tot al te lichtvaardig te oordelen over anderen. Ze kunnen verhinderen het positieve te zien en te erkennen in gezinnen waarvan de context of de vorm niet aansluit bij de eigen opvattingen. Hierin groeien vormt een reële uitdaging voor de kerkgemeenschap.

Een schouderklopje

Een woord van waardering doet iedereen deugd. Het mooie en goede dat in gezinnen gebeurt, mag benoemd en gewaardeerd worden, zoals het er-zijn-voor-elkaar, het investeren in alles wat het gezinsleven ten goede komt, het samen overwinnen van moeilijkheden, de inspanningen van ex-partners om hun kinderen zo optimaal mogelijk te laten opgroeien, de manier waarop ouders en grootouders hun geloof beleven en voorleven, de zorg en verantwoordelijkheid die mensen voor elkaar opnemen, in welke gezinsvorm ook. Het mag klinken, in de homilie en in pastorale gesprekken, in ontmoetingen met mensen ergens onderweg.

De Kerk kan ook bijdragen tot een cultuur van ont-moeting door te blijven pleiten voor de zondagsrust en voor een heilzaam leefritme, door mensen en gezinnen op adem te laten komen, bij God en bij elkaar, door plaatsen van herbronning en verkwikking aan te bieden. Voor een aantal gezinnen is de lokale geloofsgemeenschap zulk een plaats, voor heel wat andere gezinnen zijn de parochie en de zondagsviering dat niet meer. Dit is meteen een grote uitdaging voor de Kerk: openstaan voor en ruimte bieden aan (parochie-overschrijdende) initiatieven waar mensen en gezinnen op Gods adem kunnen komen, waar ze Gods belofte voor elke mens mogen ervaren: Ik zal er zijn!

Hilde Pex
Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal (IDGP)
top


Gezinnen aanspreken via het liturgische jaar

In het lentenummer 2009 van het tijdschrift Rondom Gezin verscheen het artikel ‘Geen vijgen na Pasen – Gezinnen aanspreken via het liturgische jaar’. Tine De Leeuw schetst hierin heel helder welke spanning men kan ervaren tussen gewenste gezinsactiviteiten, ook binnen de Kerk, en de realiteit van hedendaagse (jonge) gezinnen op het vlak van tijdsdruk. Zij benoemt onder meer enkele voorwaarden voor het betrekken van (jonge) gezinnen en stelt initiatieven voor die gezinnen met kinderen au sérieux nemen en hen gastvrij onthalen in de kerkgemeenschap. Ze doet dat vanuit haar achtergrond als medewerker van de dienst Gezinspastoraal in het bisdom Brugge.

Artikel ‘Geen vijgen na Pasen – Gezinnen aanspreken via het liturgische jaar’  top 


Zondag vieren met kinderen en jonge gezinnen
                                   

           

Het artikel 'Zondag vieren met kinderen en jonge gezinnen' verscheen in de diocesane bladen Ministrando (bisdom Brugge, november 2013), Samen (bisdom Hasselt, maart 2013) en Pastoralia (Aartsbisdom Mechelen-Brussel, juni 2013).

           


Jonge gezinnen bereiken via de bestaande pastorale structuren en buiten de voorbereiding op een sacrament is niet gemakkelijk. Dat weten velen uit eigen ervaring. Het frustreert heel wat mensen, omdat datgene wat hen zo dierbaar is, jonge mensen nog maar weinig lijkt te zeggen. In deze bijdrage kijken we naar jonge gezinnen vandaag en reiken we enkele suggesties aan om met hen zondag te vieren.

Het leven zoals het is
Het is niet nieuw om te zeggen dat gezinnen vandaag onder tijdsdruk leven: velen gaan met twee buitenshuis werken, het huishouden moet gerund, de kinderen hebben al van jongs af meerdere hobby’s (muziekschool, sport, jeugdbeweging …), er zijn familie- en vriendenbezoeken, hobby’s en engagementen. Wanneer een van de kinderen ziek is of iemand in de familie extra zorg nodig heeft, wordt het zo mogelijk nog hectischer. Het is voor heel wat gezinnen met kinderen een hele opgave om tijd vrij te maken voor de zondagsliturgie, zeker wanneer de berg strijk nog moet worden aangepakt, een van de kinderen hangerig is en er van het al lang beloofde ‘we gaan binnenkort samen zwemmen’ ook nog altijd niets in huis gekomen is. Maar het is niet alleen de tijdsdruk, tal van andere factoren maken dat er op de meeste plaatsen weinig jonge gezinnen komen meevieren op zondag.

Geloofsbeleving op nieuwe wegen
Jonge mensen beleven hun gelovig zijn doorgaans anders dan de vorige generaties. Niet meer geregeld naar de kerk gaan, betekent niet dat het geloof geen rol van betekenis meer speelt in hun leven. Het geloof van de huidige generatie dertigers en jonge veertigers is in vele gevallen niet ontloken binnen de zondagsliturgie in de eigen parochie, maar eerder binnen initiatieven die geen rechtstreekse binding hadden met bestaande parochiale structuren. Denken we maar aan diocesane pluswerkingen, Jokri, tentenkampen, Taizéreizen, wereldjongerendagen, kleine gemeenschappen zoals bv. Emmaüs- en GCL-groepen, Arkgemeenschappen, … In het verlengde hiervan voelen heel wat van deze dertigers en veertigers gewoonweg geen behoefte om hun geloof te verbinden met en te voeden in de lokale geloofsgemeenschap. Velen van hen wonen overigens niet meer op het grondgebied van hun parochie-van-herkomst, waardoor de band sowieso al veel kleiner is. Daarnaast maken ook andere factoren, zoals bv. het voormiddagdutje van de jongste spruit, verschillen in geloof en geloofsbeleving tussen partners onderling, het ontbreken van een levendige geloofsgemeenschap met leeftijdsgenoten, het feit dat de kinderen de mis maar saai vinden of het zich soms bekeken voelen omdat de kinderen niet echt rustig te houden zijn, dat jonge mensen bijna niet naar de viering in de lokale kerkgemeenschap (blijven) gaan. Jonge mensen die in de christelijke traditie grootgebracht zijn en er zich door aangesproken weten, zijn eerder op andere plekken te vinden, waar ze samenkomen rond datzelfde geloof. Zo spreken o.m. gezinsweekends en gezinsvakantiedagen in een abdij een groeiend aantal jonge gezinnen aan, omdat deze initiatieven kansen tot geloofsverdieping bieden in een ontspannen kader, en dit samen met andere gezinnen en met fijne activiteiten voor de kinderen. Ook samenkomsten binnen spiritualiteitsbewegingen betekenen voor een aantal jonge gezinnen een aantrekkelijke vorm van kerk-zijn. Niet parochiaal verankerd, maar wel authentiek. Aansluiting binnen de plaatselijke geloofsgemeenschap is er meestal wel wanneer een van de kinderen zich voorbereidt op de eerste communie of het vormsel.

