Het sacrament van het huwelijk

Vrijdag 26 Augustus 2016 - 10:27:53

Brochure: Ik wil je liefhebben en waarderen al de dagen van mijn leven

Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal, Ik wil je liefhebben en waarderen al de dagen van mijn leven – Het sacrament van het huwelijk in het leven van elke dag, Brussel, Licap, 2011.
De brochure kost € 3,25 (excl. verzendingskosten).
Te bestellen in de liturgische centra en boekhandels.

'Ik wil je liefhebben en waarderen al de dagen van mijn leven' is sinds oktober 2014 vrij online beschikbaar (pdf). Met dank aan Uitgeverij Licap.

Deze brochure blijft ook te koop via de liturgische centra en boekhandels.

Naar de brochure 'Ik wil je liefhebben en waarderen al de dagen van mijn leven' (pdf, vrij beschikbaar)

"Ik zie je graag. Voor altijd."
Ontelbare keren zijn deze woorden gesproken, gezongen, gedicht. Ontelbaar veel mannen en vrouwen hebben verlangd om dit te mogen horen, zeggen en voelen. Dat is vandaag niet anders.
Misschien is de aarzeling om definitieve stappen te zetten groter dan vroeger en de drempel naar een kerkelijk huwelijk hoger, maar het verlangen naar een duurzame relatie is nog net zo jong en krachtig als het altijd geweest is.

Ik wil je liefhebben en waarderen al de dagen van mijn leven gaat over de betekenis van het sacrament van het huwelijk voor het leven van elke dag. Het huwelijkssacrament reikt immers veel verder dan de feestelijke dag van de huwelijkssluiting. Gehuwden zijn geroepen om hun verbond dag na dag waar te maken, in goede en kwade dagen.

De brochure belicht een aantal facetten van de huwelijksviering en verruimt ze telkens naar elementen uit het dagelijkse leven van gehuwden. Het welkom zijn in de kerk bij God en bij elkaar, de kracht van vergeving, de zin en vreugde van levengevende woorden, verbond en gebed, breken en delen, de zegen vragen en ontvangen, de zending als gehuwden. Het is allemaal aanwezig in de viering, en het is allemaal aanwezig in het huwelijksleven.
Met ruim twintig vragen reikt de brochure aanzetten aan voor een gesprek over de beleving van het sacrament van het huwelijk.

Ik wil je liefhebben en waarderen al de dagen van mijn leven is gericht naar een breed publiek: trouwers, begeleiders in de huwelijksvoorbereiding, gehuwden en iedereen die meer wil weten over het sacrament van het huwelijk.

Goed om weten:

Werkmap: Ik wil je liefhebben en waarderen al de dagen van mijn leven

Met de werkmap 'Ik wil je liefhebben en waarderen al de dagen van mijn leven' werd de inhoud van de gelijknamige brochure vertaald in concreet uitgewerkte impulsen en werkvormen.
Ze bevat momenteel ruim dertig aanzetten om over de betekenis en de beleving van het sacrament van het huwelijk te spreken en er rond te werken. De komende maanden wordt de map verder aangevuld met nieuw materiaal.

De werkvormen zijn gevarieerd (gespreksvragen – beeldmateriaal – muziek – getuigenissen – stellingen – …) en bestrijken diverse aspecten van het leven van gehuwden. Ze kunnen ook buiten de context van de huwelijksvoorbereiding gebruikt worden, zoals in bezinnings -en gezinsgroepen, in groepen die werken aan relatievorming en –verdieping, en in contacten met jongeren (onderwijs, jeugdbewegingen, jongerenpastoraal). Heel wat werkvormen gaan immers over de plaats en betekenis van het geloof in het persoonlijke leven, over God, Jezus, de Bijbel, gebed …

De werkmap kan ook door een individueel koppel thuis gebruikt worden. De werkvormen zijn zo opgesteld dat ze de dialoog binnen het koppel bevorderen en verdiepen, na eerst wat persoonlijke reflectietijd. De map kan dus ook gewoon thuis haar rol spelen, als leidraad voor een goed (schrijf)gesprek.

De inhoud van de werkmap – die de structuur van de brochure 'Ik wil je liefhebben en waarderen al de dagen van mijn leven' volgt – hoeft niet als één doorlopend geheel aangeboden te worden. Elk hoofdstuk, en zelfs elk onderdeel hiervan, kan afzonderlijk behandeld worden. Begeleiders van groepen kunnen uit deze waaier van werkvormen zelf een aanbod samenstellen, naargelang hun doelgroep en de tijd waarover zij beschikken.
Koppels die de map thuis doornemen, kunnen de 'Toelichting voor de begeleider' lezen als achtergrondinformatie bij het gekozen onderwerp.

De map is gegroeid uit een samenwerking tussen de Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal (IDGP) en de diocesane diensten voor gezinspastoraal.


Inhoudstafel:

Kiezen voor een kerkelijk huwelijk

Werkvorm: Waarom trouwen voor de kerk?

Toelichting voor de begeleider

Wie deelneemt aan een kerkelijk initiatief van huwelijksvoorbereiding heeft meestal al beslist om voor de kerk te trouwen. Sommige koppels hebben over hun keuze voor een kerkelijk huwelijk al veel met elkaar gesproken, andere koppels minder of nauwelijks.

Koppels die deelnemen aan initiatieven voor trouwers delen het uitkijken naar hun huwelijk, waar ze hun trouwbelofte aan elkaar uitspreken. In een groep van koppels die elkaar niet kennen, is een deelronde over 'waarom trouwen voor de kerk?' doorgaans geschikt om het ijs te breken.

Beide partners delen eerst met elkaar over hun keuze voor een kerkelijk huwelijk. Ze kunnen de motivaties van het lijstje 'Waarom trouwen voor de kerk?' ter inspiratie doornemen en verder aanvullen. De begeleiders benoemen uitdrukkelijk dat binnen een koppel verschillende en soms uiteenlopende motivaties kunnen meespelen.
Nadien vertellen de koppels aan elkaar waarom zij kerkelijk willen trouwen.

Praktische uitwerking:
- Werkvorm voor de deelnemers: Waarom trouwen voor de kerk?
- Benodigdheden: kopieën van het werkblad voor de deelnemers, schrijfgerief.

Werkvorm: Waarom trouwen voor de kerk?

Overweeg je om te trouwen voor de kerk? Dan is het belangrijk om van jezelf en van elkaar te weten waarom je die keuze wilt maken. Hieronder vind je een lijstje van motivaties waarin heel wat trouwers zich herkennen.
Duid drie motivaties aan die het meest aansluiten bij je beleving. Vraag aan je partner om hetzelfde te doen. Je kunt het lijstje verder aanvullen. Bedenk dat er geen foute antwoorden bestaan! Praat met elkaar over jullie motivaties om eventueel voor de kerk te trouwen.

Ik wil trouwen voor de kerk omdat ...

  • door de bloemen, de sfeer en de mooie plechtigheid alles veel 'echter' is dan op het gemeentehuis.
  • met elkaar door het leven gaan een belangrijke stap is die ik plechtig wil vieren.
  • ik op de ene of andere manier God en Jezus een plaats wil geven in ons leven als gehuwden, ook al weet ik niet zo goed hoe.
  • dat in onze familie de gewoonte is. Mijn ouders en grootouders zouden teleurgesteld zijn als ik niet in de kerk zou trouwen.
  • de christelijke waarden voor mij zinvol zijn en ik daarnaar wil trachten te leven.
  • ik weet dat dit belangrijk is voor mijn partner. Ik wil haar/hem een plezier doen.
  • ik in God geloof. Voor mij is het vanzelfsprekend dat ik voor de kerk trouw.
  • ik geloof dat er toch 'iets meer' is, een kracht, die onze liefde ondersteunt en laat openbloeien.
  • ik wil dat Jezus getuige is van ons jawoord en ons Zijn Liefdeskracht schenkt. Die Liefde wil ik graag naar mijn partner en naar alle mensen die wij ontmoeten, uitstralen.
  • dit ook een feest is voor onze hele vriendenkring en voor de parochiegemeenschap waartoe ik behoor.
  • je dan Gods zegen over je huwelijk krijgt. Ik vind Gods bescherming belangrijk, want je weet niet wat de toekomst brengt.
  • ik de relatie met mijn partner als een geschenk ervaar. We maken het niet allemaal zelf, het overstijgt ons.
  • ik het belangrijk vind dat we onze trouwbelofte uitspreken in aanwezigheid van onze familie en vrienden. Je wordt dan als koppel erkend en gesteund door iedereen die erbij aanwezig is.
  • het huwelijk meer is dan een zakelijk contract. Het is een verbond voor het leven. Daar wil ik mij helemaal voor inzetten.
  • je relatie dan bekrachtigd wordt.
  • ik onze kinderen christelijk wil opvoeden.

Naar 'Waarom? Daarom …' in Ilse Cornu, Gezocht: liefdesrelatie met toekomst, inspiratie voor de goede en kwade dagen, Halewijn, Antwerpen, 2003, p. 99-100. 

Naar het word-document van deze werkvorm top

Op adem komen ...

Werkvorm: Rondom ons

Toelichting voor de begeleider

Deze werkvorm is bedoeld om met koppels te spreken over 'thuis zijn bij elkaar en bij anderen', over 'gemeenschap vormen', ook over 'geloofsgemeenschap vormen' en 'kerk zijn'.

Deze werkvorm start met een persoonlijk getuigenis rond (kerk)gemeenschap, door bijvoorbeeld iemand van de begeleiders of door een echtpaar uit de parochie.
Persoonlijke getuigenissen – waarin zowel de mooie als de moeilijke aspecten rond 'gemeenschap vormen' (in brede zin) en 'kerk zijn' benoemd worden – spreken meestal erg aan.

Na het getuigenis krijgen de partners de tijd om in stilte na te denken over 'thuis zijn bij elkaar en anderen' en over 'gemeenschap vormen'. De vragen kunnen hierbij een leidraad zijn.
Een kopie van het persoonlijke getuigenis kan uitgedeeld worden, zodat de deelnemers het rustig kunnen herlezen en kunnen aanduiden wat hen aanspreekt.
Na wat persoonlijke tijd in stilte delen de partners met elkaar over het getuigenis of de vragen.
Eventueel kan nadien de mogelijkheid geboden worden om in grote groep uit te wisselen.

Praktische uitwerking:
- Werkvorm voor de deelnemers: Rondom ons
- Benodigdheden: kopieën van het werkblad voor de deelnemers, schrijfgerief.
- Eventueel: een kopie van het persoonlijke getuigenis, zodat de deelnemers kunnen aanduiden wat hen hierin aanspreekt of waar ze vragen bij hebben.

Werkvorm: Rondom ons

Hieronder vind je enkele gespreksvragen rond 'thuis zijn bij ... – gemeenschap vormen'. Denk er eerst in stilte over na en wissel dan uit met je partner. Probeer je antwoorden te verhelderen met concrete ervaringen uit je leven. 

  • Wanneer voel je je ergens welkom?
  • Bij wie kan je 'op adem komen'?
  • Wat is er nodig om je verbonden te voelen met mensen?
  • Met welke mensen (of groepen van mensen) vormen jullie als koppel echt gemeenschap? Waarop is deze vriendschap en verbondenheid gebaseerd?
  • Naar welke vorm van gemeenschap en verbondenheid met anderen verlang je? Welke stappen kan je daarvoor zetten?
  • Heb je ooit het gevoel gehad dat je bij een crisis in je relatie gedragen werd? Door wie? Wanneer? Hoe belangrijk was deze steun?
  • Heb je (hebben jullie) zelf al koppels ondersteund op een ogenblik dat ze vertrouwen en bevestiging nodig hadden? Hoe?
  • Vind je het belangrijk dat de kerkgemeenschap haar vertrouwen in je huwelijk bevestigt? Waarom wel of niet?
  • Wat verwacht je van de kerkgemeenschap, zowel in goede als in kwade dagen?
  • Maak je (maken jullie) deel uit van een parochie- of geloofsgemeenschap? Is dit belangrijk voor je (jullie)? Waarom wel? Waarom niet?

Naar het word-document van deze werkvorm  top

Werkvorm: Geloven is ...

Toelichting voor de begeleider

Deze werkvorm start met een persoonlijk getuigenis over geloven, door bijvoorbeeld iemand van de begeleiders of door een echtpaar uit de parochie.
Een persoonlijk getuigenis – waarin zowel de mooie als de moeilijke aspecten van geloven verwoord worden en waarin de band gelegd wordt met het concrete leven van elke dag – spreekt meestal erg aan. Zorg ervoor dat het getuigenis herkenbaar en laagdrempelig is. Laat klinken dat geloven nooit af en volmaakt is, maar altijd een zoeken blijft, een groeien-in-geloof. Door te getuigen aan de hand van een beeld of voorwerp dat 'geloof' uitdrukt, wordt de link gelegd naar de opdracht die de deelnemers na het getuigenis krijgen.
Goed om weten: in het boek 'Gelukkig gezin – Zin vinden in het leven van elke dag' staan heel wat korte en inspirerende getuigenissen van mensen die inspiratie vinden in hun geloof en christelijke levensvisie. 

Na het getuigenis worden de deelnemers uitgenodigd om de foto's, afbeeldingen of voorwerpen die op een tafel liggen in stilte te bekijken en een of meer foto's, afbeeldingen of voorwerpen uit te kiezen die weergeven wat geloven bij hen oproept of wat geloven voor hen betekent. Ze kunnen ook voorwerpen of afbeeldingen kiezen die hen helemaal niets zeggen of die hen eerder afstoten wanneer het over geloven gaat.

De partners vertellen aan elkaar wat hen aangesproken heeft in het getuigenis, waarom ze een bepaald voorwerp of afbeelding gekozen hebben en wat ze onder geloof en geloven verstaan.
Eventueel kan nadien de mogelijkheid geboden worden om in grote groep uit te wisselen. 

Praktische uitwerking:
- Benodigdheden: min. een twintigtal foto's, voorwerpen of afbeeldingen over 'geloven'. Voorzie van elke foto of prent enkele kopieën, zodat meerdere personen eenzelfde foto of prent kunnen kiezen, schrijfgerief
- Eventueel: een kopie van het persoonlijke getuigenis, zodat de deelnemers kunnen aanduiden wat hen hierin aanspreekt of waar ze vragen bij hebben.

Tips voor foto's en voorwerpen:

Foto's:
De fotodatabank op de Thomas-website bevat meer dan 1.200 foto's over een waaier aan thema's, zoals innerlijkheid, inspiratie, waarden, stilte, God, symbolen, geluk, gemeenschap, kerk, vergeving, vrede, lijden, liefhebben, Jezus, engagement enzovoort. De foto's zijn in ruim 45 categorieën ingedeeld. Je kunt de foto's kopiëren naar WORD en op A4 afdrukken. Zorg voor voldoende variatie in de foto's.

Voorwerpen:
Bijvoorbeeld een kaars, een beeld van open handen, een kruisbeeld, een liedboek (Zingt Jubilate, Taizébundel …), een bijbel, een Mariabeeld, een icoon, een gebedstekst …
Denk ook aan afbeeldingen, folders, affiches of voorwerpen die verwijzen naar initiatieven en diaconale projecten van de eigen geloofsgemeenschap. Bijvoorbeeld een verwijzing naar Ziekenzorg, Welzijnszorg, Broederlijk Delen, Missio …; info over de plaatselijke catechesewerking (doopsel, eerste communie, vormsel) en andere initiatieven zoals sterzingen, een solidariteitsmaaltijd, een adventsbezinning, een vastenvoettocht, een bezinning- of gebedsgroep, een gezinsdag, een feestelijk samenzijn …

Werkvorm: Geloven is ...

Spreken over geloof en over wat geloven al dan niet voor je betekent, is niet zo gemakkelijk.
Een beeld, foto, symbool, voorwerp, afbeelding, tekst, gedicht, lied … kan helpen om weer te geven wat geloven bij je oproept en wat het voor je betekent.

  • Welke voorwerpen, afbeeldingen of symbolen geven voor jou iets weer van 'geloof' en 'geloven'?
    Zoek een of meer foto's, symbolen, voorwerpen … die uitdrukking geven aan wat je associeert met 'geloof' en 'geloven'.
    Dat kan bijvoorbeeld een kaars zijn, een beeld van open handen, een foto van mensen die zich inzetten en engageren voor iets of iemand, een kruisbeeld, een lied, kleuren en geuren, een tekst over verbondenheid en vertrouwen, een gebed, een bijbel …
    Laat je niet beperken door deze suggesties. Er zijn nog tal van andere manieren om uitdrukking te geven aan wat geloven bij je oproept.
  • Vertel aan elkaar waarom je dit voorwerp, symbool, beeld, lied … gekozen hebt.