Welkom zijn en verwacht worden
Vele lokale geloofsgemeenschappen leveren belangrijke inspanningen voor kindernevendiensten, opvang voor de allerkleinsten of themavieringen voor gezinnen met kinderen. Dat vraagt heel wat van een parochie. Een maandelijkse gezinsviering is iets waarvoor sommige gezinnen nog graag tijd vrijmaken, omdat ze er zich echt welkom voelen en er ook deugd van hebben.
Sommige parochies kiezen er uitdrukkelijk voor om de kinderen in hun midden niet af te zonderen tijdens de woorddienst. Met eenvoudige aandachtspunten proberen ze van elke zondagsviering een kind- en gezinsvriendelijke viering te maken.

Een kreet van een baby, een peuter of kleuter die van zich laat horen, die achterstevoren op zijn stoel zit of die aarzelend in de kerk op verkenning gaat … – het hoort erbij. Kleine kinderen mogen er zijn zoals ze zijn, ook als ze zogezegd ‘storen’. Hoe kunnen ze anders van jongs af leren om samen te vieren, om samen gemeenschap te vormen rond het Woord en de Tafel van de Heer?

Gezinnen met kinderen laten voelen dat ze welkom zijn – het zit in kleine dingen. Zo biedt het mensen welkom heten aan de ingang van de kerk de gelegenheid om kinderen voor de viering aan te spreken voor een kleine taak, zoals het meegaan in de intredeprocessie, met een kaars in de hand, of het mee rondgaan met het mandje van de omhaling of het mee aanbrengen van de gaven. Het is voor kinderen fijn wanneer ze tijdens de homilie ook even door de voorganger worden aangesproken, wanneer ze worden uitgenodigd om tijdens het onzevader rond het altaar te gaan staan en wanneer ze daarna de vrede mogen wensen aan de mensen in de kerk. Zo is het voor gezinnen met kinderen ook aangenaam dat de voorganger peuters en kleuters uitdrukkelijk uitnodigt om naar voor te komen voor een kruisje op het voorhoofd. Zo ook zijn een tafeltje met Bijbelse prentenboeken of met kleurprenten van de Schriftlezingen van de zondag uitnodigend voor gezinnen met kleine kinderen. Ze geven vanzelf aan dat jonge gezinnen welkom zijn. Ook voor parochies waar de draagkracht voor extra initiatieven klein wordt of waar er weinig of geen gezinnen met kinderen deelnemen aan de vieringen, zijn het waardevolle en haalbare tekens die wijzen op openheid voor gezinnen met kinderen.

Voorbij de improvisatie
Over de aandacht voor gezinnen met kinderen in de zondagsviering wordt best vooraf nagedacht binnen de liturgische werkgroep en/of het parochieteam. Zo wordt de zorg en aandacht voor kinderen in de viering geïntegreerd in het pastorale aanbod, en niet aan het toeval overgelaten. Voor gezinnen met kinderen is het deugddoend dat bepaalde gebruiken ingebed zijn in de viering en altijd terugkomen. Idealiter is er een zekere uniformiteit binnen de federatie of pastorale eenheid, zodat voorgangers die in meerdere parochies voorgaan, vertrouwd zijn met de ‘geplogenheden’ van de aandacht voor gezinnen met kinderen.

Ontmoetingskansen
Het is voor ouders met kinderen heel belangrijk te mogen ervaren dat ze welkom zijn in een gemeenschap die ook kansen biedt tot informele ontmoetingen en contacten. Dat is niet alleen deugddoend en verrijkend, het creëert ook verbondenheid.
Een ontmoetingsmoment voor of na de zondagsviering biedt hiertoe kansen. Het kan vele vormen aannemen, zoals bijvoorbeeld een aperitief na de viering, een gezamenlijk ontbijt in de advent, pannenkoeken op Maria Lichtmis, een solidariteitsmaaltijd in de veertigdagentijd, paaseitjes rapen met Pasen in de tuin van de pastorie, een hapje of drankje bij het begin en het einde van het pastorale werkjaar, een gezellig samenzijn ter gelegenheid van Moederdag, Vaderdag of de internationale dag van het gezin (15 mei), …

Het is mooi wanneer de kerkgemeenschap samen met kinderen en jonge gezinnen ‘zondag kan vieren’, voor de kinderen en de gezinnen zelf in de eerste plaats. Tegelijkertijd doet hun aanwezigheid de kerk zichtbaar en hoorbaar leven. Het doet deugd.

Hilde Pex
Interdiocesane dienst voor gezinspastoraal (IDGP)
top


Een gezegende en zegenende Kerk voor gezinnen
                                   

           

Het onderstaande artikel 'Een gezegende en zegenende Kerk voor gezinnen' verscheen in de diocesane bladen Ministrando (bisdom Brugge, januari-februari 2014), Samen (bisdom Hasselt, oktober 2013) en Pastoralia (Aartsbisdom Mechelen-Brussel, oktober 2013).

           

 

“Ik zal je zegenen … een bron van zegen zul je zijn” (Gn 12,2)

Het thema van de zegening is alomtegenwoordig in de Bijbel. Vanaf het begin waar God de hele schepping zegent, over honderden gezegende en zegenende mensen, tot Jezus die zegen was en is en zal zijn.
Het thema van de zegening is ook vandaag nog actueel. Jongerenkoren zingen vol overtuiging een Irish blessing, mensen schuiven aan om hun auto of fiets te laten zegenen, ouders geven nog steeds ‘een kruisje’ aan hun kinderen, omdat ze dit zelf ook kregen voor het slapengaan.
Waar ligt die kracht van de zegen? En hoe kan de Kerk vandaag tot zegen zijn?

Tovenarij of wensdroom?

Wat betekent ‘zegenen’? Is het een overblijfsel uit oude tijden, een soort van toverkracht die mensen en hun gezinnen moet beschermen voor onheil? Biedt het een garantie op goede oogsten of succes?
Dit is duidelijk niet het geval. Ook na een zegen worden mensen ziek, of overkomt hen iets ergs.
Is het dan een wens, gewoon een manier om iemand te laten merken dat je geeft om hem? Maar waarom wordt de zegen dan vaak uitgesproken als een indicatief, zoals bij de zegen uit Numeri 6,24-26 ? (1) “De Heer zegent je en behoedt je …” Hier wordt gesproken met gezag. En de bron voor dit gezag is niet de hartelijke wensdroom van wie de zegen uitspreekt. Als er gezegend wordt, is God zelf aan het Woord.
Een zegen is geen toverformule, maar is wel werkzaam. Een zegen verandert iets in het leven van de gezegende, en in het leven van wie de zegen uitspreekt.

Bene-dicere

Waarom vragen mensen een zegen, ook vandaag nog? Anselm Grün, een benedictijn, bij wie heel wat mensen aankloppen met de vraag om een zegen, komt tot de slotsom : “Ik geloof dat het het verlangen is, dat het leven niet zozeer bepaald wordt door de wensen en de begeerten, de verwachtingen en eisen van de kant van mensen, maar door de zegen van God. Als ze met Gods zegen hun weg vervolgen, hopen ze dat hun leven zal slagen en naar het juiste doel zal leiden.” (2)
Mensen voelen zichzelf vaak ‘vervloekt’, al wordt dit zelden zo uitgedrukt. Ze lijden onder de vloek van ouders of andere mensen in hun nabije omgeving (“Van jou komt er nooit iets terecht!”), de vloek van de dagelijkse struggle for life waarin ze gevangen zitten, de vloek van de veroordeling door zichzelf en anderen.
Zegening gaat hier radicaal tegenin. Zegenen (Lat. bene-dicere) betekent letterlijk ‘goed spreken over iets of iemand’. En net zoals dag en nacht en zon en maan pas echt konden bestaan toen God zei dat het goed was, komt een mens pas echt tot leven als God zegt dat hij Zijn zoon of dochter is, oneindig geliefd. In de zegen wordt een stuk heilige grond afgebakend, waarin een mens kan thuiskomen en de liefde en erkenning krijgt die hij of zij nodig heeft.

Een gezegende Kerk

Een paar decennia geleden stonden mensen als vanzelf in de stroom van een zegenende Kerk. Bij het doopsel werden ze gezegend, bij hun huwelijk, ’s avonds voor het slapengaan, bij heiligenfeesten, in de paasnacht, … Vandaag is dit heel wat minder vanzelfsprekend. Het maatschappelijk model is er geen van zegening, maar van goedkeuring – of het nu ‘likes’ op Facebook of bonussen op het einde van het jaar zijn –en afkeuring.
Daarom is de zegen meer dan ooit een geschenk, maar een geschenk dat de Kerk in de eerste plaats zelf moet ontvangen. We hebben open handen nodig, om de zegen te kunnen ontvangen. En andere ogen, om hem te kunnen zien. Enkel een gezegende Kerk kan zelf tot zegen zijn.

Zegenend verwelkomen

Veel parochies organiseren nog een jaarlijkse kinderzegen, voor ouders van jonge kinderen. Maar ook in de zondagse viering zitten er veel kansen tot zegening.
Denk maar aan het grote kruisteken, dat mensen helemaal omvat, van hoofd tot buik, van schouder tot schouder, en hen in Gods liefde brengt. Of het kleine kruisteken voor het evangelie, waarmee wordt uitgedrukt dat Gods Woord tot zegen wordt voor wat we denken, ons spreken zal bepalen, diep in het hart zal binnendringen. Een mooie echo van dit teken zit in het kruisje dat ouders aan hun kinderen geven voor het slapengaan of dat kinderen die hun eerste communie nog niet gedaan hebben, krijgen in de kerk.
Een aantal parochies nodigen uit tot een jaarlijks ‘adventskransje’ , waarbij gezinnen samen hun adventskrans maken. De priester of diaken vertelt iets over de betekenis van deze krans, en zegent de kransen voor de gezinnen ze meenemen naar huis. Op die manier zal de krans veel meer zijn dan een kerstversiering.
Bij heel wat zegeningen wordt er wijwater gebruikt. Dit herinnert ons aan Gods Geest die over de wateren zweefde, aan de Rietzee, aan het Levend Water. Kinderen snappen de zegen hiervan heel goed. Ze genieten ervan het wijwater met de vingertippen aan elkaar door te geven, bij het binnenkomen van de Kerk. En ze zijn teleurgesteld als het wijwatervat leeg blijkt te zijn.
En wat te denken van het oude gebruik om mensen na de paasnacht wat van het gezegende water mee te geven naar huis, zodat dit water ook daar een bron wordt?

Zegen voor gezinnen thuis

Als een jong gezin gaat wonen in een huis, kan het verlangen groeien naar een zegen. Het huis staat immers ook symbool voor het eigen levenshuis, dat niet zal instorten als het op de Rots is gebouwd. De kinderen kunnen de priester, diaken of pastor rondleiden door de verschillende kamers, en iedereen kan vertellen over wat ze aan God willen vragen. Door een gezamenlijk gebed en een zegen wordt het huis een gezegende thuis.
De Kerk kan gezinnen ook aanmoedigen om zelf de zegen door te geven, niet in het minst in hun relatie met hun kinderen. Zegenen is niet alleen een zaak van ambtsdragers. Al van oudsher geeft de oudere generatie de zegen door aan de jongere, en wordt hierdoor zelf gezegend. De grote waarde van de ouderen voor de maatschappij ligt precies in deze zegenende aanwezigheid.
Aan gezinnen kunnen teksten aangereikt worden, om samen de zegen uit te spreken over een nieuwe dag, of over de nacht, de zegen over de maaltijd, of over een reis.