Tip:
De fotodatabank op de Thomas-website bevat meer dan 1.200 foto's over een waaier aan thema's, zoals 'innerlijkheid', 'inspiratie', 'waarden', 'stilte', 'God', 'symbolen', 'geluk', 'gemeenschap', 'kerk', 'vergeving', 'vrede', 'lijden', 'liefhebben', 'Jezus', 'engagement' enzovoort. De foto's zijn in ruim 45 categorieën ingedeeld.

Naar het word-document van deze werkvorm  top

Werkvorm: Tussen twijfel en geloof

Toelichting voor de begeleider

Spreken over geloof en geloven is voor niemand gemakkelijk. Jonge mensen die kerkelijk willen trouwen vinden soms moeilijk woorden om hun gelovig zijn – met al hun vragen en twijfels – onder woorden te brengen. Vaak is 'geloven' eerder op de achtergrond aanwezig in hun leven.

De uitspraken en stellingen over geloof en geloven zijn bedoeld om de eigen geloofsbeleving te helpen verwoorden.

Nadat de stellingen voorgelezen zijn, krijgen de deelnemers enkele minuten stille tijd om aan te duiden welke uitspraken het dichtst aansluiten bij hun geloofsbeleving. Ze kunnen ook stellingen aankruisen waarin ze zich helemaal niet herkennen.

De begeleiders benoemen uitdrukkelijk dat beide partners soms een heel andere manier van geloven kunnen hebben en dat het belangrijk is dat partners respect hebben voor elkaars geloofsweg.

Aan de hand van de stellingen wisselen de partners met elkaar uit over hun geloofsbeleving, over hun vragen en twijfels. Enkele van de gesuggereerde gespreksvragen kunnen een aanzet zijn om binnen het koppel verder uit te wisselen over deze thematiek.

Eventueel kan nadien de mogelijkheid geboden worden om in grote groep uit te wisselen.

Een variant is dat een van de begeleiders een persoonlijk getuigenis geeft na de uitwisseling binnen het koppel over de stellingen en uitspraken over geloven.
De partners vertellen daarna aan elkaar wat hen aangesproken heeft in het getuigenis.

Praktische uitwerking:
- Werkvorm voor de deelnemers: Tussen twijfel en geloof
- Benodigdheden: kopieën met de uitspraken en stellingen over geloof en geloven, schrijfgerief.
- Eventueel: kopieën van enkele van de gesuggereerde gespreksvragen over geloven
- In geval van een persoonlijk getuigenis door een van de begeleiders: een kopie van het persoonlijke getuigenis, zodat de deelnemers kunnen aanduiden wat hen hierin aanspreekt of waar ze vragen bij hebben.

Werkvorm: Tussen twijfel en geloof

Uitspraken en stellingen over geloof en geloven

Hieronder vind je een aantal uitspraken en stellingen over geloof en geloven.
Je kunt er enkele uitkiezen die het best aansluiten bij je beleving, die je op een of andere manier raken en aanspreken of die je eerder vreemd zijn en waarin je je niet herkent of slechts ten dele.
Laat ze een aanleiding zijn om met elkaar te spreken over de plaats en betekenis van geloof en twijfel in je leven, over je verlangens en je moeilijkheden hierbij.

  • Ik ben naar een katholieke school geweest en heb ook mijn communie en vormsel gedaan. Maar daarbuiten ben ik niet met geloven bezig geweest. Het interesseerde mij niet zo, en thuis werd er nooit over gesproken. Ik weet er eigenlijk niet zo veel meer van.
  • De christelijke waarden vind ik heel belangrijk. Dat heeft voor mij met geloven te maken.
  • Geloven is voor mij 'vertrouwen': vertrouwen in Iemand die met je op weg gaat, wat er ook gebeurt. Iemand die je kent en het beste met je voorheeft. Iemand met wie je kunt praten en die naar je luistert. Dat heb ik al ervaren.
  • Ik weet het niet goed. Aan de ene kant trekken de christelijke waarden mij aan, maar aan de andere kant zijn er in de kerk zaken die mij tegen de borst stoten. Wat de kerk zegt over seksualiteit bijvoorbeeld of over echtscheiding.
  • Ik heb het geloof van thuis uit meegekregen. Ik heb thuis mogen ervaren dat geloven gelukkig maakt en dat het geloof in Jezus een steun is wanneer er moeilijkheden zijn.
  • Voor mij zijn alle godsdiensten gelijk. Als je maar goed en respectvol omgaat met alle mensen, dat is het voornaamste.
  • Christen zijn is voor mij niet op de eerste plaats een goed, moreel leven leiden of een soms moeilijk te begrijpen geloofsbelijdenis uitspreken, maar wél leven vanuit een ontmoeting met Jezus Christus. Vanuit die relatie met Jezus ga je dan op een bepaalde manier leven en ga je je bijvoorbeeld inzetten voor een betere wereld of voor meer rechtvaardigheid. Dat is voor mij geloven.
  • Wat het mij zo moeilijk maakt om te geloven in God, is dat er zoveel onschuldig lijden is door natuurrampen, ziekten, oorlogen enzovoort. Waarom grijpt God niet in als hij almachtig is?
  • Ik geloof wel, maar ik kom er niet voor uit omdat ze me vroeger op school uitlachten. Nu heb ik nog altijd schrik dat ze me naïef vinden als ik zeg dat ik geloof. 
  • Er is méér dan we met onze ogen kunnen zien, daar ben ik van overtuigd. Maar ik weet niet goed hoe ik het moet uitleggen. 
  • Ik heb er moeite mee dat het bestaan van God niet bewezen kan worden. Uiteindelijk moet je het gewoon aannemen. Wetenschappelijke bewijzen zouden geloven voor mij veel gemakkelijker maken. Nu geloof ik ergens wél, maar ergens toch ook weer niet.
  • Ik ken een paar diepgelovige mensen die er altijd zo gelukkig en tevreden uitzien, ook als er eens iets tegenzit. Het geloof in Jezus en in God geeft hen zoveel vreugde en levenszin. Ik zou willen dat ik het ook zo beleven en ervaren kon.
  • Ik weet niet zoveel af van het katholieke geloof. Ik ben er niet mee bezig en mis het ook niet. Ik heb het niet nodig om goed te kunnen leven.
  • Hoe ouder ik word, hoe meer ik stilsta bij de grote levensvragen. Ik denk dat het geloof antwoorden zou kunnen geven. Ik zou er wel wat meer over willen weten.
  • Als ik bedenk hoe prachtig alles in elkaar zit – de natuur, de mens, het heelal en zo – dan kan het niet anders dan dat God bestaat. Ik bid soms en hoop dan dat God mij hoort.

Verdere vragen voor een gesprek over geloof en geloven

Als aanzet voor een gesprek vind je hier enkele gespreksvragen over geloof en geloven. Denk er eerst in stilte over na en wissel dan uit met je partner.

  • Wat betekent 'geloven' voor je? In wie of wat geloof je?
  • Welke plaats heeft geloof (of twijfel) in je leven en in dat van je partner?
  • Wat zijn voor jou steunpunten en obstakels om vandaag gelovig te zijn? Hoe beleef je je geloof?
  • Heb je ooit een belangrijke keuze gemaakt die inging tegen verwachtingen of gewoonten, maar waarbij je wel je geloof volgde? Wanneer? Hoe voelde je je daarbij?
  • Hoe ervaar je het (eventuele) verschil in geloven tussen jou en je partner? Hoe ga je (gaan jullie) om met de (eventuele) verschillen in geloof en geloofsbeleving?
  • Zijn er plaatsen waar je over je geloof en twijfel kan praten? Zijn er mensen (of groepen van mensen) bij wie je steun en inspiratie vindt? Heb je nood aan geloofsverdieping?
  • Hoe belangrijk is de kerkgemeenschap voor je?

Naar het word-document van deze werkvorm  top

Vergeving – telkens nieuw beginnen

Werkvormen rond vergeving en verzoening

Toelichting voor de begeleider

In de werkmap 'Liefde ingebed – Impulsen en werkvormen voor de uitbouw en verdieping van een duurzame liefdesrelatie' staan vier werkvormen rond het thema vergeving en verzoening, telkens met een toelichting voor de begeleider. Deze werkmap werd ontwikkeld bij het boek Liefde ingebed – Bakens voor een duurzame relatie (Karlijn Demasure, Antwerpen, Halewijn, 2009).

De werkvormen rond vergeving en verzoening zijn opgebouwd rond vier stappen:

- Stap 1: Nog niet verwerkte pijn ontdekken
- Stap 2: "Het spijt me"
- Stap 3: Vergeving met een Bijbeltekst
- Stap 4: Verzoening: samen opnieuw beginnen

Deze vier werkvormen staan – net zoals alle andere werkvormen en impulsen uit deze werkmap – online op deze website

Werkvormen rond vergeving en verzoening

Naar de vier werkvormen rond vergeving en verzoening in de werkmap 'Liefde ingebed'. top

Niet vergeten, wel vergeven

Toelichting voor de begeleider

De gespreksvragen bij de werkvorm 'Niet vergeten, wel vergeven' zijn bedoeld om stil te staan bij de eigen moeilijkheden om vergeving te vragen of te schenken. De partners worden uitgenodigd om hierover met elkaar te spreken aan de hand van een recent voorval waarbij ze elkaar gekwetst hebben. De gespreksvragen kunnen daarbij een leidraad zijn.
De partners worden uitgenodigd om te zoeken naar een manier om aan te geven en aan elkaar te tonen dat zij vergeving willen vragen of schenken.

Praktische uitwerking:
- Werkvorm voor de deelnemers: Niet vergeten, wel vergeven
- Benodigdheden: kopieën met de vragen als aanzet voor een gesprek, schrijfgerief.


Werkvorm: Niet vergeten, wel vergeven

Denk aan een – zo recent mogelijk – voorval waarbij jullie elkaar als partner gekwetst hebben.

  • Hoe heb je getoond dat je het opnieuw goed wilde maken? Als je dat niet gedaan hebt: wat hield je tegen?
  • Hoe reageerde je op de (eventuele) poging van je partner om het bij te leggen? Wat ging er dan door je heen?
  • Hoe reageerde je partner op jouw (eventuele) poging om het bij te leggen? Wat ging er dan door je heen?
  • Wat vind je het moeilijkste: vergeving vragen of vergeving schenken? Waarom?
  • Hoe weet je dat je partner je vergeven heeft?
  • Hoe weet je partner dat jij je partner vergeven hebt? Hoe toon je dat je je wilt verzoenen?
  • Wat wil je graag veranderen in de toekomst (aan je eigen gedrag)?
  • Vraag aan je partner welk teken hij of zij nodig heeft om zijn of haar vertrouwen in je te herstellen.
  • Vertel aan je partner welk teken jijzelf nodig hebt om je vertrouwen in je partner te herstellen.

Naar 'Niet vergeten, wel vergeven' in Ilse Cornu, Gezocht: liefdesrelatie met toekomst, inspiratie voor de goede en kwade dagen, Halewijn, Antwerpen, 2003, p. 73-74.

Naar het word-document van deze werkvorm  top

Woorden van leven

Werkvorm: Het Woord van God

Toelichting voor de begeleider

Deze werkvorm is geschikt wanneer koppels al enigszins met de Bijbel vertrouwd zijn en een aantal verhalen kennen (vanuit hun jeugd, vanuit de godsdienstlessen op school of vanuit het gezin waarin ze opgroeiden).
Wanneer koppels niet of in beperkte mate vertrouwd zijn met Bijbelverhalen, is de werkvorm 'Aanzetten voor het vinden en kiezen van Bijbelteksten' aangewezen. De begeleiders brengen dan best eerst een persoonlijk getuigenis over hoe een bepaalde Bijbellezing hen (als koppel) aanspreekt in en voor het leven van elke dag.

Praktische uitwerking:
- Werkvorm voor de deelnemers: Het Woord van God
- Benodigdheden: kopieën met de gespreksvragen rond de Bijbel en de tekst 'Het Woord van God', schrijfgerief.

Werkvorm: Het Woord van God

De Bijbel is voor christenen het Woord van God.
Hieronder vind je enkele gespreksvragen rond de Bijbel. Denk er eerst in stilte over na en wissel dan uit met je partner.

  • Is de Bijbel voor jou een gekend boek?
  • Ben je ooit al eens geraakt door een verhaal of een lezing uit de Bijbel?
  • Ervaar je weerstand bij het lezen van teksten uit de Bijbel? Waarom wel of niet?
  • In een huwelijksviering horen lezingen uit de Bijbel thuis. Welke Bijbelteksten raken je en wil je kiezen (of heb je gekozen) als lezingen in je huwelijksviering? Wat spreekt je in deze Schriftlezingen aan? Wat roepen ze bij je op?
    (De aanzetten voor het vinden en kiezen van Bijbelteksten kunnen helpen om Bijbelteksten op het spoor te komen die je als koppel appelleren, bemoedigen, confronteren, enthousiasmeren …)
  • Welke woorden uit de volgende tekst 'Het Woord van God' zijn voor jou van toepassing op de Bijbel (in het algemeen) of op de Schriftlezingen die je raken (bijvoorbeeld die van je huwelijksviering)?
    Je kunt de lijst hieronder verder aanvullen met eigen woorden en omschrijvingen.

Het Woord van God

aan het begin
aan het einde
van alle tijden
eeuwig actueel
belofte
verbond
mens geworden
zaad in de aarde
licht voor onderweg
veilige gids
inspiratie
confrontatie
kracht om te leven
troost bij verdriet
steun in moeilijkheden
antwoord
zegen
balsem op een wonde
bron van vreugde
vervulling


Bron: Vastenkalender 2004 van Broederlijk Delen (dag: 29 februari).

Naar het word-document van deze werkvorm top

Werkvorm: Aanzetten voor het vinden en kiezen van Bijbelteksten voor de huwelijksviering

Toelichting voor de begeleider

De aanzetten voor het vinden en kiezen van Bijbelteksten kunnen koppels op weg zetten om Bijbelteksten op het spoor te komen die hen als koppel appelleren, bemoedigen, confronteren of enthousiasmeren. Ze kunnen koppels helpen om Schriftlezingen te kiezen voor hun huwelijksviering.
Deze werkvorm wordt best pas aangeboden wanneer de partners eerst met elkaar gesproken hebben over hun motivatie om voor de kerk te trouwen, over wie God voor hen is, over wat Bijbel en geloof hen zeggen en/of over de wensen en verwachtingen die zij van hun huwelijk hebben. Vanuit deze uitwisseling komen koppels vaak al tot de keuze voor een bepaald thema of verhaal.

Wanneer er meer samenkomsten van huwelijksvoorbereiding voorzien zijn, kunnen deze aanzetten ook meegegeven worden naar huis om er tegen de volgende samenkomst met elkaar over te spreken. Bij de volgende samenkomst kunnen de koppels hun keuze voor een of meer Bijbeltekst(en) delen met de andere koppels.
Als impuls en smaakmaker voor deze opdracht kunnen de begeleiders eerst persoonlijk getuigen over hoe een bepaalde Bijbellezing voor hen 'voedsel voor onderweg' is. De woorden en omschrijvingen uit de werkvorm 'Het Woord van God' kunnen hierbij inspirerend zijn.
Gehuwde begeleiders kunnen in een persoonlijk getuigenis aangeven hoe een bepaalde Bijbellezing hen als koppel aanspreekt in het leven van elke dag.

Praktische uitwerking:
- Werkvorm voor de deelnemers: Aanzetten voor het vinden en kiezen van Bijbelteksten voor de huwelijksviering
- Benodigdheden: kopieën met de aanzetten voor het vinden en kiezen van Bijbelteksten, schrijfgerief, bijbels of kopieën van de teksten.

Tips:

- Nodig koppels uit om de gekozen Bijbeltekst(en) een zichtbare plaats in huis te geven, als een blijvende herinnering aan wat hen op de vooravond van hun huwelijk aansprak, ontroerde, bemoedigde, appelleerde …
- Breng een paar bijbels mee en licht in het kort toe hoe de bijbel is opgebouwd. Niet iedereen is hiermee vertrouwd. 
De tekst 'De bijbel verkend' en de PPT 'De bijbel begrijpen en beleven' – beide samengesteld door het CCV Vlaams-Brabant en Mechelen – bieden je hiervoor achtergrondinformatie.

Werkvorm: Aanzetten voor het vinden en kiezen van Bijbelteksten voor de huwelijksviering

De Bijbel is voor christenen het Woord van God. De lezingen in de huwelijksviering komen daarom uit het Oude en Nieuwe Testament.
Om Schriftlezingen voor je huwelijksviering te vinden en te kiezen, kunnen de onderstaande thema's helpen. Ze zijn onderverdeeld in waarden en symbolen, zodat jullie gericht in de Bijbel kunnen zoeken naar teksten die aansluiten bij je ervaringen, dromen, verlangens, geloof … of naar teksten die een snaar bij je doen trillen, die je appelleren, confronteren, bemoedigen, enthousiasmeren …

We raden jullie aan om eerst samen na te denken over jullie motivatie om voor de kerk te trouwen, over je geloof en over de plaats en betekenis van God in je leven en huwelijk. De thema's die vanuit dit gesprek naar boven komen, helpen bij het kiezen van Bijbelteksten voor je huwelijksviering.
Om uit te wisselen over God en de plaats van God en geloof in je leven en huwelijk verwijzen we naar enkele andere werkvormen in deze map, zoals 'God is ...', 'Oh my God', 'Lied over God', 'Lied over Jezus' …


Wat vinden jullie waardevol voor jullie huwelijksleven?

Omcirkel enkele waarden en symbolen die je heel belangrijk vindt voor jullie verdere huwelijksleven of die vanuit jullie gesprek over God, geloof en kerk naar boven gekomen zijn. Uiteraard zijn nog tal van andere keuzes mogelijk. Laat je dus in geen geval beperken door de ideeën hieronder. Wissel uit met je partner, en probeer tot een gezamenlijke keuze te komen.


Waarden

  1. Onverbreekbare eenheid en trouw
  2. Onvoorwaardelijke liefde 
  3. Erotiek en seksualiteit 
  4. Sterk staan in moeilijkheden
  5. Gelijkwaardigheid tussen man en vrouw
  6. De alledaagse taken met liefde volbrengen 
  7. Samen kinderen krijgen
  8. Vruchtbaar zijn, ook voor andere mensen
  9. Kiezen voor wat zinvol is
  10. Voor elkaar de eerste zijn
  11. Gastvrijheid
  12. Verwondering – vertrouwen
  13. ...

Symbolen

  1. Rots
  2. Parel / schat
  3. Bloemen
  4. Graankorrel / zaad / brood / gist
  5. Water
  6. Licht / lamp
  7. Weg
  8. Wijn
  9. ...


Bijbelteksten waarin je deze waarden en symbolen terugvindt:

De Bijbelteksten hieronder zijn slechts enkele suggesties uit een waaier van mogelijkheden. Bij je parochiepriester, diaken, onthaalkoppel, plaatselijk of diocesaan team dat instaat voor vorming en huwelijksvoorbereiding, ligt een ruim aanbod aan teksten en gebeden. Zij helpen jullie ook graag verder om (Bijbel)teksten te zoeken die bij jullie passen. 

Suggesties voor de eerste en tweede lezing staan cursief gedrukt, de andere zijn evangelielezingen.
Via de link vind je de Bijbelteksten die online op www.bijbel.net staan.Soms worden de verzen van het hele hoofdstuk weergegeven. De vermelde Bijbeltekst staat dan in een andere kleur.

Waarden

1. Onverbreekbare eenheid en trouw

2. Onvoorwaardelijke liefde

3. Erotiek en seksualiteit

4. Sterk staan in moeilijkheden

5. Gelijkwaardigheid tussen man en vrouw

6. De alledaagse taken met liefde volbrengen

7. Samen kinderen krijgen

8. Vruchtbaar zijn, ook voor andere mensen

9. Kiezen wat zinvol is

10. Voor elkaar de eerste zijn

11. Gastvrijheid

12. Verwondering – vertrouwen

  • Hoe machtig is uw naam (Psalm 8)
  • HEER, U doorgrondt mij en kent mij (Psalm 139)
  • Kijk naar de vogels in de lucht en de lelies op het veld (Matteus 6,25-34)

13. ...


Symbolen

 1. Rots

2. Parel / schat

3. Bloemen

4. Graankorrel / zaad / boord / gist

5. Water

6. Licht / lamp

7. Weg

8. Wijn

9. ...


Deze aanzetten voor het vinden en kiezen van Schriftlezingen zijn geïnspireerd op: Ilse Cornu, Gezocht: liefdesrelatie met toekomst, Halewijn, Antwerpen, 2003, p. 130-135.

Naar het word-document van deze werkvorm  top 

Trouwen – een verbond voor het leven

Werkvorm: Samen door het leven – Tussen droom en werkelijkheid

Bekijk een fragment uit de film Disney Pixar Up – Married Life – Carl & Elly (M. Giacchino).

Bron: https://www.youtube.com/watch?v=t9inKtShHcI

  • Wat ging er in je om toen je het filmfragment bekeek?
  • Welke verwachtingen en dromen heb je over je huwelijk?

    Als ik aan ons huwelijk denk, dan droom ik van …
    Als ik aan ons huwelijk denk, dan hoop ik dat …
  • Voor welke droom wil je je heel erg inzetten?
  • Voor welke tegenslagen ben je bang?

    Ik mag er niet aan denken dat we in ons huwelijk geconfronteerd worden met …


Denk er eerst in stilte over na en wissel dan uit met je partner.


Naar het word-document van deze werkvorm   top

Werkvorm: Geen gedroomde partner

Mensen die met elkaar trouwen, kiezen voor een reële partner, niet voor een gedroomde partner.
Hoe goed ken je je partner, en jezelf? Met welke ogen en verwachtingen kijk je naar jezelf en naar je partner?

"Trouw en belofte … grote woorden die je soms kippenvel bezorgen. Na 35 jaar huwelijk besef ik nu dat ik er met jeugdige overmoed aan begonnen ben. En misschien moet dit ook wel zo zijn om de stap te durven zetten, want beloven om mekaar een levenlang trouw te blijven, is zeker geen evidentie.
Als men jong is en smoorverliefd, dan lijkt het alsof er niets kan mislopen. Wat er minder soepel loopt, is de schuld van de partner die niet helemaal in het eigen kadertje past … en ik dacht dit wel te kunnen veranderen met veel liefde en veel geduld. Ik zat op de top van de berg waar alles vol licht en zonneschijn was.
Maar na verloop van (lange) tijd groeide het besef dat er helemaal niets te veranderen viel, tenzij mijn partner zelf besliste om te veranderen. En dan begon het lange proces van te leren liefhebben wat onvolkomen is, van trouw te blijven ondanks pijn en verdriet. Dat zijn de dalmomenten in de relatie. En in dit dal is het moeilijk te geloven dat er nog opnieuw topmomenten zullen komen want de weg lijkt moeilijk en steil, de tocht vermoeiend. (…)."


Uit: Karlijn Demasure, Liefde ingebed – Bakens voor een duurzame relatie, Antwerpen, Halewijn, 2009, p. 82-83.

  • Herken je iets uit dit getuigenis bij jezelf, of bij je partner?
  • Wat gaat er in je om als je dit leest?


Maak nu twee portretten: een zelfportret en een portret van je partner. Dit hoeven echt geen artistieke kunstwerkjes te zijn, het gaat eerder om de symboliek. Vervolgens schrijf je bij verschillende lichaamsdelen een eigenschap. Voor de ene persoon zal bij handen bijvoorbeeld 'goede kok' staan, bij de ander bijvoorbeeld 'hulpvaardig'. Bij de een zal bij de oren 'muzikaal' staan, bij de ander 'goed kunnen luisteren'. Dan leg je je 'portretten' aan je partner voor. Jullie gaan op zoek naar gelijkenissen en verschillen. Hierbij is het niet de bedoeling de toegeschreven eigenschappen in vraag te stellen of te gaan bekritiseren. In een tweede fase kunnen jullie een of meer eigenschappen toevoegen op elkaars portretten, eigenschappen die volgens jou of je partner vergeten zijn, maar die wel belangrijk zijn.

  1. Maak je eigen zelfportret. Schrijf op je tekening eigenschappen die kunnen toegedicht worden aan je verschillende lichaamsdelen. Bij één lichaamsdeel kun je ook verschillende eigenschappen schrijven. Probeer er toch minstens een tiental te vinden.
    (je vindt een voorbeeld van zelfportret op het werkblad)
  2. Maak nu een portret van je partner en schrijf op je tekening eigenschappen die kunnen toegedicht worden aan zijn of haar verschillende lichaamsdelen.
  3. Vergelijk je tekeningen met die van je partner. Zijn er gelijkenissen? Vind je verschillen? Oefen geen kritiek uit, maar stel geïnteresseerde vragen over elkaars eigenschappen.
  4. Buig je over elkaars tekeningen. Welke eigenschappen staan er nog niet op die jij en je partner toch wel als heel belangrijk ervaren?
  5. Geef elkaar de aangevulde tekeningen terug, en vertel aan elkaar waarom jullie die eigenschappen zo belangrijk vinden.


Deze werkvorm is geïnspireerd op 'Ken uzelf' in de werkmap Liefde ingebed – Impulsen en werkvormen voor de uitbouw en verdieping van een duurzame liefdesrelatie (p. 76).


Naar het word-document van deze werkvorm  top

Werkvorm: Elkaar liefhebben en waarderen

Sprankelende wenken voor een b(l)oeiende liefde

  • Waardeer elkaar. Geef elkaar regelmatig welgemeende complimentjes. Toon op alle mogelijke manieren hoe dankbaar je bent om jullie samenzijn.
  • Maak tijd voor elkaar. Reserveer minstens één keer per week een vast 'wij-moment' waarvoor al de rest moet wijken. 
  • Raak elkaar veel aan. Eén knuffel per dag is een minimum. 
  • Neem elkaar in vertrouwen. Vertel elkaar wat je voelt, wat je denkt, wat je droomt, wat je vreest. 
  • Luister warm en liefdevol naar elkaar. Interesseer je voor de leef- en belevingswereld van je partner. 
  • Lach veel en maak plezier samen. Humor is een schitterend bindmiddel. 
  • Vier jullie liefde. Elke gelegenheid is goed genoeg om te feesten. 
  • Pak ergernissen aan voor ze grote monsters worden. Leer dialogeren, onderhandelen en beslissen, maar bovenal vergeven én verzoenen.
  • Koester een gezamenlijke droom en zet er samen je schouders onder. 
  • En vooral: word steeds meer je diepste Zelf en moedig elkaar daarbij aan.

Deze wenken komen uit Ilse Cornu, Gezocht: liefdesrelatie met toekomst. Inspiratie voor de goede en kwade dagen, Halewijn, Antwerpen, 2003, p. 82.


Elkaar liefhebben en waarderen kan op vele manieren vorm krijgen. Koppels vinden daarbij hun eigen manieren om er invulling aan te geven, steeds opnieuw, doorheen de wisselende omstandigheden van het leven. De hierboven vermelde 'sprankelende wenken' zijn slechts enkele suggesties uit een waaier van mogelijkheden.

  • Welke invulling geef jij aan 'liefhebben en waarderen'?
  • Welke verlangens, dromen, verwachtingen, twijfels … heb je hierbij?
  • Waaraan wil je werken? Wat vind je heel belangrijk?V

Vertel het aan elkaar. Probeer het zo concreet mogelijk te maken met eigen ervaringen (zowel positieve als negatieve).

Naar het word-document van deze werkvorm top 

Werkvorm: En de kinderen

Hieronder vind je uitspraken over verlangens, verwachtingen, ervaringen, belevingen … rond 'kinderen'. Je kunt onderlijnen of doorstrepen wat wel of niet bij je beleving past. Je kunt ze aanvullen vanuit je eigen beleving. Overloop de mogelijkheden eerst voor jezelf en wissel dan uit met je partner.

1. Als ik aan een kindje van ons beiden denk, dan voel ik me …

blij – verwachtingsvol – afgeschrikt – enthousiast – bang – opgejaagd – onrustig – nieuwsgierig – overhaast – heel gelukkig – nog niet klaar daarvoor – popelend van ongeduld – onzeker – …

2. Ik wil heel graag (een) kind(eren) omdat …

ik wil weten hoe het voelt om zwanger te zijn – ik van je hou – ik kinderen graag iets wil leren, zoals zwemmen en voetballen en schaken … – baby's zo lief en zacht zijn – dat onze relatie hechter maakt – je pas dan echt man/vrouw bent – zij onze liefde-in-levenden-lijve zijn – we zo medewerkers kunnen zijn van Gods scheppende Liefde – ik graag voor kleine mensjes zorg – ik ervan hou om met kinderen te spelen en te ravotten – kinderen onvoorwaardelijk van je houden – dat toch normaal is als je trouwt – ik dan blijf voortleven in hen – zij een heel bijzondere zin aan je leven geven – een kind het beste in mij zal boven halen – ik dan weet voor wie ik leef – ik nieuwsgierig ben naar een combinatie van ons twee – ik ervan droom om papa of mama te zijn – …

3. Ik wil (nog) geen kind(eren) omdat …

ik eerst wil wennen aan ons leven samen – ik nog te jong ben – ik al te oud ben – ik opzie tegen een zwangerschap – ik bang ben voor de bevalling – mijn carrière in het gedrang zou komen – kinderen veel te veel energie vragen – je beperkt wordt in je uitgaansleven – ik al kinderen heb uit een vorige relatie – jij al kinderen hebt uit een vorige relatie – de wereldbevolking de pan uit swingt – ik bang ben dat het kindje gehandicapt zou zijn – onze relatie er kan onder lijden – ik die verantwoordelijkheid (nog) niet aankan – ik teveel ongelukkige kinderen ken – ik denk dat ik niet genoeg tijd voor hen kan maken – ik niet weet of ik het ouderschap wel aankan – …

4. Ik heb al kinderen en …

ik wil ze gelovig opvoeden – ik hoop dat mijn (nieuwe) partner ze ook graag ziet – ik beschouw ze als een geschenk van God – ik kijk op tegen de spanningen met mijn ex-partner – ik hoop dat we hen samen een geborgen thuis kunnen geven, ook al zijn ze maar om de week bij ons – ik vind dat ze later zelf moeten beslissen of ze gedoopt willen worden of niet – ik hoop dat ik net zo'n goede en toffe vader/moeder voor hen ben als mijn eigen ouders dat voor mij waren – ik hoop dat ze hun weg in het leven vinden en zich kunnen ontplooien zoals ze dat zelf het liefst willen – …

Naar Ilse Cornu, Gezocht: liefdesrelatie met toekomst, inspiratie voor de goede en kwade dagen, Antwerpen, Halewijn, 2003, p. 108-109.


Naar het word-document van deze werkvorm top

Werkvorm: Een lege schommel ...

Ongewilde kinderloosheid is een diep verdriet in relaties. Het kan een relatie onder druk zetten en ontwrichten. Maar het hoeft niet het einde van een relatie te betekenen. Vele koppels zonder kinderen tonen dat elke relatie vruchtbaar kan zijn naar anderen toe.
Ook Bellinda en Patrick droomden beiden van kinderen, maar die zijn er niet gekomen. In 'Met vallen en opstaan leren leven met stille baby's' getuigen zij over hun onvervulde kinderwens. Hun getuigenis en interview verscheen in KERK&leven van 16 februari 2011 (editie Bisdom Gent).

Zette de onvervulde kinderwens jullie relatie erg onder druk?

Bellinda:
Het was onze grootste crisis. We konden dat gemis niet echt delen, maar groeiden gelukkig niet uit elkaar. De vriendschap en liefde bleken sterker.

Wat hielp het meest om die verlieservaring te verwerken?

Bellinda:
Tijd. De jaren die erover gingen, sleten het verdriet. Daarnaast vond ik steun bij een bevriend kinderloos echtpaar
en bij mijn zus. Als gynaecologe vindt zij het spijtig dat ze mij niet kon helpen. Inspirerend waren ook verhalen van mensen die op een positieve manier omgingen met een moeilijke situatie. Zo las ik in Denise Legrix' Née comme ça, Zo geboren, dat je beter kijkt naar wat je hebt, dan naar wat je ontbreekt. Legrix kwam ter wereld zonder armen en benen. Van de Duitse theoloog Dietrich Bonhoeffer onthield ik dat God de leegte leeg laat, maar dat je in je gebed de kracht kan vinden om daarmee om te gaan. Via de geestelijke oefeningen in de Oude Abdij
in Drongen leerde ik dan weer dat je moet proberen vruchtbaar te zijn in de situatie die je gegeven is. Ook al heb je die niet gekozen.

Wanneer hebben jullie die kinderloosheid kunnen aanvaarden?