Een gezegende advent

Zegen geeft ruimte, waarin we vrij zijn. Zegen geeft toekomst, waarin we gedragen zijn. Zegen geeft leven, aan kinderen en ouderen. Een gezegende en zegenende Kerk is als Maria en haar nicht Elisabet – altijd in blijde verwachting.

Katie Velghe
Interdiocesane dienst voor gezinspastoraal (IDGP)

Voetnoten:

1. NEL VAN DOORN, In de ruimte van de zegen in Contextuele Berichten, (2013). Terug naar de tekst
2. ANSELM GRÜN, Jij bent een zegen, Averbode, 2004, p.13.  Terug naar de tekst  top


Een nieuw werk van barmhartigheid. Omgaan met tijd voor Kerk en gezin                                   

           

Het onderstaande artikel 'Een nieuw werk van barmhartigheid. Omgaan met tijd voor Kerk en gezin' verscheen medio 2012 in de diocesane bladen Ministrando (bisdom Brugge), Samen (bisdom Hasselt) en Pastoralia (Aartsbisdom Mechelen-Brussel).

           


‘Druk, druk, druk!’
Dat is het antwoord van velen op de vraag hoe het met hen gaat. Heel wat mensen merken dat ze meer taken, uitdagingen en kansen hebben dan er uren in een dag zijn. Natuurlijk is het bijzonder boeiend om een actief leven te leiden. Maar als activiteit overgaat in ‘drukte’, loert ‘stress’ om de hoek. Als zinvolle activiteiten resulteren in een al te drukke agenda is een gevoel van leegte en zelfs zinloosheid heel dichtbij. Gaan christenen anders om met tijd? En kan de Kerk vermoeide gezinnen iets aanbieden?

Tijd als geschenk

De eerste hoofdstukken van Genesis worden meestal gelezen als de scheppingsverhalen van ‘ruimte’. We staan er nauwelijks bij stil dat hier ook tijd wordt geschapen. En dat de mens beide krijgt aangeboden: het geschenk van een ruimte om in te leven, en van tijd om in te leven. Tijd is in de Bijbel nooit een product dat we moeten beheersen en manipuleren, maar een geschenk om dankbaar voor te zijn en goed te gebruiken. We worden uitgenodigd om ons ’s morgens te verheugen op de dag ‘die de Heer heeft gemaakt en gegeven’ (naar Psalm 118,24). En dit is beslist een heel andere basishouding dan de overtuiging dat wij onze dag moeten ‘maken’, en voldoen aan de vele eisen van onze omgeving.

Een heilzaam ritme

Het kan niet de bedoeling van de Gever zijn dat we Zijn tijd volproppen als een worst, en dan voortdurend klagen dat we ‘tijd te kort‘ hebben. De karmeliet Wilfried Stinissen merkt fijntjes op dat ‘als God een opdracht geeft, Hij ook de nodige tijd schept.’ Misschien zijn er een heleboel ‘verplichtingen’, die toch niet zo nodig moeten. Of misschien is er wel wat werk dat kan gedelegeerd worden.
Als gelovige gaan we op zoek naar een heilzaam ritme. We hoeven dit niet uit te vinden, maar kunnen in een krachtige stroom gaan staan, die onze traditie aanbiedt.
Allereerst is er de liturgische jaarkrans met zijn feesten en voorbereidingstijden, gewone dagen en zondagen. Het ritme van Jezus’ leven inspireert daarbij ons leven vandaag. We herkennen dit ritme in de natuur. En we herkennen het in ons eigen leven of dat van opgroeiende kinderen: het patroon van verstilling en geboorte, schraalheid en lijden en verrijzenis. Gezinnen die dit elk jaar meevieren, krijgen vertrouwen in de golfslag van hun eigen leven. Hun eigen geschiedenis wordt niet alleen geïnspireerd door de heilsgeschiedenis, het wordt er deel van. Het verhaal van hun relatie, gezin, werk wordt geworteld in het verhaal van Jezus.
Kerkgemeenschappen kunnen gezinnen helpen hun eigen verhaal te wortelen in het evangelie door de keuze van voorbeden of door in de homilie de link te leggen naar het gezinsleven. Ook kunnen ze gezinnen middelen aanreiken om een sterke tijd of feest te beleven in het gezin. In sommige parochies staat een mandje met toepasselijke Bijbelteksten, of papieren engelen met een opdracht voor in de advent. Elders verhuist een icoon van huis naar huis tijdens de vastentijd. Voor de eerste adventszondag kunnen gezinnen een adventskrans in elkaar knutselen. Of waarom zouden de kinderen in de kerkgemeenschap niet samen een kruisweg schilderen?
Een ander heilzaam ritme is dat van zes dagen arbeid en een zevende rustdag. Onze zondag heeft haar wortels in de joodse sabbat. En dat idee van een rustdag is misschien wel een van de grootste geschenken van de joodse traditie aan de mensheid. Mensen, werkdieren en akkers kunnen op adem komen. Armen worden niet armer, rijken worden niet rijker. Mensen krijgen de tijd om bij de Bron van hun geluk te gaan zitten, en zich zondagskinderen te weten.
Een eucharistieviering op zondag is ànders dan wat mensen elders kunnen krijgen. Dat mag ook, meer nog, dat moet zelfs. Tijd wordt hier niet ‘gewonnen’ of ‘gespaard’ door zoveel mogelijk in zo kort mogelijke tijd te doen, maar ontvangen als een geschenk van een gulle Gever. Stiltes en een trager ritme helpen mensen om deze God te ervaren in het hier en nu. Hier zijn geen grijpende handen, die vat willen krijgen op die voortrazende tijd. Nee, de handen worden geopend om te ontvangen: tijd, liefde, levenskracht, alles.
Sommige parochies vragen zich af of ze niets méér moeten bieden. Natuurlijk mogen we, als kinderen van onze tijd, gebruik maken van de middelen van deze tijd. Maar het grootste geschenk aan gezinnen zit vervat in het DNA van elke heel gewone, authentieke viering: mensen mogen op adem komen omdat ze Gods Adem ervaren.

Organisitis

Maar kunnen we als kerkgemeenschap nog deze plaatsen van rust en ademruimte bieden? Zijn we niet zelf ten prooi gevallen aan ‘organisitis’, een moderne aandoening met als motto ‘ik organiseer, dus ik ben’? Zeker nu het aantal vrijwillige en vrijgestelde medewerkers slinkt is de verleiding groot om steeds meer op ieders bordje te leggen. Ervaren we zelf nog tijd als een geschenk van God? En hebben we nog de tijd om te zoeken naar Gods bedoeling met dit geschenk?
In het veranderend kerklandschap wordt elke geloofsgemeenschap uitgedaagd om te onderscheiden en te kiezen voor wat echt leven geeft. De Kerk wordt geconfronteerd met minder kerkgangers, minder priesters, minder medewerkers, minder middelen. Maar als we in dialoog gaan met elkaar en te rade gaan bij onze eigen rijke traditie, kan ‘minder’ ‘meer’ worden. Meer authenticiteit, meer kracht, meer rust.
Dan kan de Kerk voor velen een teken zijn van anders omgaan met tijd, in lijn met de bedoeling van God die ons tijd gegeven heeft. In kerken, abdijen en leerhuizen kunnen gezinnen opnieuw leren stil zijn en luisteren. Ze kunnen leren aandachtig zijn voor God die aanwezig is in het hier en nu. Elke met zorg uitgevoerde handeling in de liturgie maakt dit hier en nu zichtbaar. Elk woord en de klank van de sacristiebel maken het hoorbaar: er zijn, voor Hij Die Is. Hier. Nu.
Gelovigen kunnen in hun dagelijks leven voorbeelden zijn in ‘de kunst van het beginnen’, zonder getreuzel of inwendig gemor. Zij kunnen voorgaan in ‘de kunst van het ophouden’, zonder een slaafse gehechtheid aan taken waar alles voor moet wijken. Zij kunnen voorbeelden zijn in hun aandacht voor de taak die hen gegeven is in de tijd die hen gegeven is. Zij kunnen mensen van deze tijd zijn, met een volle agenda, en het toch niet té druk hebben. Moeilijk? Beslist. Onmogelijk? Toch niet.

Een nieuw ‘werk van barmhartigheid’

In de 13de eeuw voegde paus Benedictus III een nieuw werk van barmhartigheid toe aan de zes reeds gekende werken: de doden begraven. In de door epidemieën geteisterde middeleeuwen had dat gevaarlijke werk immers een bijzondere waarde.
Misschien staat de Kerk vandaag voor een nieuwe uitdaging. Misschien heeft zij in deze dolgedraaide 21ste eeuw een achtste werk van barmhartigheid aan te bieden: de opgejaagden rust geven.

Katie Velghe
Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal (IDGP)
top


Op zoek naar de dertigers en veertigers in onze Kerk

In het lentenummer 2013 – extra editie – van het tijdschrift Rondom Gezin verscheen het artikel ‘Op zoek naar de dertigers en veertigers in onze Kerk. Aanzet voor een pastorale werking met de middengeneratie'.
Els Verheyen – voormalig dekenaal medewerker verkondiging voor het dekenaat Noorderkempen in het bisdom Antwerpen – geeft hierin haar visie weer op de relatie dertigers-veertigers en Kerk, en dit op basis van haar ervaringen en gesprekken met dertigers en veertigers, en op basis van literatuurstudie. Ze vat de noden van ‘de middengeneratie’ samen en formuleert enkele voorstellen om als kerkgemeenschap hierop een antwoord te geven.

Het artikel in Rondom Gezin is een sterk ingekorte versie van haar Adviestekst i.v.m. pastoraal bij de ‘middengeneratie’ van augustus 2012. 

Naar het artikel van Els Verheyen in het lentenummer 2013 van Rondom Gezin

Naar de volledige adviestekst i.v.m. pastoraal bij de 'middengeneratie' (Els Verheyen – augustus 2012) top


Een verhalende gemeenschap – Over de kracht van verhalen in Kerk en gezin – artikel                    

           

Het onderstaande artikel  ‘Een verhalende gemeenschap – Over de kracht van verhalen in Kerk en  gezin’ van Katie Velghe (Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal vzw)  verscheen in 2015 in de bladen van de bisdommen Hasselt, Brugge en  Mechelen-Brussel:
  
Ministrando, 51(2015)3, 99-103.
  Samen, 30(2015)04, 11-12.
  Pastoralia, (2015)5, 28-29.

     Hier vind je het pdf-bestand van deze bijdrage over de kracht van verhalen in Kerk en gezin
           

 
Het was vrijdagnamiddag, 14.20 u. Van zodra ze het klaslokaal  naderde en het kabaal hoorde, wist ze het. Dit zou niet gemakkelijk  worden. De klas stond op stelten. Propjes vlogen heen en weer. Vijf  jongeren zaten op de vensterbanken, en keken haar uitdagend aan. Ja, ze  wisten dat ze daar niet mochten zitten. En nee, ze hadden geen zin om  naar hun schoolbanken te gaan. Uiteindelijk lukte het toch om iedereen  op zijn plaats te krijgen. Ze dacht snel na. Theorie geven? Zinloos, op  dit moment. Oefeningen? Opeens wist ze het. ‘Ik wil jullie vandaag een  verhaal vertellen’, zei ze. Zag ze het goed? Kwam er een glimp van  nieuwsgierigheid op die verveelde gezichten? ‘Het gebeurde deze week …’  Er kwam rust in de klas. En een paar leerlingen bogen zich naar voren.