Bellinda:
Met vallen en opstaan leerde ik met die realiteit leven, maar die volledig aanvaarden, zal ik waarschijnlijk nooit. Soms zat ik diep. Het was een lange en stille rouw. Zo vermeed ik lange tijd kraambezoeken, omdat ik er niet met een blij gemoed naartoe kon. Vier jaar geleden gaf ik alle kinderspullen weg die ik bewaard had. Nu kan ik weer genieten van kinderen, ook al zijn dat niet de onze.

Patrick:
Een gezin met kinderen is de norm in deze maatschappij, dus je blijft geconfronteerd worden met je anders-zijn. Veel gesprekken gaan ook over kinderen. Daarnaast houden kinderen je jong en bij de tijd.

Bellinda:
Kinderen brengen de buitenwereld mee naar binnen. Automatisch hoor je bij een sociaal netwerk: school, parochie, sportclub. Ouders voeden kinderen op, maar kinderen ook hun ouders, waardoor je als ouder kunt groeien. Dat mis ik.

Nochtans gaan jullie beroepshalve veel met kinderen om. Bellinda, jij als begeleidster in de schoolpastoraal, Patrick als leerkracht.

Patrick:
Ik heb gelukkig een goede band met mijn leerlingen op school. Ook krijg ik veel voldoening in het werken met leerlingen die even niet op school gaan of met kinderen uit een moeilijke thuissituatie die we opvangen op onze zorgboerderij. Maar dat zijn geen vervangkinderen. Hadden we zelf kinderen, dan had ik in hen niet zoveel tijd
en energie kunnen steken.

Bellinda
De kinderen die we opvangen, dienen niet om de leegte op te vullen die ongeboren kinderen nalieten. Maar we willen een deel van onszelf geven aan jongeren zowel als ouderen.

Twintig procent van de koppels kampt met vruchtbaarheidsproblemen. Toch is infertiliteit nog vaak een taboe. Hebben jullie dat ook ervaren?

Bellinda:
Mensen reageren vaak onwennig en dikwijls valt het gesprek stil. Sommigen komen met oplossingen aandraven of bieden goedkope troost, zoals "Geen kinderen, geen zorgen". Het best doen mensen heel gewoon. Als wij mogen meegenieten van belevenissen met kinderen en zo betrokken worden bij een gezin, zijn we minder een buitenstaander. Toch kan ons verhaal ook helpen om zorgen met kinderen te relativeren. Mijn zus zal ijvoorbeeld
vaak naar me bellen met een vraag of probleem, omdat ze vindt dat ik objectiever en rustiger naar de kinderen kijk.

Overwogen jullie medische ingrepen of adoptie?

Bellinda
Ik wilde graag kinderen adopteren, maar we hadden jammer genoeg in onze omgeving geen voorbeeldgezinnen. Daardoor geraakten we er samen niet uit. We engageerden ons toen voor twee financiële adopties. Gedurende
vijf jaar vingen we Lea op, een Afrikaans pleegkindje uit een vluchtelingengezin. Dat waren heel gelukkige momenten, maar ik had telkens moeite met het afscheid, omdat ik me te veel aan haar hechtte. Dat was niet makkelijk voor Patrick.

Patrick:
We begonnen ook aan een in-vitrofertilisatiepoging, maar dat bleek niet onze weg. Een kind zagen we ook altijd als een geschenk, niet als iets maakbaars. Dat heeft te maken met mijn geloof en het leven op een boerderij. Leven is iets dat je gegeven wordt en waar altijd bepaalde beperkingen en grenzen aan zijn.

Hielp jullie geloof om met die onvruchtbaarheid om te gaan?

Bellinda:
Ik had het lang moeilijk met religieuze uitspraken en culturen waarin onvruchtbaarheid geassocieerd wordt met straf of zonde. Hier mis ik het meeleven met het verdriet van kinderloze echtparen. In verhalen kan er dan misschien een happy end komen met een onverwachte geboorte, maar in het leven is dat zelden het geval. Zadel mensen dus niet op met schuldgevoelens, omdat ze niet beantwoorden aan de algemene norm. Dat de dienst
Gezinspastoraal van het bisdom tijdens de voorbije advent- en kerstperiode ook aandacht had voor kinderloze echtparen in die typische familiedagen, was voor mij een teken van echte pastorale nabijheid. Dat is ook het geloof dat ons door de moeilijkste tijd geholpen heeft, dat zelfs in de grootste leegte Iemand om ons geeft.

Gespreksvragen:

  • Wat treft je in dit getuigenis?
  • Ken je zelf ook koppels die ongewild kinderloos zijn?
  • Heb je er al eens aan gedacht dat jullie zelf geconfronteerd kunnen worden met een onvervulde kinderwens? Welke gevoelens komen in je op als je hieraan denkt?

Denk er eerst in stilte over na en wissel dan uit met je partner.


Naar het word-document van deze werkvorm top

Werkvorm: Vruchtbaar zijn

Man en vrouw zijn geroepen om hun liefde te laten bloeien en groeien. Om vruchtbaar te zijn. Om 'leven te geven' aan elkaar, aan hun kinderen – als die er komen – en aan de mensen om hen heen. In hun engagementen, hobby's en werk zijn man en vrouw vruchtbaar naar een brede kring van mensen. Elk apart, maar ook samen, bijvoorbeeld wanneer ze als echtpaar ruimte scheppen voor familieleden, buren, vrienden, collega's … of wanneer ze samen engagementen opnemen.

In dit word-document vind je een aantal foto's uit de Fotodatabank van de Thomas-website..

Kies een of meer foto's uit die weergeven wat 'vruchtbaar zijn' bij je oproept en naar welke vorm van 'vruchtbaar zijn' je verlangt. Vertel daarna aan elkaar waarom je deze foto's gekozen hebt.
Je kunt ook zelf op zoek gaan naar andere foto's of symbolen die weergeven wat vruchtbaarheid voor je betekent.


Naar het word-document van deze werkvorm top

Werkvorm: Vrucht dragen

Ik heb jullie de taak gegeven eropuit te gaan
en vrucht te dragen, vruchten die blijvend zijn.
Johannes 15,16b


Liefde is geen egoïsme met twee. Liefde wil groeien en bloeien naar anderen toe. Liefde wil iets nieuws scheppen dat er voordien niet was. Liefde wil vruchtbaar zijn.
Vruchtbaarheid kan zich op vele manieren uiten: in het ontvangen van kinderen, in de inzet voor het welzijn en geluk van de partner, in engagementen naar een brede kring van mensen …

Hieronder vind je enkele gespreksvragen rond 'vrucht dragen'. Denk er eerst apart over na en wissel dan uit met je partner.

  • Wat betekent vruchtbaarheid voor je? Omcirkel de antwoorden die je aanspreken en vul ze eventueel verder aan.

    Het krijgen van kinderen – mijn man/vrouw gelukkig maken – samen als koppel iets betekenen voor anderen – onze talenten zo goed mogelijk inzetten en laten renderen – mensen in nood helpen – je werk van elke dag toegewijd doen – dat anderen op ons kunnen rekenen – belangeloze inzet voor het goede doel – samen een project opzetten of steunen – zorg dragen voor mensen die ons dierbaar zijn – … – …
  • Van welk koppel of echtpaar vind je dat ze een vruchtbare relatie hebben? Waarom?
  • Voor wie ben jij (zijn jullie) zelf vruchtbaar? Hoe? Waaraan merk je dat?
  • Heb je dromen, verlangens, aarzelingen … omtrent bestaande of nieuwe engagementen? Zijn ze haalbaar? Waarom wel of niet?

    Ter inspiratie sommen we een aantal mogelijke engagementen op (in alfabetische volgorde). Je kunt deze lijst eventueel verder aanvullen.

    Amnesty International – Artsen zonder grenzen – bezoek aan oude, zieke of eenzame mensen – bidden voor mensen die het moeilijk hebben – biologisch tuinieren in eigen tuin – Broederlijk Delen – buurtcomité – catechese – computer- en tv-tijd beperken om er meer voor elkaar te zijn – cultuurvereniging – Damiaanactie – een vaste avond per week vrijhouden voor elkaar – Encounter – gastvrij zijn – geloofsgemeenschap – gezinsgroepen – Greenpeace – hobbyclub – huistaakbegeleiding – jeugdbeweging – kinderen waarden voorleven – Kom op tegen Kanker – koor – leesmoeder of leesvader in de school zijn – kringwinkel – liturgische werkgroep – lokaal armoedeproject – milieubeweging – milieuvriendelijk proberen te leven in het eigen gezin – Oxfam Wereldwinkel – parochie – Pax Christi – politiek – Poverello – project 'Tralies uit de weg' – Rode kruis – samen klussen in huis – schoolwerking – sportclub – Tele-Onthaal – tijd maken voor elkaar – Vredeseilanden – vereniging voor mensen met een beperking – Welzijnsschakels – Welzijnszorg – WWF – Ziekenzorg – zorg voor de zieke partner – zorg voor de ouders – 11.11.11 – … – … – …


Deze werkvorm is geïnspireerd op:  Ilse Cornu, Gezocht: liefdesrelatie met toekomst, inspiratie voor de goede en kwade dagen, Antwerpen, Halewijn, 2003, p. 112-113.


Naar het word-document van deze werkvorm top

Werkvorm: De trouwbelofte

Toelichting voor de begeleider

De trouwbelofte is adembenemend. Ze is adembenemend mooi, en vraagt adembenemend veel. Ze is allesomvattend, en krijgt met de jaren meer betekenis en inhoud. Of we nu al jarenlang gehuwd zijn, of nog voor het huwelijk staan: het loont altijd de moeite om bij deze belofte te blijven stilstaan, en een stukje ervan te verkennen of te herontdekken.

Een belofte is geen hoog ideaal dat niets te maken heeft met ons dagelijks leven. Daarom willen we op zoek gaan naar ervaringen die al iets weergeven van de rijkdom van de belofte. Trouw in kwade dagen, echte waardering … We hebben allemaal momenten meegemaakt waarop onze partner dit werkelijkheid liet worden. Deze ervaringen willen we met elkaar delen.

Praktische uitwerking:
- Werkvorm voor de deelnemers: De trouwbelofte
- Benodigdheden: gekleurde kaarten met huwelijksbelofte erop (stevig karton, de koppels moeten thuis een foto zoeken om hierop te kleven), kopie met gespreksvragen.
- Je kunt als aanzet voor een gesprek over trouw het filmpje 'Wat als iedereen bindingsangst had?' (van 2be.be; 1min35sec) tonen.
Bron: http://2be.be/wat-als/wat-als-iedereen-bindingsangst-had

Werkvorm: De trouwbelofte


Ik wil je man (vrouw) zijn

en ik beloof je trouw te blijven

in goede en kwade dagen,

in armoede en rijkdom,

in ziekte en gezondheid.

Ik wil je liefhebben en waarderen

al de dagen van mijn leven.


Deze belofte staat vol prachtige woorden met een heel rijke betekenis. Je vindt deze woorden hieronder afgedrukt. Schrijf eerst zelf bij elk woord of groepje woorden wat je hierbij ervaart. Deze vraagjes kunnen je op weg helpen.

  • Wat was een 'goede dag' voor jullie relatie en wat was een 'kwade dag'?
  • Heb je toen trouw ervaren?
  • Heb je al rijkdom en armoede ervaren? Daarmee bedoelen we ook periodes dat het heel goed ('rijke' periodes) of minder goed ('arme' periodes) gaat in de relatie.
  • Hebben jullie al ziekte of gezondheid ervaren? Hoe gingen jullie daarmee om?
  • Merk je dat je partner je liefheeft en waardeert? Wanneer? Hoe?

Noteer deze herinneringen in een paar woorden. Na afloop deel je deze verhalen met elkaar.

Zoek thuis een foto van jullie beiden die uitdrukt waarover jullie net gesproken hebben. Voeg er de tekst van de huwelijksbelofte aan toe. Zet de foto met de tekst ergens op een goed zichtbare plaats.

Trouw

in goede en kwade dagen

in armoede en rijkdom

in ziekte en gezondheid

                                                            liefhebben en waarderen

Deze werkvorm is geïnspireerd op 'De trouwbelofte' in de werkmap Liefde ingebed – Impulsen en werkvormen voor de uitbouw en verdieping van een duurzame liefdesrelatie (p. 93).


Naar het word-document van deze werkvorm  top


Werkvorm: Het sacrament van het huwelijk


Toelichting voor de begeleider

Deze werkvorm over de betekenis van het sacrament van het huwelijk is te uitgebreid om in zijn geheel aan te bieden. Deze werkvorm bestaat uit drie varianten: een getuigenis, citaten uit teksten over het huwelijkssacrament, en een lied.

Een persoonlijk getuigenis van de begeleiders over de betekenis van het sacrament van het huwelijk in hun leven spreekt doorgaans sterk aan en geniet de voorkeur boven een geschreven getuigenis.

Wanneer de huwelijksvoorbereiding uit enkele samenkomsten bestaat, kunnen de tekstcitaten als leesopdracht meegegeven worden.

De tekstcitaten en het lied worden best pas aangeboden wanneer de partners eerst met elkaar gesproken hebben over wie God voor hen is en over de plaats van het geloof in hun leven.

Praktische uitwerking:
- Werkvorm voor de deelnemers: Het sacrament van het huwelijk
- Benodigdheden: kopieën van de teksten en de vragen als aanzet voor een gesprek, schrijfgerief.
- Variant met het lied: cd-speler en cd.
- Variant met het persoonlijk getuigenis van de begeleiders: eventueel een kopie van het persoonlijke getuigenis, zodat de deelnemers kunnen aanduiden wat hen hierin aanspreekt of waar ze vragen bij hebben.


Werkvorm: Het sacrament van het huwelijk

Huwelijksliefde …

gewekt door …

gedragen door …

bekrachtigd door …

gesterkt door …

verruimd door …

verrijkt door …

behoed in …

geborgen in …

God die Liefde is.


Je vindt hier een getuigenis van Maarten en Eveline over hun beleving van het sacrament van het huwelijk, enkele citaten uit teksten over het sacrament van het huwelijk en de liedtekst 'God die in het begin'. 

Het getuigenis, de teksten en de onderstaande vragen zijn bedoeld als hulp om na te denken over de betekenis van het sacrament van het huwelijk, en om er samen met je partner over te spreken.

  • Als je deze teksten leest, wat doet je dit? Welke gevoelens roepen ze bij je op?
  • Wat vind je mooi? Wat enthousiasmeert je? Wat raakt je?
  • Waarmee worstel je? Welke zinnen roepen verzet op?
  • Wat is nieuw voor je?
  • Wat betekent het voor je dat gehuwden geroepen zijn om beeld te zijn van Gods liefde in de wereld?
  • Wordt je (eventuele) keuze voor een kerkelijk huwelijk hierdoor bevestigd of in vraag gesteld?

Eén beeld zegt soms meer dan 1000 woorden. Je kunt een foto, symbool, beeld … zoeken dat weergeeft wat 'sacrament van het huwelijk' bij je oproept en voor je betekent.

Getuigenis: Het sacrament van het huwelijk


Maarten en Eveline getuigen over de betekenis van het sacrament van het huwelijk voor en in hun leven, dag na dag.

1. Een sacrament

Maarten

- Een Godsontmoeting, een moment in mijn leven dat God heel persoonlijk naar mij toe komt.
- Huwelijk: God komt niet alleen naar mij, maar naar ons als koppel, het gaat nu niet meer over mezelf.
- Door te trouwen hadden wij beiden het gevoel dat er nu ook een derde speler mee deed: God. Dat is na al die tijd een enorme kracht geweest in ons leven.

Eveline

Zelf mocht ik ook sterk ervaren dat God in ons leven als koppel kwam.
Het feit dat we kerkelijk huwden was een vanzelfsprekende keuze van ons beiden. We waren allebei gelovig van thuis uit. We vonden het maar normaal dat God ook mee in onze relatie zou stappen. Toch herinner ik me goed de vooravond van onze huwelijksdag, toen twijfelde ik enorm of ik wel de goeie stap zou zetten. Ik was we me ervan bewust dat een trouwbelofte een grote stap is in je leven en plots was ik bang dat het misschien toch wel eens fout zou lopen.
Maar toen het zover was en we samen naar voor kwamen tot voor het altaar weet ik nog goed dat er iets (of Iemand) door mij ging en dat ik heel sterk de aanwezigheid van God voelde. Hij was er bij toen we trouw beloofden aan elkaar en aan Hem. Na deze diepe ervaring heb ik nooit meer getwijfeld, ook als we eens ruzie maakten. We zouden met elkaar lief en leed delen. En dat is nu nog zo, en misschien zelfs sterker dan vroeger.

2. Hoe beleven we dat?

Maarten

- Wij moeten heel ons getrouwd leven keuzes maken. In het begin niet zo gemakkelijk en simpel. Bijvoorbeeld: Eerst een tijdje in een huurhuis gewoond. Dan de kans om een huisje te kopen en te vernieuwen. Doen we dat? Is het niet te vroeg? Halen we het wel financieel?
Kiezen! Er samen voor gaan, maar dat houdt nog altijd een stuk onzekerheid in, het wordt een samen-gedragen onzekerheid, en dat maakt een groot verschil.
De derde speler doet dan ook mee: dat stuk onzekerheid in Gods handen durven leggen. Vragen aan God, een gebed ... Dat maakt ons wel sterker en weerbaarder.
- Met de jaren groeit er meer zekerheid en vertrouwen in het maken van materiële keuzes maken maar dan moet er weer op ander vlakken gekozen worden.
Ik denk bijvoorbeeld aan beslissingen bij het opvoeden van onze kinderen, aan veranderen van werksituatie, aan inzet in het vrijwilligersleven ...

Eveline

In de vele jaren dat we nu al getrouwd zijn mocht ik Maarten meerdere keren ervaren als een godsgeschenk. Vroeger, toen ik na mijn dagtaak op het werk thuiskwam, gaf mij dat een goed gevoel te weten dat Maarten al thuis was of zou komen. Dat gevoel van veiligheid, zekerheid, van 'op iemand te kunnen rekenen' geeft je energie en zelfvertrouwen. Een gevoel van: 'Ik heb een partner gekregen die mij gelukkig maakt.'
Een ander moment waarop ik sterk aanvoelde dat Maarten als een geschenk uit de hemel kwam, was iets later in de tijd.
Toen mijn moeder ernstig ziek werd en te bed moest blijven, stonden we voor een dilemma. Ofwel zochten we hulp voor verzorging ofwel probeerden we het zelf. Bij ons in de zaak was het toen heel druk, maar Maarten zag het zitten om extra hulp te vinden via een interimkantoor zodat ik mijn ma kon verzorgen samen met mijn pa, en veel tijd bij haar kon zijn. Ik was en ben hem daar nog heel dankbaar voor. Voor mij was die beslissing een geschenk van God. Want achteraf gezien was die periode een mijlpaal in mijn leven. Op die manier de tijd krijgen om afscheid te kunnen nemen van mijn moeder heeft mij doen groeien op alle vlak (gelovig, menselijk, sociaal). Zo ervaar je dat God mee op weg is met jezelf en met je gezin.

3. Hoe zit dat met die derde speler? Wat is gelovig zijn?

Maarten

- We hebben alle twee ons geloof van jongs af wel meegekregen van thuis uit. Trouwen was voor ons een pure evidentie. Ik ben niet uit een vliegmachine of van een rots gesprongen om bij mijn landing Eveline ten huwelijk te vragen.
- Die speler kan maar meedoen als we er contact mee hebben. Daar proberen we aan te werken, met vallen en opstaan. We hebben ondertussen geleerd dat we God op vele manieren kunnen aanspreken
- tijdens het werk in de tuin
- bij het horen van een mooie tekst (bezinning)
- bij een luisterlied (vormelingen)
- bij het stilvallen als de avond valt (in bed)
- God laten meedoen is hem ook lastig vallen met vragen en wensen
- bij kiezen (zie vroeger)
- als het moeilijk gaat (bijvoorbeeld op het werk of op school)
- bij problemen binnen ons huwelijk (bijvoorbeeld een onenigheid over uitgaan)
- Een goede en trouwe speler mogen we ook nooit vergeten te danken
- zoveel keer al gezegd tegen elkaar: best dat we een goede engelbewaarder hebben (schoolresultaten kinderen, heel veel werk en er toch doorgeraakt, een lichamelijke kwaal ...)
- letterlijk God "bedankt" zeggen.

Eveline

Gelovig zijn is voor ons ook het geloof doorgeven aan de kinderen. In een huwelijksviering beloof je dat je bereid bent om kinderen als een geschenk uit Gods hand te aanvaarden, hen lief te hebben en hen het geloof en God te leren kennen.
Om kinderen als een geschenk uit Gods hand te aanvaarden, daar hadden we het zeker niet moeilijk mee. Om hen lief te hebben evenmin, maar om hen het geloof en God te leren kennen is al iets moeilijker.
Vooreerst vinden we het belangrijk om zelf gelovig in het leven te staan. Als ik terugkijk dan merk ik dat we al een hele weg afgelegd hebben. Ons geloof is gegroeid en steviger gefundeerd. En dat merken de kinderen ook wel en dat waarderen ze ook.
In het begin dat we getrouwd waren, baden we elke avond voor we gingen slapen een Onzevader en enkele Weesgegroetjes.
Toen er kinderen kwamen, verminderde dat omdat de structuur in ons leven overhoop gegooid was. Kinderen eisen veel aandacht en zorg, en dan zet je God nogal rap aan de kant. Alhoewel we nooit een zondagse eucharistie gingen overslaan. Dat kwam eigenlijk nooit bij ons op, de eucharistie hoorde bij onze wekelijkse invulling. We vonden dat normaal. De eucharistie was toen voor mij het moment om God in onze relatie en ons gezin te betrekken.
Later, toen de kinderen uit hun peutertijd gegroeid waren, vonden we het gebed weer terug samen met de kinderen voor het slapen gaan.
Met tieners werd het bij ons dan weer moeilijker. Het uur van gaan slapen staat dan niet meer vast en voordat je het weet, verwatert heel de boel en blijft er niet veel meer van over. Enkel het gebed voor het eten, samen aan tafel, bleef staande. Toch kwam het geloof wel nog ter sprake. Meestal de zondagmiddag werd en wordt er nog wel eens nagepraat over de afgelopen eucharistie.
Dat is wel het aangename van oudere kinderen, nl. dat ze ook een eigen mening vormen en dat je daarover van gedachten kan wisselen. We hebben onze kinderen nooit verplicht om mee naar de mis te gaan. Gaan ze, zoveel te beter, gaan ze niet, ook oké. Maar we merken toch dat ze alle drie wel geïnteresseerd zijn in de parochiale activiteiten waaraan we meewerken, en dat ze hun geloof niet volledig opzij zetten. En daar zijn we blij om.
Buiten het gezin proberen we ook om gelovig in het leven te staan. We werken samen mee aan allerlei parochiale activiteiten. Maarten is ook vormselcatechist en steekt daar heel wat tijd in. Zelf werk ik mee in een werkgroep voor kindvriendelijke vieringen. Dat is voor mij ook een manier om met het woord van God bezig te zijn, een manier om het geloof te voeden.

4. Teken zijn van Gods liefde = elkaar kunnen/mogen vergeven

Maarten

- Het sterkste wapen
- Ruzies zijn onvermijdbaar ... hebben we ondertussen geleerd (over bijvoorbeeld een niet alledaags werk dat we samen moeten doen in onze tuin).
Twee mogelijkheden: opkroppen – uitpraten en elkaar om vergeving vragen en vergeving geven.
- Weten dat onze derde man meedoet: diep in ons hart ook God om vergeving durven vragen. Dat is een wondere, vaak onderschatte, kracht.
- Soms voel je dat er bijna eerst eens iets moest gebeuren om nadien weer, bevrijd en gelukkig, samen verder te gaan. Samen de ruzie bijleggen en elkaar vergeven is een heel grote gave binnen ons huwelijk.
- Gods liefde ervaren als koppel
- als we Gods liefde toelaten in ons huwelijk m.a.w. als er altijd kans mag zijn tot vergeving. Wij denken dat op die basis een huwelijk maar heel zelden kan ontwricht raken.
- Van God een emmer ontvangen met een onzichtbaar kraantje aan
- weten dat er een kraantje is
- alleen God kan het bedienen
- wie niet vraagt laat zijn emmer vollopen... en dan is het te laat
- wie vraagt krijgt een goddelijke bediening en kan elke dag starten met een lege emmer.   top

Citaten uit teksten over het sacrament van het huwelijk

"Huwelijksliefde is een bevoorrechte vindplaats van God. In een openbloeiende liefde weerklinkt een echo van Zijn liefde. Het huwelijksleven vormt één van de krachtigste openbaringen van Gods liefde. Je komt het geheim van de liefde op het spoor wanneer je voor elkaar blijft kiezen en elkaar blijft aanvaarden zoals je bent, in je sterkte én je zwakte, door tegenslagen en ontgoochelingen heen. Die liefde voor elkaar brengt je dichter bij de bron van alle Liefde. En omgekeerd: tijdens je zoeken naar God kun je dichter naar je partner toe groeien. Gelovige gehuwden ervaren dat het alledaagse leven met elkaar een ontmoetingsplaats met God kan worden. Omdat het huwelijk een sacrament is, een ontmoetingsplaats tussen Gods liefde en de mens, wordt liefde doorgeefluik en beeld van Gods Liefde. Man en vrouw treffen God als metgezel aan op hun boeiende reisweg."

Uit: Johan Van der Vloet en Ilse Cornu (redactie), Samen door het leven. Over relaties met toekomst, Antwerpen, Halewijn, 2008, p. 25.

 - - - -

"Het christelijk huwelijk als sacrament neemt in de veelheid aan mogelijke relatievormen een pittig standpunt in. Het huwelijk is voor christenen om te beginnen een diep gewortelde vrije beslissing. Ze kiezen in volle vrijheid voor elkaar. En daarom overstijgen ze de relatie als een enkel 'zich goed voelen bij elkaar'. Dat laatste is natuurlijk belangrijk, maar voor gelovigen is het huwelijk meer. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de huwelijksbelofte. Ze is het vrije uitspreken van een radicaal engagement tussen man en vrouw, met de betekenis van exclusieve en levenslange trouw. Het specifiek christelijke bij een huwelijk is dat mensen die voor de Kerk huwen, ervaren dat God zich in hun liefde openbaart. Zij geloven dat als zij trouwen Gods Liefde hun bron wordt, dat zijn liefde hen bezielt. Daarom is het huwelijk ook een sacrament: een verbinding tussen God en mens waarbij God iets geeft aan de gehuwden: zijn Liefde. De gehuwden ontvangen deze liefde en laten ze overvloeien naar elkaar en de anderen. Gods liefde wordt zo de scheppende kracht in het huwelijksleven en maakt levenslange trouw mogelijk."

Uit: Johan Van der Vloet en Ilse Cornu (redactie), Samen door het leven. Over relaties met toekomst, Antwerpen, Halewijn, 2008, p. 42.

 - - - -

"Het sacrament van het huwelijk dat man en vrouw elkaar toedienen door hun trouwbelofte uit te spreken, zal hun verdere leven tekenen. In hun liefde voor elkaar en in de liefde die ze uitstralen naar hun omgeving licht Gods liefde op."

Uit: Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal, Ik wil je liefhebben en waarderen al de dagen van mijn leven – Het sacrament van het huwelijk in het leven van elke dag, Brussel, Licap, 2011, p 23.

 - - - -

"Binnen de kerk spreekt men over het huwelijk als sacrament. Het zou verkeerd zijn daarbij te denken aan het oproepen van een of andere magische kracht die de menselijke liefdesgemeenschap vreemd zou zijn. Als de kerk het huwelijk een sacrament noemt, dan spreekt ze haar grote waardering uit voor de trouwe liefdesgemeenschap tussen man en vrouw, waarin ze een blijk van Gods liefde erkent. Het kerkelijk huwelijk is niet iets compleet anders naast de menselijke huwelijksgemeenschap. Het gaat fundamenteel over dezelfde levens- en liefdesgemeenschap die echter in het licht van het geloof een eigen en nieuwe betekenis krijgt. In de kracht van de Geest wordt het huwelijksverbond een teken van Gods nabijheid. Door hun verbondenheid met Christus kunnen de gehuwden steeds putten aan de bron van Gods helende liefde. Zo kunnen man en vrouw elkaar heiligen, binnenleiden in Gods liefde."

Uit: Nationale Raad voor Gezinspastoraal, Over huwen in de kerk. Visie en beleidsopties, Brugge, 1993, p. 26-27.

 - - - -

"Voor christenen is het huwelijk gegrond in God die Liefde is. God heeft de mensen uit liefde geschapen en hen geroepen tot liefde. De liefde is daarom de fundamentele en natuurlijke roeping van ieder menselijk wezen. De liefde tussen man en vrouw is niets minder dan een afbeelding van de goddelijke Liefde. Meer nog: in het innig huwelijksverbond hebben man en vrouw deel aan Gods Liefde zelf. Daarom kunnen ze die liefde ook doorgeven aan elkaar en aan hun kinderen.

Het huwelijk is voor katholieken tegelijk een sacrament. Het verbindt de gehuwden met Christus en zijn Kerk. Jezus' liefde en trouw worden een geschenk dat ze ontvangen in het sacrament. Daardoor wordt hun liefde verrijkt met de kracht van Jezus zelf."

Uit: Johan Van der Vloet en Ilse Cornu (redactie), Samen door het leven. Over relaties met toekomst, Antwerpen, Halewijn, 2008, middenkatern, p. VI.

 - - - -

"Door het uitspreken van de trouwbelofte komt de werkelijkheid van het huwen en het gehuwd zijn sacramenteel tot stand: de woorden van de belofte bewerken wat ze betekenen. De huwenden dienen elkaar het sacrament van het huwelijk toe door de woorden van de belofte uit te spreken. Ze trouwen elkaar, in God. In hun plechtig jawoord engageren de huwenden zich tegenover elkaar en komt God hen tegemoet met zijn liefdewekkende aanwezigheid. Die ontmoeting en die aanwezigheid is de diepste betekenis van een sacrament."

Uit: Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal, Ik wil je liefhebben en waarderen al de dagen van mijn leven – Het sacrament van het huwelijk in het leven van elke dag, Brussel, Licap, 2011, p. 21. top

Lied: God die in het begin

Tekst Huub Oosterhuis – muziek Bernard Huijbers
Zingt Jubilate 666

God die in het begin uit aarde, naar zijn beeld,
de mensen voor elkaars geluk geschapen heeft,
Hij doet u samen zijn, Hij maakt u man en vrouw,
elkanders brood en wijn, elkanders woord van trouw.

Zoals van meet af aan een mens geen antwoord vindt
als hij niet door een mens ten diepste wordt bemind,
zo zult gij nu voortaan in liefde en in leed
elkanders antwoord zijn, één lichaam en één geest.

Zoals ten einde toe de mensen twee aan twee
hun lange wegen gaan en God gaat met hen mee,
zo zal Hij met u zijn in leven en in dood,
Hij wordt uw brood en wijn, en dit geheim is groot.

Uit: Interdiocesane Commissie voor Liturgische Zielzorg, Zingt Jubilate. Liedboek, Averbode, Uitgeverij Altiora Averbode, 2006, p. 772.

Naar het word-document van deze werkvorm top

Werkvorm: Beelden spreken

Het is niet zo eenvoudig de diepe, bijbelse betekenis van de huwelijksliefde te verwoorden. Daarom zoeken mensen naar sprekende beelden zoals 'heilige grond' of 'venster op God'.

Hieronder vind je enkele korte tekstjes die beeldrijk verwoorden dat God doorheen de huwelijksliefde spreekt. Lees deze beeldende beschrijvingen rustig door en beantwoord dan in stilte de vragen onderaan. Wissel er daarna over uit met je partner.

"Je krijgt iets in handen dat je wilt houden voor altijd, dat je samen verder springt dan je menselijk kunt."

"Huwelijksliefde is een bevoorrechte vindplaats van God. In een openbloeiende liefde weerklinkt een echo van Zijn liefde."

"Je komt het geheim van de liefde op het spoor wanneer je voor mekaar blijft kiezen en elkaar blijft aanvaarden zoals je bent,
in je sterkte én je zwakte, door tegenslagen en ontgoochelingen heen."

"Omdat het huwelijk een ontmoetingsplaats tussen Gods liefde en de mens is, wordt liefde doorgeefluik en beeld van Gods liefde."

"In hun liefde staan man en vrouw op 'heilige grond'."

"Trouw kan je vergelijken met een soort vlecht met drie touwen waarin man, vrouw en God in elkaar verstrengeld zijn en het leven vormen."

"God is als bron en horizon van onze verbintenis."

"God heeft een plan met ons, en dat plan is om met ons twee samen door het leven te gaan. Het is een roeping voor altijd, in goede en kwade dagen."

"Bij het sacrament van het huwelijk zwem je met z'n tweeën in de stil-zingende oceaan van Gods liefde."

"Als je je als man en vrouw voor een leven lang aan elkaar belooft, elkaar elke dag wil liefhebben en waarderen en je geluk met kinderen en vele anderen wil delen", is dit als 'een gegarandeerd zonovergoten plek'."