Verhalen … een krachtig medium

Wedden dat u bent blijven lezen? U bent niet de enige. Verhalen. Ze  boeien ons. Ze nemen ons mee. Ze zijn sterker dan om het even welke  andere communicatievorm.
Geen enkele manier van communiceren komt immers dichter bij de  persoonlijke ervaring dan een verhaal. De luisteraars identificeren zich  met een van de personages, en beleven, op een veilige afstand, het lief  en leed mee. De emoties zijn echt, maar toch kan iedereen, eens het  verhaal beëindigd is, de spanning of tragiek van zich afschudden, en  verdergaan met het eigen leven.
Verhalen zijn dan ook sinds de oudste tijden de manier bij uitstek om  kennis door te geven. Pas sinds de 17de eeuw, met de opkomst van de  moderne wetenschap, groeide de voorkeur voor een objectievere manier om  mensen te onderwijzen. Verhalen werden gereduceerd tot ‘vertelsels’ voor  kinderen.
Sinds de tweede helft van de twintigste eeuw worden verhalen echter weer  uit de kleuterhoek gehaald, en herontdekt als een van de krachtigste  media.
Verhalen doen bovendien een beroep op de verbeeldingskracht van de  luisteraars, zodat die op een creatievere manier met de nieuwe  informatie zullen omgaan.
En ten slotte bevorderen verhalen ook de groepsvorming. Wanneer er  verhalen verteld worden, groeit de verbondenheid. En wanneer er  verbondenheid is, worden er verhalen verteld. Dat ervaren we in een  gezin of familie, en dat is ook zo in een grotere gemeenschap.

Gebruik en misbruik van verhalen

Verhalen kunnen voor heel uiteenlopende doelstellingen ingezet worden.
Martin Luther King vertelde met zijn toespraak ‘I have a dream’ een  verhaal, dat zoveel mensen aansprak, dat er daadwerkelijk dingen  veranderden en een hele maatschappij minder racistisch en onverdraagzaam  werd.
Adolf Hitler vertelde een verhaal over een superieur ras met blond haar  en blauwe ogen, en trok een heel volk mee in een oorlog, en de  gruwelijke vernietiging van ‘inferieure’ rassen.
Reclameclips vertellen ons verhalen die ons aanzetten tot de aankoop van  margarine of eau de toilette, horrorverhalen kunnen ons met een angst  voor liften of donkere schaduwen opzadelen.
Sommige verhalen maken betere mensen van ons, andere maken ons banger of  onvrijer. Sommige verhalen dienen om onze visie aan andere mensen op te  dringen, andere worden goede metgezellen voor de luisteraars, bij hun  eigen, unieke levenswegen.

Jezus als verhalenverteller

Jezus was een begenadigd verhalenverteller. Hij bracht zijn boodschap  niet met syllabi of lijsten met voorschriften, Hij vertelde – soms tot  wanhoop van zijn leerlingen, die het liever allemaal wat gemakkelijker  en duidelijker hadden – parabels en gelijkenissen.
Hij vertelde levende verhalen waarbij het niet volstond om er gewoon naar te luisteren, ze moesten beleefd worden.
Sommige verhalenvertellers willen dat een welbepaalde boodschap wordt  overgenomen, en ze gebruiken daarvoor een verhaal. Bij Jezus is het  anders. Zijn verhalen laten mensen vrij in de manier waarop ze het  begrijpen, en tegelijk zijn ze zo krachtig dat ze hele levens kunnen  veranderen – als een zaadje, of als zuurdesem.
Jezus vertelde niet alleen parabels, Hij was zelf een parabel. Zijn hele  leven was een parabel van Gods goedheid, kracht en schoonheid. Van de  kribbe tot het kruis is zijn levensverhaal het grootste verhaal dat ooit  werd verteld.
De Bijbel staat vol grote verhalen: verhalen die er echt toe doen,  verhalen die over het essentiële gaan: over leven en dood, vrijheid en  verbondenheid, eenzaamheid en liefde, wanhoop en zin. Deze verhalen  vormen misschien wel de grootste schat die de Kerk vandaag te bieden  heeft. Het zijn verhalen die ons eigen leven telkens opnieuw voeden en  richting geven. Het zijn verhalen die alle mensen, murw van de  dagelijkse drukte en verveeld door sleur en voorspelbaarheid, kunnen  doen opkijken en opnieuw een glimp van nieuwsgierigheid op hun gezichten  toveren.

Hoe Bijbelverhalen vertellen

Oorspronkelijk werden Bijbelverhalen niet voorgelezen, maar verteld.  En het loont beslist de moeite om in de Kerk of het gezin deze verhalen  ook eens te vertellen aan kinderen, tieners, volwassenen, zonder dat er  een boek aan te pas komt. Hierbij kunnen we werken met een paar stappen,  die ontleend werden aan de Godly Play methodiek.

Over de drempel
Een verhaal vertellen is op reis gaan. Ben je er zelf klaar voor? Zijn  de luisteraars er klaar voor? Het helpt om een klein overgangsritueel in  te lassen. Jonge kinderen kunnen letterlijk over een drempel moeten  stappen, er kan een kaars aangestoken worden, of wat zachte muziek  spelen.

Vertel het verhaal
Maak gebruik van zintuiglijke ervaringen, zodat de verbale en  non-verbale communicatie met elkaar samenvallen. Wanneer bij de  catechese de klemtoon helemaal op het verhaal en een gesprek ligt,  dreigt het gevaar dat we verzanden in (mooie) woorden over (mooie)  woorden – terwijl de werkelijkheid buiten blijft. Wanneer er echter  gewerkt wordt met prenten, uitbeelding met figuren, geuren en kleuren, …  blijft die verbinding met het echte leven bestaan.
Bijbelverhalen hoeven niet opgeleukt of gedramatiseerd te worden – ze  zijn het krachtigst wanneer ze sober verteld worden, zodat de aandacht  naar het verhaal gaat, en niet naar de verteller.
Bij het vertellen hoeven we dan ook niet bang te zijn van stiltes: dit zijn de momenten waarop het verhaal begint te spreken.

Verwonder je samen over het verhaal
Vraag je samen met de luisteraars af wat het mooist of belangrijkst is  aan dit verhaal. Vraag het je écht af. Laat je verrijken door de  veelkleurige antwoorden, die misschien, op dit moment, niet jouw  antwoorden zijn. Begraaf het verhaal niet onder één juiste uitleg, maar  laat het verder gaan, in de levens van de kinderen en volwassenen met  wie je het deelt.

Geef ruimte om het verhaal te beantwoorden
Het is fijn wanneer iedereen nadien het verhaal op een creatieve manier  kan beantwoorden. Volwassenen kunnen, net zo goed als kinderen, genieten  van dit antwoord met kleurpotloden, verf, klei of restjes wol. Deze  creatieve verwerking is als een gebed, en kan dan ook niet geëvalueerd  worden.

Vier het verhaal
Goede verhalen scheppen verbondenheid. Dat mag gevierd worden, met een glaasje of een hapje.