"God wil dat jullie hartstocht, vriendschap en onvoorwaardelijke inzet, door een levenslange belofte aan elkaar gesmeed, stukjes hemel op aarde worden."

  • Welke beelden spreken je aan? Waarom?
  • Ken je zelf nog andere beelden? Of misschien kun je wel een beeld bedenken?
  • Heb je zelf al de ervaring gehad dat jullie relatie is als een echo van Gods liefde of als een touw met drie vlechten, een zonovergoten plek, een stukje hemel op aarde … ?


Naar Gezinspastoraal bisdom Gent, De liefde vieren – Werkmap huwelijksvoorbereiding, 2008, p. 9 (opdracht 2.4) en bijlage 5.

Naar het word-document van deze werkvorm top

Werkvorm: Een getuigenis over trouw

"Trouw en belofte … grote woorden die je soms kippenvel bezorgen. Na 35 jaar huwelijk besef ik nu dat ik er met jeugdige overmoed aan begonnen ben. En misschien moet dit ook wel zo zijn om de stap te durven zetten, want beloven om mekaar een levenlang trouw te blijven, is zeker geen evidentie.
Als men jong is en smoorverliefd, dan lijkt het alsof er niets kan mislopen. Wat er minder soepel loopt, is de schuld van de partner die niet helemaal in het eigen kadertje past … en ik dacht dit wel te kunnen veranderen met veel liefde en veel geduld. Ik zat op de top van de berg waar alles vol licht en zonneschijn was.
Maar na verloop van (lange) tijd groeide het besef dat er helemaal niets te veranderen viel, tenzij mijn partner zelf besliste om te veranderen. En dan begon het lange proces van te leren liefhebben wat onvolkomen is, van trouw te blijven ondanks pijn en verdriet. Dat zijn de dalmomenten in de relatie. En in dit dal is het moeilijk te geloven dat er nog opnieuw topmomenten zullen komen want de weg lijkt moeilijk en steil, de tocht vermoeiend.
Maar door trouw te blijven, door te werken aan mezelf om de belofte die ik deed waar te maken, kwam er stilaan een besef van iets nieuws. Een ongelooflijk mooie waarheid bloeide voor mijn ogen open: mijn man is mij al die jaren graag blijven zien, hij is me trouw gebleven ondanks al mijn kleine kantjes, ondanks mijn tekortkomingen, ondanks mijn onhebbelijke karaktertrekken!
Ik begon met nieuwe ogen naar onze relatie te kijken en er groeit een rustige zekerheid dat het goed is zo. De top- en dalmomenten zullen mekaar nog wel afwisselen maar op de top willen we ten volle genieten, en in het dal zullen we samen de weg naar boven terugzoeken.
Een belofte trouw blijven vraagt strijd met jezelf …
Beloofde trouw mogen ervaren is levengevend …
Is het dit niet wat God voorheeft met ons als Hij man en vrouw het goddelijke geschenk van de liefde laat ervaren?"

Dit getuigenis komt uit Karlijn Demasure, Liefde ingebed – Bakens voor een duurzame relatie, Antwerpen, Halewijn, 2009, p. 82-83.

  • Onderlijn wat je aanspreekt in het dit getuigenis en deel het met elkaar. Hebben jullie iets vergelijkbaars al ervaren?
  • Wanneer heb je een dalmoment (of periode) ervaren in jullie relatie? Wat heeft jullie toen doen verder gaan?
  • De schrijfster van de getuigenis realiseert zich opeens dat ze een kostbaar geschenk krijgt van haar partner: zijn trouw. Heb je dit zelf al ervaren? Wanneer?

Deze werkvorm is overgenomen uit de werkmap 'Liefde ingebed – Impulsen en werkvormen voor de uitbouw en verdieping van een duurzame liefdesrelatie' (p. 93).

Naar het word-document van deze werkvorm   top

Werkvorm: Trouw en ontrouw op Temptation Island

Videofragment 'Temptation Island: Ruzie tussen Gringo en Ciska'. Te vinden in de videodatabank van de Thomas-website. Deze video is beschikbaar in de categorieën 'samenlevingsverbanden' en 'waarden'. De video's staan in alfabetische volgorde.

  1. Bekijk het videofragment en let erop hoe Ciska en Gringo hun 'ontrouw' verantwoorden.
  2. Gringo vond dat hij niets 'gedaan' had, alleen maar een paar dingen 'gezegd'. Ciska had precies wraak genomen omdat hij 'gevoelens' had gehad voor andere meisjes. Zij vond dat wat zij gedaan had, niet het ergste was. Hun kijk op ontrouw weerspiegelt de visie van veel mannen en vrouwen. Vrouwen voelen het aan als ontrouw als hun partner een relatie heeft met een andere vrouw waarin een diepere gevoelsontwikkeling ontstaat. Ontrouw bestaat dan in afspraken maken, samen veel tijd doorbrengen, geheimen hebben voor de partner. Mannen spreken eerder van ontrouw als er sprake is van een seksuele relatie.

    Denk na over de volgende vraag, en noteer een antwoord in een paar sleutelwoorden. Beluister daarna de antwoorden van je partner.
    Wat is voor mij 'ontrouw'? Wat kan, en wat kan niet?
  3. Lees de tekst 'De verleiding van speelse ontrouw'.

    De verleiding van speelse (on)trouw
    Annemie Dillen
    Tertio nr. 108 van 6 maart 2002


    "Ervaringen van trouw en ontrouw raken gevoelige snaren, zijn zeer herkenbaar en kunnen niet als 'onbelangrijk' worden afgedaan – dat hebben de programmamakers goed gezien. (…)
    Vele koppels dromen van een grote romantische en passionele liefde en willen ook met elkaar die droom beleven. Het sprookje van de 'eternal flame' voedt de opvattingen over relaties van vele mensen vandaag. Wanneer deze 'vlam' kleiner wordt en een nieuwe 'vlam' binnen het bereik ligt, is de stap om de bestaande relatie te verbreken gauw gezet. Een nieuwe, vluchtige relatie krijgt dan een kans, heel even, totdat het vuur weer gedoofd is. De waarden 'duurzaamheid' en 'trouw' staan de hevigheid van gevoelens, van passie als het ware in de weg. In de traditionele huwelijksbelofte beloven partners elkaar trouw in goede en kwade dagen. Vandaag ontbreekt bij velen de moed en de wilskracht om ook in 'kwade dagen' voor elkaar te kiezen en om ook wanneer de passie van het eerste uur geluwd is, samen verder te bouwen aan geëngageerde liefde. Meer nog, krijgen 'kwade dagen' überhaupt nog bestaansrecht? Een paradijselijk en sensationeel eiland moet verhullen dat de passionele overgave aan een nieuwe, 'bloedschone partner' lijden teweegbrengt.
    Mensen willen genieten van het nu-moment. Vertrouwen in de ander en in de toekomst ontbreekt vaak. En als men toch een zekere toekomst samen wil uitbouwen, moeten de risico's eerst uitgetest worden. Hierbij denken we in de eerste plaats aan het nieuwe tv-programma, maar ook aan bepaalde vormen van ongehuwd samenwonen bijvoorbeeld. Eigen aan vertrouwen is echter dat men niet zeker is, geen bewijzen heeft en geen voorspellingen kan doen, maar toch gelooft en hoopt. Hoewel 'passie' waardevol is, is het juist 'vertrouwen' dat relaties elke dag opnieuw 'levengevend' maakt en moeilijkheden kan overwinnen. Vertrouwen in de toekomst van de relatie mag echter ook niet 'blind' en 'naïef' zijn – in die zin is een zekere voorzichtigheid alvorens zich te binden positief te noemen. De basis voor vertrouwen wordt echter niet gelegd en gevonden door middel van een 'testfase' van 'blindelings vertrouwen', zoals het VT4-programma suggereert. Vertrouwen in de toekomst van de relatie vraagt vooral wederzijds en persoonlijk engagement naar elkaar toe en bereidheid om samen te bouwen aan de relatie. (…) Wat van belang is voor 'kwaliteitsvolle relaties', is creatief engagement, belofte en vertrouwen, gedeeld door de partners en de gemeenschap. (…)
    De gemeenschap, de samenleving heeft een belangrijke rol te spelen in het creëren van voorwaarden opdat mensen kwaliteitsvolle relaties zouden kunnen ontwikkelen. Dit gebeurt niet door programma's als Temptation Island. Nee, daarbij denken we onder andere aan het huwelijk, huwelijksvoorbereiding en begeleiding tijdens het huwelijk, maar ook aan de beeldvorming en de waarden die worden meegegeven aan jongeren en aan relatie-opvoeding in het algemeen. Zeker wanneer partners kinderen hebben, zullen voldoende stimulansen en garanties moeten gegeven worden opdat 'duurzame' en 'kwaliteitsvolle' relaties mogelijk zijn. Misschien kan het programma 'Temptation Island' aanzetten geven tot gesprek en gedachtewisseling tussen partners en ook tussen ouders en kinderen over eigen relatie-opvattingen. Daarbij moet echter duidelijk zijn dat in het programma zelf een aantal essentiële voorwaarden voor relaties met kwaliteit niet aanwezig zijn, zoals engagement, vertrouwen, communicatie, geduldig en vertrouwvol leren omgaan met moeilijkheden, enzovoort."

    Beantwoord de vragen in een paar sleutelwoorden, en ga hierover in gesprek met je partner.

  4. Onderlijn de gedachten die je aanspreken. Wat vind je waardevol aan deze gedachten? Heb je dit reeds zelf ervaren?

  5. Annemie Dillen benoemt een aantal waarden die te maken hebben met trouw: duurzaamheid, engagement, moed, … Welke waarden verbind jij met trouw? Wat heb je nodig om een leven lang trouw te kunnen blijven?

  6. Er wordt verwezen naar de rol van de gemeenschap. Krijgen jullie hulp van de gemeenschap? Zijn er mensen of organisaties die jullie op één of andere manier helpen trouw te blijven? Heb je hier behoefte aan? Zoek je deze hulp op?

Deze werkvorm is overgenomen uit de werkmap 'Liefde ingebed – Impulsen en werkvormen voor de uitbouw en verdieping van een duurzame liefdesrelatie' (p. 90-91).


Naar het word-document van deze werkvorm   top

Werkvorm: Een verbond voor het leven

Ik wil je liefhebben en waarderen
al de dagen van mijn leven.

Hieronder vind je enkele gespreksvragen rond de duurzaamheid en de onverbreekbaarheid van het huwelijk. Denk er eerst elk apart over na en wissel dan uit met je partner.

  • Het onderstaande citaat komt uit de bijdrage 'Wil je met me trouwen?' van Sophie Veulemans in het magazine Samen door het leven. Over relaties met toekomst (pag. 24-25).
    Welke gevoelens en gedachten roept dit citaat bij je op? Ben je het ermee eens, of niet? Waarom?

"We spannen ons allemaal zo veel mogelijk in om ons toekomstontwerp te realiseren. Toch hebben we ziekte of financiële tegenslag, agressie van buitenaf of tegenspoed nauwelijks in de hand. Je kan er niet van uitgaan dat na het uitspreken van de trouwbelofte automatisch een 'lang en gelukkig leven' op je wacht.
Dit neemt niet weg dat gehuwden toch de fundamentele zekerheid van elkaars blijvende aanwezigheid nodig hebben. Pas wanneer je erop kunt rekenen dat de ander geen vluchtige voorbijganger is, durf je je volledig aan elkaar toe te vertrouwen. Je deelt je intiemste gedachten toch ook niet met een vreemde? Gelukkige relaties verlangen in de eerste plaats de rustige zekerheid van een blijvende wederzijdse betrokkenheid. Elkaar liefhebben, is vanaf het ogenblik van het jawoord een opgave die in alle levenssituaties naar best vermogen moet worden waargemaakt. Hoe het ook uitpakt, man en vrouw beloven om steeds bij elkaar te blijven. De trouwbelofte omvat het hele leven."

  • Wat is volgens jou belangrijk om een huwelijk duurzaam en onverbreekbaar te maken?
  • Omcirkel één of meer woorden die het best passen bij de gevoelens en gedachten die bij je opkomen. Wissel daarna uit met je partner.

    De onverbreekbaarheid van het kerkelijk huwelijk vind ik:
    beangstigend – bemoedigend – mooi – rustgevend – onrealistisch – radicaal – bevestigend – waardevol – hard – een uiting van waardering – achterhaald – profetisch – ontroerend – … – …
  • Denk je dat je huwelijk zou kunnen eindigen in een breuk of sluit je die mogelijkheid uit? Waarom wel? Waarom niet?


Naar het word-document van deze werkvorm   top

Werkvorm: Leven en liefde na een zwaar ongeval

Toelichting voor de begeleider

De videofilm 'Het glas is halfvol' (6:55 min.) toont Wilfried en Frieda. Een tiental jaar geleden raakte Wilfried verlamd in een ongeval. Een gebeurtenis die hun leven grondig veranderde. Samen kwamen ze een moeilijke periode door. Frieda combineert de mantelzorg voor haar man met een deeltijdse job. Een verhaal vol optimisme: het glas is halfvol.
Deze impuls kan gebruikt worden om partners te laten reflecteren over 'leven en liefde in kwade dagen'.
De deelnemers bekijken samen de videofilm 'Het glas is halfvol' (6:55 min.) en denken dan in stilte na over de gespreksvragen. Nadien volgt een uitwisseling binnen het koppel.

Praktische uitwerking:
- Werkblad met vragen voor de deelnemers: Leven en liefde na een zwaar ongeval
- Benodigdheden: laptop en beamer, internetaansluiting (ofwel de videofilm vooraf downloaden), kopieën van het werkblad voor de deelnemers, met de gespreksvragen rond 'leven en liefde na een zwaar ongeval'.

'Het glas is halfvol' is te vinden op www.tvzorg.be (in de rubriek 'Huwelijk') – Je kan er deze video in hoge kwaliteit downloaden.

Werkvorm: Leven en liefde na een zwaar ongeval

Bekijk het videofilmpje 'Het glas is halfvol' (6.55 min.), dat je vindt in op www.tvzorg.be (in de rubriek 'Huwelijk').

Gespreksvragen:

  • Wat treft je in dit verhaal? Wat komt er bij je op als je hiernaar kijkt?
  • Heb je (hebben jullie) al een serieuze tegenslag moeten verwerken? Een gebeurtenis die je leven en dromen grondig in de war stuurde? Hoe ging je (gingen jullie) daarmee om? Vond je, zoals Frieda, kracht en vertrouwen in je geloof?
  • Wat komt er in je op bij de gedachte dat een van jullie door een ongeval (of ongeneeslijke ziekte) zorgbehoevend kan worden?
  • De trouwbelofte is adembenemend mooi en vraagt adembenemend veel.
    Wat betekent het voor je om liefde en trouw aan je man/vrouw te beloven 'in goede en kwade dagen, in armoede en rijkdom, in ziekte en gezondheid'?

Denk er eerst elk apart over na en wissel dan uit met je partner.

Naar het word-document van deze werkvorm  top

Werkvorm: In goede en kwade dagen

Toelichting voor de begeleider

De videofilm 'In goede en kwade dagen' (6:54 min.) toont Marcel en Juliette. Marcel heeft een bloeiende carrière als landbouwingenieur achter de rug, stond aan het hoofd van het universitair studiecentrum en werd over de hele wereld gevraagd om voordrachten te houden en projecten te leiden. Tien jaar geleden werd zijn vrouw Juliette ernstig ziek. Omdat zij zo lang voor hem had gezorgd, nam Marcel het besluit om nu voltijds voor haar te zorgen. Hij heeft er nog geen dag spijt van gehad. Liefde in goede en kwade dagen.

Deze impuls kan gebruikt worden om partners te laten reflecteren over 'leven en liefde in goede en kwade dagen'.

De deelnemers bekijken samen de videofilm 'In goede en kwade dagen (6:54 min.) en denken dan in stilte na over de gespreksvragen. Nadien volgt een uitwisseling binnen het koppel.

Praktische uitwerking:
- Werkblad met vragen voor de deelnemers: In goede en kwade dagen
- Benodigdheden: laptop en beamer, internetaansluiting (ofwel de videofilm vooraf downloaden), kopieën van het werkblad voor de deelnemers, met de gespreksvragen rond 'in goede en kwade dagen'.
- De videofilm 'In goede en kwade dagen' is te vinden op www.tvzorg.be (in de rubriek 'Huwelijk') – Je kan er deze video in hoge kwaliteit downloaden.