En opnieuw over de drempel
Sluit het vertellen van het verhaal af met een ritueel. Een kaars kan  gedoofd worden. Of er kan een zegen uitgesproken worden. Iedereen gaat  immers weer verder op zijn of haar weg, een beetje veranderd, een beetje  gesterkt door een goed verhaal.

God is een verteller

Verhalen boeien. Verhalen maken vrij. Verhalen sturen ons op weg.  Verhalen doen ons stilstaan. Verhalen raken en maken ons nieuw. En wij  maken nieuwe verhalen.
Het verhaal begon ‘in den beginne’. En het gaat verder, zolang we  verhalen blijven vertellen, zolang we zelf verhalen zijn, van een God  die verteller is.

Katie Velghe
Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal (IDGP)

Hier vind je het pdf-bestand van deze bijdrage over de kracht van verhalen in Kerk en gezin  top


Een aantrekkelijke kerkgemeenschap – Drempels verlagen om de kostbare parel te kunnen vinden – artikel

 

 

Zelden zo gelachen met een boek als met ‘De onbekende gelovige’ van Thierry Bizot. Deze Franse tv-producer beschrijft met een fijne pen zijn kerkervaringen, die begonnen met een onverwachte uitnodiging voor een catechesetraject. Hij geeft uitgebreid weer hoe hij als ‘buitenstaander’ de plaatselijke kerkgemeenschap waarneemt en leert kennen, hoe hij zich ergert aan 101 dingen en welke drempels hij ervaart. Thierry Bizot vertelt niet alleen hoe hij geleidelijk aan ‘binnenstaander’ wordt, maar hij houdt de kerkgemeenschap tegelijk een spiegel voor, een spiegel die uitnodigt om eens kritisch naar zichzelf te kijken en te zoeken hoe ze drempels die mensen ervaren, kan verlagen.


Drempels

Je hoort mensen wel eens klagen over jongeren die ze niet meer in de kerk zien na de eerste communie of het vormsel. Of over het gebrek aan interesse van en ondersteuning door hun ouders. “Ze krijgen van thuis uit niets meer mee”, klinkt het dan. Voor heel wat geëngageerde gelovigen zijn deze ervaringen ontmoedigend. Ze gaan in tegen hun spontane verwachtingen, en zetten meer dan eens een domper op hun inzet en enthousiasme.

Iets gelijkaardigs ervaren ook gezinnen met kinderen. Heel wat ouders brengen hun kinderen naar de catechese omdat ze het een waardevolle ondersteuning van hun opvoedingstaak vinden, maar ze voelen zich niet in staat om het allemaal zelf aan hun kinderen aan te bieden, net zoals dat ook het geval is met de muziekschool, de tekenacademie, de sportvereniging of de jeugdbeweging. Voor ouders is het een nieuw gegeven dat er in de kerk een vrij grote betrokkenheid van hen verwacht wordt, en dat schrikt vaak af. Wanneer de verwachtingen van de ouders en de kerkgemeenschap niet in elkaars verlengde liggen, wekt dat aan weerskanten irritatie en teleurstelling op. Het is een drempel voor beiden.

Gezinnen ervaren allerlei drempels die het participeren aan het leven van de geloofsgemeenschap bemoeilijken. Steeds meer verenigingen plannen hun activiteiten in het weekend. Er zijn niet alleen matchen van teamsporten op zondag, maar dikwijls ook verjaardagsfeestjes van klasgenootjes. Zondag is gewoonlijk ook een dag om een bezoek te brengen aan familie en vrienden die verder weg wonen. En er ligt niet zelden nog een berg strijk of dringend huishoudelijk werk te wachten. Op een zondag naar de kerk gaan, is dan ook meestal een keuze om die dag andere dingen – die er óók toe doen – niet te doen. Het is telkens weer schipperen en kiezen.

Geen of weinig leeftijdsgenoten kunnen ontmoeten is nog zo’n drempel voor jonge gezinnen, net zoals het zich niet echt aanvaard voelen omdat men ongehuwd samenwoont, een nieuw samengesteld gezin is of omdat men maar sporadisch aan de zondagsviering deelneemt.

Er zijn voor jonge mensen en gezinnen ook drempels van een heel andere aard, zoals een krakkemikkige website met verouderde informatie, of de ervaring en het risico dat men snel ‘ingepalmd’ wordt voor een of andere taak. Van dergelijke drempels gaat geen aantrekkingskracht uit.

Uitstraling …

Een kerkgemeenschap die voor jonge mensen en gezinnen aantrekkelijk en toegankelijk wil zijn, zal drempels moeten verlagen. Dat hoeft helemaal geen bedreiging voor authenticiteit te vormen, en het is meer dan het toepassen van enkele marketingtrucs. Het begint met een grondige reflectie over wat ze als plaatselijke gemeenschap kan en wil bieden, wat haar troeven zijn, waarop ze wil inzetten. Voor de ene parochie zal dat bijvoorbeeld een geloofsverdiepend aanbod van doopcatechese zijn, diaconale inzet voor kansengroepen of een unieke locatie (met ruime parking, een mooie zaal, toegang voor rolstoelgebruikers). Voor een andere geloofsgemeenschap kan dat een Bijbelgroep zijn, een jaarlijks parochieweekend en regelmatige ontmoetingsmomenten na de viering. Of een mooi aanbod van gezinsvieringen of vesperdiensten. Of een degelijk gevormd team van rouw- en ziekenbezoekers, of kinderopvang tijdens de eucharistieviering, of een Godly Play aanbod of catechese op zondag. Of een plek waar mensen op verhaal kunnen komen, of een goed draaiend verenigingsleven met een sterke vrijwilligerswerking, …

… niet onder de korenmaat

Een geloofsgemeenschap is niet aantrekkelijk wanneer ze zichzelf onder de korenmaat zet. Wat leeft in de gemeenschap, mag te zien zijn. Een verzorgde website met actuele en gemakkelijk te vinden informatie is niet alleen een mooi visitekaartje, maar vandaag meer dan ooit noodzakelijk, zeker voor jonge mensen voor wie het internet de grootste bron van informatie is. Met heldere rubrieken – zoals bijvoorbeeld eucharistievieringen, doopsel, eerste communie, vormsel, huwelijk, ziekenzalving, uitvaart, catechese, jongerenwerking, aanbod voor gezinnen, ziekenbezoek, koor, verenigingsleven, activiteitenkalender, medewerkers, secretariaat, … – en met duidelijke en actuele informatie (wat, wanneer, waar, wie). Waar mogelijk, is een e-nieuwsbrief of een Facebookpagina met regelmatige parochiale nieuwtjes een fijne aanvulling. Het is een extra medium, naast de valven van de kerk of de plaatselijke editie van Kerk&leven waarop jonge gezinnen vaak niet geabonneerd zijn.

Uitnodigend en waarderend

Drempels verlagen heeft ook te maken met de bril waarmee een geloofsgemeenschap naar mensen en gezinnen kijkt. Gezinnen zijn vandaag heel divers. Ook de kerkgemeenschap bestaat uit mensen met heel uiteenlopende levenswegen en gezinsvormen. Dat heeft invloed op de manier waarop de geloofsgemeenschap zich laat kennen en profileert en hoe ze communiceert. Richt ze zich met haar taalgebruik (in de kerk, in aankondigingen, uitnodigingen en folders, op de website) alleen tot de klassieke huwelijksgezinnen, of voelen ook eenouder- of nieuw samengestelde gezinnen zich aangesproken en gewaardeerd? Voor heel wat gezinnen is het taalgebruik een heuse drempel, omdat het kerkelijk jargon de indruk wekt dat “het niet voor hen bedoeld is”, dat men heel diepgelovig moet zijn om te kunnen deelnemen, of dat er geen ruimte is voor kwetsbaarheid en zoeken. Het taalgebruik schrikt dan af, eerder dan uitnodigend te zijn.
Deze drempels verlagen betekent geen verlies van identiteit. Het is veeleer ruimer van hart worden, meer open voor het anders zijn van de ander en ermee rekening houden.

Gastvrij

Een aantrekkelijke geloofsgemeenschap is niet bang om ‘grensoverschrijdend gastvrij’ te zijn, door jonge mensen en gezinnen te informeren over het aanbod elders: gezinsweekends en -vakantiedagen in een abdij of binnen spiritualiteitsbewegingen, het aanbod van IJD-Jongerenpastoraal, gezinsvieringen in een naburige parochie, … Het kan via een luik ‘Aanbod voor gezinnen en jongeren’ op de website, of door te verwijzen naar de website en nieuwsbrief van Gezinspastoraal Vlaanderen – www.gezinspastoraal.be – waar waardevolle initiatieven voor gezinnen opgelijst worden en waar ook aanzetten staan voor de geloofscommunicatie thuis.

Kostbare parel

Een aantrekkelijke kerkgemeenschap is altijd onderweg, houdt nooit op te zoeken hoe ze relevant kan zijn voor mensen en gezinnen vandaag. Niet omdat ze zichzelf centraal wil stellen, maar omdat ze een Blijde Boodschap heeft, voor iedereen. Hoe waardevol en mooi is het ertoe bij te dragen dat anderen die kostbare parel kunnen vinden.


Hilde Pex
Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal vzw (IDGP)

 

           

Het artikel    ‘Een aantrekkelijke kerkgemeenschap – Drempels verlagen om de kostbare  parel te kunnen vinden’ van Hilde Pex (Interdiocesane Dienst voor  Gezinspastoraal vzw)   verscheen in december 2015 in de bladen van de  bisdommen Brugge, Hasselt en   Mechelen-Brussel:          

Ministrando, 51(2015)12, 672-675.
           Samen, 30(2015)10, 14-15.
           Pastoralia, (2015)10, 20-21.

Hier vind je het pdf-bestand van deze bijdrage over een aantrekkelijke kerkgemeenschap

           

  top


Interessante websites

www.kerknet.be
de website van de katholieke kerk in Vlaanderen

www.nabbi.be
de kinderwebsite van de katholieke kerk in Vlaanderen

www.braambos.be

www.kerkenleven.be
de website van Kerk&Leven

www.tertio.be
de website van het christelijke weekblad Tertio

www.ijd.be
de website van Jongerenpastoraal Vlaanderen

www.ccv.be
de website van het centrum voor christelijk vormingswerk.

www.ipbsite.be
de website van het Interdiocesaan Pastoraal Beraad

www.bijbel.net
de website van de katholieke bijbelstichting. Je vindt er onder meer de Bijbel online.

www.vlaamsebijbelstichting.be
de website van de Vlaamse Bijbelstichting. Je vindt hier onder mee een overzicht van Bijbelcursussen in Vlaanderen, en informatie over het tijdschrift Ezra.

www.geloventhuis.be

www.pastoralezorg.be
een website voor en door pastores in zorg- en welzijnsvoorzieningen

www.godsdienstonderwijs.be

www.broederlijkdelen.be

www.welzijnszorg.be

www.orbitvzw.be
de website van Orbit VZW
Bekijk op You Tube ook de KMS aanpak 'Racisme Keren': http://www.youtube.com/watch?v=3tW4MHRwoME

www.paxchristi.be
de website van Pax Christi Vlaanderen

www.missio.be

www.bzn.be
de website van de Bond Zonder Naam, die met projecten rond waardebeleving bij jongeren, opvang van slachtoffers van huiselijk geweld, armoedebestrijding, interlevensbeschouwelijke dialoog en zingeving werkt aan een meer zorgzame en positieve samenleving.

www.bezinningshuizen.be
de website van de Federatie van bezinnings- en ontmoetingscentra.

www.rkdocumenten.nl
een website met kerkelijke documenten (in Nederlandse vertaling)

www.kerkinnood.be
Kerk in Nood is een internationale katholieke hulporganisatie die opkomt voor christenen in nood. Vanuit geloof, hoop en liefde steunt Kerk in Nood projecten in zo'n 140 landen.

Over Thomas

Thomas is een interactief platform voor actieve samenwerking tussen alle leerkrachten (r.-k.) godsdienst van alle onderwijs- netten in Vlaanderen.

Partners

Katholiek Onderwijs Vlaanderen (voorheen VSKO) IDKG Faculteit Theologie en Religiewetenschappen logo