Werkvorm: In goede en kwade dagen

Bekijk het videofilmpje 'In goede en kwade dagen' (min. 6:54 min.), dat je vindt in op www.tvzorg.be (in de rubriek 'Huwelijk').

Gespreksvragen:

  • Wat treft je in dit verhaal? Wat komt er bij je op als je hiernaar kijkt?
  • Hebben jullie al ziekte of gezondheid ervaren? Hoe gingen jullie daarmee om?
  • Wat komt er in je op bij de gedachte dat een van jullie door een (ongeneeslijke) ziekte of ongeval zorgbehoevend kan worden, en volledig afhankelijk van de andere?
  • De trouwbelofte is adembenemend mooi en vraagt adembenemend veel.
    Wat betekent het voor je om liefde en trouw aan je man/vrouw te beloven 'in goede en kwade dagen, in armoede en rijkdom, in ziekte en gezondheid'?

Denk er eerst elk apart over na en wissel dan uit met je partner.

Naar het word-document van deze werkvorm   top

Werkvorm: Opgepast: breekbaar!

Hieronder vind je een aantal stellingen rond de thematiek van de duurzaamheid en onverbreekbaarheid van het huwelijk. Kies er een drietal uit en deel met je partner waarom je het ermee eens bent of waarom niet of waarom deels.
Laat ze een aanleiding zijn om met elkaar te spreken over jullie verwachtingen, verlangens en twijfels.

  • De onverbreekbaarheid van het huwelijk is voor mij heilig. Een woord is een woord, en daaraan moet je je houden, wat er ook gebeurt.
  • Ik spreek mijn trouwbelofte niet lichtzinnig uit. Het is een heel engagement en ik ben mij daar erg bewust van. Ik verwacht van mijn partner hetzelfde.
  • Met één man of vrouw een leven lang samenleven … In theorie is dat misschien haalbaar, maar in praktijk?
  • Voor mij is de onverbreekbaarheid van het huwelijk niet iets waaraan je je koste wat het kost moet houden. Slagen, vernederingen of overspel betekenen voor mij sowieso het einde van ons huwelijk.
  • Dat het huwelijk voor altijd is, dat maakt mij echt gelukkig. Wat een mooi perspectief!
  • Ik ken een paar koppels die hun belofte niet waargemaakt hebben. Ze hadden meer moeite moeten doen om hun huwelijk te redden.
  • In onze relatie zijn al dingen gebeurd die mij soms doen twijfelen of ons huwelijk wel voor altijd kan zijn. Ik wil ervoor gaan, maar als het niet lukt, dan is dat spijtig. Dan is het maar zo.
  • Ik vind de onverbreekbaarheid van het huwelijk een sterke pijler. Dat maakt een huwelijk zo anders dan samenwonen. Je weet dat je helemaal op elkaar kunt vertrouwen, dat het voor altijd zal zijn. Dat geeft mij rust en zekerheid.
  • Iedereen heeft wel eens kwade dagen. Daarvoor hoef je je niet te schamen. Het is belangrijk dat je dan hulp zoekt en er alles aan doet om terug naar elkaar toe te groeien en je huwelijk te redden.
  • Soms gaan koppels nog na 25 jaar huwelijk uit elkaar. Dat begrijp ik niet. Als je al zo lang samen bent, dan moet je ook daarna maar bij elkaar blijven.
  • Alleen maar samen blijven 'voor de kinderen' is niet goed. Want als je voortdurend ruzie hebt met je partner, dan lijden de kinderen daaronder. Dan kan je beter scheiden.
  • Aan de ene kant maakt de idee van de onverbreekbaarheid van het huwelijk mij blij, maar aan de andere kant beangstigt ze me ook. Wat als het echt niet langer gaat tussen ons?


Naar het word-document van deze werkvorm   top

In gebed

Werkvorm: Over bidden

Toelichting voor de begeleider

Spreken over bidden is voor vele mensen niet gemakkelijk. Sommigen zijn niet vertrouwd met bidden, anderen vinden het te persoonlijk of te moeilijk om erover te spreken, nog anderen hebben er nog nooit over gesproken met hun partner.

Om de deelnemers woorden aan te reiken om over bidden te spreken, kan gewerkt worden met een aantal stellingen rond bidden. De deelnemers kunnen er enkele uitkiezen die het best aansluiten bij hun beleving, die hen op de een of andere manier raken en aanspreken of die hen eerder vreemd zijn en waarin ze zich niet herkennen of slechts ten dele.

Nadat de deelnemers in stilte een aantal stellingen aangekruist hebben, volgt een persoonlijk getuigenis rond bidden, door bijvoorbeeld iemand van de begeleiders of door een echtpaar uit de parochie.
Persoonlijke getuigenissen – waarin ook moeilijkheden verwoord worden – spreken meestal erg aan. Ze zijn een goede aanzet om de deelnemers daarna met elkaar in gesprek te laten gaan over bidden. Dit kan aan de hand van (enkele) gespreksvragen rond bidden of door met elkaar in gesprek te gaan over het getuigenis. Na wat persoonlijke tijd in stilte kan dan uitgewisseld worden binnen het koppel.
Eventueel kan de mogelijkheid geboden worden om in grote groep uit te wisselen.

Praktische uitwerking:
- Werkvorm voor de deelnemers: Over bidden
- Benodigdheden: kopieën met de stellingen rond bidden, en de gespreksvragen, schrijfgerief.
- Eventueel: een kopie van het persoonlijke getuigenis, zodat de deelnemers kunnen aanduiden wat hen hierin aanspreekt of waar ze vragen bij hebben.

Werkvorm: Over bidden

Uitspraken en stellingen rond bidden

Hieronder vind je een aantal uitspraken en stellingen rond bidden.
Je kunt er enkele uitkiezen die het best aansluiten bij je beleving, die je op een of andere manier raken en aanspreken of die je eerder vreemd zijn en waarin je je niet herkent of slechts ten dele.
Laat ze een aanleiding zijn om met elkaar te spreken over de plaats en betekenis van het gebed in je leven, over je verlangens en je moeilijkheden hierbij.

  • Bij ons thuis is het niet de gewoonte dat we bidden. Ik vind dat niet erg. Maar soms bid ik wel eens. Dan vraag ik iets aan God.
  • Bij ons thuis bidden we op vaste momenten samen, aan tafel en voor het slapengaan. Ik vind dat een goede gewoonte.
  • Ik bid wel eens, maar ik weet niet of God naar me luistert. Ik merk er niet veel van.
  • Ik bid nooit. Ik heb het nooit geleerd.
  • Ik bid bijna altijd met een Bijbeltekst. Ik neem dan de Schriftlezingen die op die dag gelezen worden in de kerk. Ik probeer me dan te concentreren op wat God me wil zeggen. Te weten dat zoveel mensen over de hele wereld diezelfde teksten lezen, dat doet me iets. Het schept verbondenheid.
  • Meestal bid ik 's avonds in mijn bed. Dan vertel ik God hoe mijn dag geweest is. Ik dank God dan voor de fijne dingen die ik meegemaakt hebt of voor de mensen die ik ontmoet heb. Of ik vraag hem om kracht wanneer ik het moeilijk heb.
  • Ik bid vooral op momenten dat ik verdrietig ben of me eenzaam voel. Op een of andere manier krijg ik dan het gevoel dat ik begrepen word, al kan ik niet precies uitleggen hoe. 
  • Thuis bid ik nooit, maar in de kerk wel. Ik vind het veel gemakkelijker om samen met anderen te bidden en te zingen.
  • Het gebed wordt steeds belangrijker in mijn leven. Bidden is voor mij spreken met God, en ook luisteren naar God. Het is zoals zitten op een bankje in de zon, en je hart laten verwarmen. 
  • Ik zou wel willen bidden, maar ik weet niet hoe. Ik vraag me af hoe je merkt dat God luistert en dat Hij je een antwoord geeft.
  • Als ik gestresseerd ben of als er mij iets dwarszit, dan word ik rustig wanneer ik begin te bidden. Het is dan precies alsof ik niet meer alleen ben met mijn problemen en zorgen. 
  • Bidden is voor mij vooral danken.
  • Ik kan niet goed met eigen woorden bidden. Daarom bid ik meestal een Onzevader of een Weesgegroet, soms ook een psalm.
  • Ik bid niet veel. Maar ik betrap er mezelf wel op dat ik af en toe een schietgebedje zeg. 
  • Ik bid als ik een kaarsje laat branden voor iemand. 
  • Bidden zet mij in beweging. Het is precies alsof ik dan aandacht krijg voor andere mensen.
  • Ik heb geen tijd om te bidden. Ik heb altijd andere dingen te doen.
  • Als je van iemand houdt, dan ben je graag bij die persoon. Dan maak je tijd voor elkaar, want je wilt graag samen zijn. Zo is het ook met God. Tijd voor God maken … dat is voor mij bidden.
  • Het aframmelen van gebedjes vind ik maar niets. Daar knap ik op af.
  • Bidden verandert mensen, en mensen veranderen de wereld. Het is waar, denk ik.
  • Ik denk veel over mijn leven na, over wat goed is en over wat moet veranderen … Maar ik weet niet of dat wel bidden is.
  • Mijn oma zegt altijd 'Ik zal voor je bidden' of 'Ik zal een kaarsje voor je laten branden'. Ik vind dat wel fijn, omdat ik weet dan ze dan aan mij denkt en mij steunt. Maar ik vraag me wel af of het helpt. Ik denk dat het vooral psychologisch is.

Verdere vragen voor een gesprek rond bidden

Als aanzet voor een gesprek vind je hier enkele gespreksvragen rond bidden. Denk er eerst elk apart over na en wissel dan uit met je partner.

  • Bid je wel eens?
  • Tot wie (of wat) richt je je dan?
  • Hoe bid je? Waar? Wanneer? Met wie?
  • Wat maakt bidden moeilijk voor je?
  • Wie of wat is voor jou een hulp bij het bidden?
  • Welke plaats heeft het gebed in je leven en in dat van je partner?
  • Hoe ervaar je het (eventuele) verschil hierbij tussen jou en je partner? Hoe ga je (gaan jullie) daarmee om?
  • Hoe belangrijk is de kerkgemeenschap voor je?

Naar het word-document van deze werkvorm  top

Werkvorm: God is ...

Toelichting voor de begeleider

Spreken over God is voor vele mensen niet gemakkelijk.
Om de deelnemers woorden aan te reiken die helpen verwoorden wie God al dan niet voor hen is, kan gewerkt worden met het lijstje 'God is voor mij …'. De deelnemers kruisen aan wie God voor hen is en vullen het lijstje eventueel verder aan. Ze krijgen stille tijd om over de gespreksvragen na te denken. Dan volgt een uitwisseling binnen het koppel.

Een variant is om te starten met een persoonlijk getuigenis van een van de begeleiders over de plaats en betekenis van God in zijn of haar leven (en huwelijk).
Persoonlijke getuigenissen – waarin ook moeilijkheden verwoord worden – spreken meestal erg aan. Ze zijn een goede aanzet om de deelnemers daarna met elkaar in gesprek te laten gaan over wie God al dan niet voor hen is.

Een variant is om te werken met flappen. Elke deelnemer krijgt een flap met daarop 'God is …'. Ze kunnen hun flap vullen met woorden, symbolen … die weergeven wie God voor hen is. Het lijstje 'God is voor mij …' en de gespreksvragen zijn dan bedoeld ter inspiratie.
Nodig de deelnemers uit om in stilte aan hun flap te werken en creatief te zijn door bijvoorbeeld met kleuren te werken.
Nadien volgt een uitwisseling binnen het koppel, waarbij de partners hun flap aan elkaar voorstellen.
Eventueel kan de mogelijkheid geboden worden om in grote groep uit te wisselen.

Praktische uitwerking:
- Werkvorm voor de deelnemers: God is ...
- Benodigdheden: kopieën met het lijstje 'God is voor mij …' en de gespreksvragen, schrijfgerief.
- Eventueel: een kopie van het persoonlijke getuigenis, zodat de deelnemers kunnen aanduiden wat hen hierin aanspreekt of waar ze vragen bij hebben.

Variant met de flappen:
- blanco flappen (of de achterzijde van grote affiches)
- (alcohol)stiften in verschillende kleuren
- eventueel kopieën van het lijstje 'God is voor mij …' en de gespreksvragen (vooral ter inspiratie).

Werkvorm: God is ...

Hieronder vind je een aantal vragen om na te denken over God en over de plaats en betekenis van God in je leven en huwelijk.
Het lijstje 'God is voor mij …' kan helpen om woorden te geven aan wie God voor je is.

Denk er eerst in stilte over na en wissel dan uit met je partner. Probeer je antwoorden te verhelderen met ervaringen uit je leven of relatie.

God is voor mij …

- een totale onbekende
- een steun en toeverlaat
- een angstaanjagend beeld uit mijn kindertijd
- de diepste Bron van Liefde
- een mysterie
- de natuur
- een rechtvaardige rechter
- een volkomen onwetenschappelijke verklaring
- de Vader van Jezus
- volledig overbodig
- Schepper van het heelal
- een inspiratiebron
- de drijvende kracht achter alles wat leeft
- een vraagteken
- de stem van mijn geweten
- Iemand die er altijd is
- iets/iemand waarover ik meer zou willen weten
- oorsprong en doel van alle leven
- Liefde
- Iemand die het beste in mensen wakker maakt en doet bloeien
- de diepste zin van mijn leven
- een Vader en een Moeder
- een verzinsel
- Vader, Zoon en heilige Geest
- Stilte en rust
- …

  • Welke invullingen sluiten het meeste aan bij je beleving? Welke het minste?
  • Wie is God (niet) voor je?
  • Wat heeft God al dan niet met je huwelijk te maken?
  • Welke beelden, geluiden, geuren, herinneringen, gedachten, emoties … komen in je op als je het woord 'God' leest of hoort?
  • Met wat of wie associeer je God, geloof en kerk?
  • Welke plaats heeft geloof in je leven?
  • Waaraan twijfel je het meest?


Naar 'Goeie God!' uit het boek van Ilse Cornu, Gezocht: liefdesrelatie met toekomst, inspiratie voor de goede en kwade dagen, Halewijn, Antwerpen, 2003, p. 10-11. De lijst met mogelijke invullingen werd hier verder aangevuld.

Naar het word-document van deze werkvorm  top

Werkvorm: Oh my God

Toelichting voor de begeleider

De deelnemers krijgen de blaadjes met de vragen en de Bijbelcitaten. Ze krijgen rustig de tijd om de Bijbelverzen te lezen, over de vragen na te denken en dan met elkaar (binnen het koppel) uit te wisselen.
Nadien kan de mogelijkheid geboden worden om in grote groep uit te wisselen.

Een variant is om op een grote tafel strookjes van alle Bijbelcitaten te voorzien. De deelnemers gaan in stilte rond de tafel en lezen de Bijbelverzen.
De deelnemers kiezen elk min. 3 strookjes uit:
- een citaat dat hen aanspreekt;
- en citaat dat verzet bij hen oproept
- een citaat dat nieuw voor hen is.

De partners spreken met elkaar over de gekozen verzen: over de teksten die aansluiten bij de manier waarop zij over God denken, over de zinnen en beelden waarmee ze worstelen en over wat nieuw voor hen is.

Praktische uitwerking:
- Werkvorm voor de deelnemers: Oh my God
-Benodigdheden: kopieën met de vragen en teksten, schrijfgerief.

Variant:
- voldoende strookjes van elk Bijbelcitaat (zodat meerdere personen dezelfde tekst kunnen kiezen)
- een blad (rooster) per koppel met daarop drie vragen, zodat zij de gekozen strookjes bij de betrokken vraag kunnen leggen: Welk citaat spreekt aan? Welk citaat roept verzet op? Wat is nieuw voor je?
- Schrijfgerief

Werkvorm: Oh my God

De Bijbel is voor christenen het Woord van God.
Hieronder vind je een aantal Bijbelverzen die iets zeggen over God.

  • Wat zijn je spontane reacties bij deze Bijbelverzen?
  • Welke woorden en beelden spreken je het meest aan? Welke Bijbelverzen doen een snaar bij je trillen? Waarom?
  • Bij welke zinnen of beelden komt er iets bij je in opstand? Welk woord roept verzet op? Waarmee worstel je? Waarom?
  • Welke woorden, zinnen of beelden roepen bij jou een ervaring naar boven?
  • Welke teksten sluiten aan bij de manier waarop jij over God denkt? Welke niet?
  • Wat is nieuw voor je?

Sta er eerst alleen bij stil, en wissel dan uit met je partner.


Geliefden, laten wij elkaar liefhebben, want de liefde komt van God.
Iedereen die liefheeft is uit God geboren, en kent God. De mens zonder liefde kent God niet, want God is liefde.
(1 Johannes 4,7-8)

Zal een vrouw haar zuigeling vergeten, een moeder zich niet erbarmen over het kind van haar schoot?
En zelfs als die het zouden vergeten; Ik vergeet u nooit!
Kijk, in mijn handpalmen heb Ik u geschreven.
(Jesaja 49,15-16a)

In Noachs tijd was de aarde in Gods ogen verdorven en vol onrecht. Toen God zag dat de aarde door en door slecht was, dat iedereen een verderfelijk leven leidde, zei hij tegen Noach: 'Ik heb besloten een einde te maken aan het leven van alle mensen, want door hen is de aarde vol onrecht. Ik ga hen vernietigen, en de aarde erbij. Maak jij nu een ark van pijnboomhout. (…) Ik laat een grote vloed over de aarde komen, een watermassa die haar zal overspoelen, om alles onder de hemel waarin levensadem is te vernietigen; alles op aarde zal omkomen.
(Genesis 6,11-14a.17)

De HEER is mijn herder,
het ontbreekt mij aan niets.
Hij laat mij rusten in groene weiden
en voert mij naar vredig water,
hij geeft mij nieuwe kracht
en leidt mij langs veilige paden
tot eer van zijn naam.
(Psalm 23,1-3)


Maar Mozes zei: 'Stel dat ik naar de Israëlieten ga en tegen hen zeg dat de God van hun voorouders mij gestuurd heeft, en ze vragen: "Wat is de naam van die God?" Wat moet ik dan zeggen?' Toen antwoordde God hem: 'Ik ben die er zijn zal. Zeg daarom tegen de Israëlieten: "IK ZAL ER ZIJN" heeft mij naar u toe gestuurd."
(Exodus 3,13-14)


Uw hand, HEER, ontzagwekkend in kracht,
uw hand, HEER, verplettert de vijand.
U toont uw majesteit en breekt uw tegenstanders,
uw toorn ontbrandt en verteert hen als stro.
(Exodus 15,6-7)

En wat maken jullie je zorgen over kleding? Kijk eens naar de lelies, kijk hoe ze groeien in het veld. Ze werken niet en weven niet. Ik zeg jullie: zelfs Salomo ging in al zijn luister niet gekleed als een van hen. Als God het groen dat vandaag nog op het veld staat en morgen in de oven gegooid wordt al met zo veel zorg kleedt, met hoeveel meer zorg zal hij jullie dan niet kleden, kleingelovigen?
(Matteüs 6,28-30)


U was het die mijn nieren vormde,
die mij weefde in de buik van mijn moeder.
Ik loof u voor het ontzaglijke wonder van mijn bestaan,
wonderbaarlijk is wat u gemaakt hebt.
Ik weet het, tot in het diepst van mijn ziel.
Toen ik in het verborgene gemaakt werd,
kunstig geweven in de schoot van de aarde,
was mijn wezen voor u geen geheim.
Uw ogen zagen mijn vormeloos begin,
alles werd in uw boekrol opgetekend,
aan de dagen van mijn bestaan ontbrak er niet één.
(Psalm 139,13-16)


De Egyptenaren begonnen ons slecht te behandelen: ze onderdrukten ons en dwongen ons tot slavenarbeid. Toen klaagden we de HEER, de God van onze voorouders, onze nood. Hij hoorde ons hulpgeroep en zag ons ellendig slavenbestaan. En de HEER bevrijdde ons uit Egypte, met sterke hand en opgeheven arm, op angstaanjagende wijze, met tekenen en wonderen. Hij bracht ons hierheen en gaf ons dit land, dat overvloeit van melk en honing.
(Deuteronomium 26,6-9)

HEER, u kent mij, u doorgrondt mij,
u weet het als ik zit of sta,
u doorziet van verre mijn gedachten,
ga ik op weg of rust ik uit, u merkt het op,
met al mijn wegen bent u vertrouwd.
Geen woord ligt op mijn tong,
of u, HEER, kent het ten volle.
U omsluit mij, van achter en van voren,
u legt uw hand op mij.
Wonderlijk zoals u mij kent,
Het gaat mijn begrip te boven.
Hoe zou ik aan uw aandacht ontsnappen,
hoe aan uw blikken ontkomen?
Klom ik op naar de hemel – u tref ik daar aan,
lag ik neer in het dodenrijk – u bent daar.
Al verhief ik mij op de vleugels van de dageraad,
al ging ik wonen voorbij de verste zee,
ook daar zou uw hand mij leiden,
zou uw rechterhand mij vasthouden.
(Psalm 139,1-10)

Genade zij u en vrede van God, onze Vader, en van de Heer Jezus Christus. Geprezen zij de God en Vader van onze Heer Jezus Christus, de Vader die zich over ons ontfermt, de God die ons altijd troost en ons in al onze ellende moed geeft, zodat wij door de troost die wijzelf van God ontvangen, anderen in al hun ellende moed kunnen geven.
(2 Korintiërs 1,2-4)

Kom naar buiten,' zei de HEER, 'en treed hier op de berg voor mij aan.' En daar kwam de HEER voorbij. Er ging een grote, krachtige windvlaag voor de HEER uit, die de bergen spleet en de rotsen aan stukken sloeg, maar de HEER bevond zich niet in die windvlaag. Na de windvlaag kwam er een aardbeving, maar de HEER bevond zich niet in die aardbeving. Na de aardbeving was er vuur, maar de HEER bevond zich niet in dat vuur. Na het vuur klonk het gefluister van een zachte bries. Toen Elia dat hoorde, sloeg hij zijn mantel voor zijn gezicht.
(1 Koningen 19,11-13a)

Zie ik de hemel, het werk van uw vingers,
de maan en de sterren door u daar bevestigd,
wat is dan de sterveling dat u aan hem denkt,
het mensenkind dat u naar hem omziet?
U hebt hem bijna een god gemaakt,
hem gekroond met glans en glorie,
hem toevertrouwd het werk van uw handen
en alles aan zijn voeten gelegd:
schapen, geiten, al het vee,
en ook de dieren van het veld,
de vogels aan de hemel, de vissen in de zee
en alles wat trekt over de wegen der zeeën.
(Psalm 8,4-9)

God beloont ieder mens naar zijn daden. Aan wie het goede doet en daarin volhardt, aan wie glorie, eer en onsterfelijkheid zoekt, schenkt hij het eeuwige leven. Maar wie handelt uit geldingsdrang, de waarheid niet eerbiedigt en zich laat leiden door onrecht, straft hij met zijn toorn en woede.
(Romeinen 2, 6-8)


Heb erbarmen, HEER, want ik kwijn weg.
Genees mij, HEER, ik ben doodsbang,
ik vrees voor mijn leven.
Hoe lang, HEER, moet ik nog wachten?
Keer terug, HEER, spaar toch mijn leven,
toon mij uw trouw en red mij.
(Psalm 6,3-5)


Nooit heeft iemand God gezien, maar als wij elkaar liefhebben, woont God in ons, en is zijn liefde in ons volmaakt geworden.
(1 Johannes 4,12)

Naar het word-document van deze werkvorm top

Werkvorm: Lied over God

Toelichting voor de begeleider

Het lied Groter dan ons hart van de Nederlandse tekstdichter Huub Oosterhuis gaat over God.
De liedtekst is een aanzet om de deelnemers woorden te geven die iets weergeven van wie God voor hen is.

De deelnemers krijgen de liedtekst met de gespreksvragen.
Eerst wordt het lied in groep beluisterd. Daarna krijgen de deelnemers de tijd om de tekst rustig te herlezen en aan te duiden welke woorden, zinnen of beelden hen al dan niet aanspreken. De deelnemers denken eerst in stilte na over de gespreksvragen en wisselen dan uit met hun partner.
Eventueel kan nadien de mogelijkheid geboden worden om in grote groep uit te wisselen.

Praktische uitwerking:
- Werkblad voor de deelnemers: Lied over God
- Benodigdheden: kopieën van de liedtekst en de gespreksvragen, schrijfgerief, cd-speler en cd.

Het lied 'Groter dan ons hart' (tekst Huub Oosterhuis – muziek Antoine Oomen) is te vinden op de cd 'Groter dan ons hart'.

Werkvorm: Lied over God

Groter dan ons hart

Gij die geroepen hebt "licht"
en het licht werd geboren,
en het was goed, het werd avond en morgen,
tot op vandaag –
Gij die geroepen hebt "o mens"
en wij werden geboren,
Gij die mijn leven zo geleid hebt tot hiertoe
dat ik nog leef.

Refrein:
Omdat Gij het zijt, groter dan ons hart,
die mij hebt gezien eer ik werd geboren.

Gij die liefde zijt, diep als de zee,
flitsend als weerlicht, sterker dan de dood,
laat niet verloren gaan één mensenkind.
Gij die geen naam vergeet, geen mens veracht –
laat niet de dood die alles scheidt en leeg maakt,
laat niet de tweede dood over ons komen.

Voor allen die gekruisigd worden,
wees niet niemand,
wees hun toekomst ongezien.
Voor mensen die van u verlaten zijn,
voor allen die hun lot niet kunnen dragen,
voor hen die weerloos zijn
in de handen van de mensen.
Voor uw naamgenoten in ons midden:
vluchtelingen, vreemden, wees niet niemand –
Voor hen die kracht uitstralen,
liefde geven, recht doen,
dat zij staande blijven in ons midden.

Gij die, tegen alle schijnbaar noodlot in,
ons vasthoudt,
Gij die vreugde schept in mensen,
Gij die het woord tot ons gesproken hebt
dat onze ziel vervult;
laat ons niet leeg en verloren
en zonder uitzicht, doe ons open gaan
voor het visioen van vrede
dat sinds mensenheugenis ons roept.

Verhaast de dag van uw gerechtigheid.
Zie het niet langer aan
dat her en der in deze wereld
mensen gemarteld worden,
kinderen gedood;
dat wij de aarde schenden
en elkaar het licht ontroven.

Zoals een hert reikhalst naar levend water,
doe ons zo verlangen naar de dag
dat wij, nu nog verdeelde mensen,
in uw stad verzameld zijn,
in u verenigd en voltooid,
in u vereeuwigd.

Gedenk uw mensen
dat zij niet vergeefs geboren zijn.


Tekst Huub Oosterhuis – muziek Antoine Oomen
Uit: cd Groter dan ons hart, Mirasound, Stichting Leerhuis & Liturgie, Amsterdam

Gespreksvragen:

  • Welke woorden, zinnen of beelden in het lied spreken je het meest aan? Waarom?
  • Welke woorden, zinnen of beelden in het lied roepen verzet op? Waarom?
  • Wie is God (niet) voor je? Welke plaats heeft God in je leven? Wat heeft God al dan niet met je huwelijk te maken?

Denk er eerst in stilte over na en wissel dan uit met je partner.

Naar het word-document van deze werkvorm top

Werkvorm: Contemplatieve dialoog – samen biddend stilstaan bij een Bijbeltekst

Om onze relatie, door de trouwbelofte, toe te vertrouwen aan een God die Liefde is, moeten we wel zelf een relatie opbouwen met God. Gebed en het lezen van de Schrift zijn van oudsher onschatbare middelen om deze relatie vorm te geven en te laten groeien.

We willen een eerste stap zetten in de contemplatieve dialoog met elkaar, aan de hand van een Bijbeltekst die vaak gebruikt wordt in een huwelijksviering. Of we kunnen het evangelie gebruiken van onze eigen huwelijksviering.

Deze contemplatieve dialoog vloeit voort uit de 'Lectio divina', een eeuwenoud monastiek gebed. Door een aandachtig lezen van de Bijbeltekst probeert men van de woorden door te dringen tot 'het Woord', dat ons leven en onze relatie richting geeft. In deze werkvorm volgen we 7 of 8 stappen:

1. Een van de partners leest langzaam de tekst voor.
2. We duiden aan welk woord of welke zin ons treft.
3. We lezen deze zin aan elkaar voor.
4. De andere partner leest de tekst opnieuw.
5. We formuleren wat precies ons zo aanspreekt in dit vers. Wat wil God ons hier duidelijk maken?
6. De tekst wordt een derde keer voorgelezen.
7. In de vorm van een gezamenlijk gebed zeggen we hoe we respons zullen geven op wat we gehoord hebben.
8. Tijdens de contemplatieve dialoog hebben we elkaar geen vragen gesteld of geen opmerkingen gemaakt over elkaars inbreng. Als we tijd hebben, kunnen we dit nu doen in een geïnteresseerde, positieve sfeer.


Een waaier aan Bijbelteksten over liefde

Hieronder vind je drie Bijbelteksten die vaak in een huwelijksviering gebruikt worden. Je kunt een van deze teksten kiezen, maar je kunt bijvoorbeeld ook de evangelielezing van je huwelijksviering nemen. Suggesties voor andere teksten vind je in de werkvorm 'Aanzetten voor het vinden en kiezen van Bijbelteksten voor de huwelijksviering'.

Deze werkvorm is overgenomen uit de werkmap 'Liefde ingebed – Impulsen en werkvormen voor de uitbouw en verdieping van een duurzame liefdesrelatie' (p. 86-87: werkvorm: Onze relatie met God).  

Geliefde broeders en zusters, laten wij elkaar liefhebben, want de liefde komt uit God voort. Ieder die leefheeft, is uit God geboren en kent God. Wie niet liefheeft kent God niet, want God is liefde. En hierin is Gods liefde ons geopenbaard: God heeft zijn enige Zoon in de wereld gezonden, opdat we door Hem zouden leven. Het wezenlijke van de liefde is niet dat wij God hebben liefgehad, maar dat Hij ons heeft liefgehad, en zijn Zoon heeft gezonden om verzoening te brengen voor onze zonden.
De liefde laat geen ruimte voor angst; volmaakte liefde sluit angst uit, want angst veronderstelt straf. In iemand die angst kent, is de liefde geen werkelijkheid geworden. Wij hebben lief, omdat God ons het eerst heeft liefgehad.

1 Johannes 4,7-10 en 18-19 (Nieuwe Bijbelvertaling)

Al spreek ik de taal van alle mensen en die van de engelen – had ik de liefde niet, ik zou niet meer zijn dan een dreunende gong of een schelle cimbaal. Al had ik de gave om te profeteren, al doorgrondde ik alle geheimen, al bezat ik alle kennis en had ik het geloof dat bergen kan verplaatsen – had ik de liefde niet, ik zou niets zijn. Al verkocht ik mijn bezittingen omdat ik voedsel aan de armen wilde geven, al gaf ik mijn lichaam prijs en kon ik daar trots op zijn – had ik de liefde niet, het zou mij niet baten.
De liefde is geduldig en vol goedheid, de liefde kent geen afgunst, geen ijdel vertoon en geen zelfgenoegzaamheid. Ze is niet grof en niet zelfzuchtig, ze laat zich niet boos maken en rekent het kwaad niet aan, ze verheugt zich niet over het onrecht maar vindt vreugde in de waarheid. Alles verdraagt ze, alles gelooft ze, alles hoopt ze, in alles volhardt ze.
De liefde zal nooit vergaan. Profetieën zullen verdwijnen, klanktaal zal verstommen, kennis verloren gaan – want ons kennen schiet tekort en ons profeteren is beperkt. Wanneer het volmaakte komt, zal wat beperkt is verdwijnen. Toen ik nog een kind was, sprak ik als een kind, dacht ik als een kind, redeneerde ik als een kind. Nu ik volwassen ben, heb ik het kinderlijke achter me gelaten. Nu kijken we nog in een spiegel, maar straks staan we oog in oog. Nu is mijn kennen nog beperkt, maar straks zal ik volledig kennen, zoals ik zelf gekend ben. Ons resten geloof, hoop en liefde, deze drie, maar de grootste daarvan is de liefde.
1 Kor 13,1-13 (Nieuwe Bijbelvertaling)

Ik heb jullie liefgehad, zoals de Vader mij heeft liefgehad. Blijf in mijn liefde: je blijft in mijn liefde als je je aan mijn geboden houdt, zoals ik me aan de geboden van mijn Vader gehouden heb en in zijn liefde blijf. Dit zeg ik tegen jullie om je mijn vreugde te geven, dan zal je vreugde volkomen zijn. Mijn gebod is dat jullie elkaar liefhebben zoals ik jullie heb liefgehad. Er is geen grotere liefde dan je leven te geven voor je vrienden. Jullie zijn mijn vrienden wanneer je doet wat ik zeg. Ik noem jullie geen slaven meer, want een slaaf weet niet wat zijn meester doet; vrienden noem ik jullie, omdat ik alles wat ik van de Vader heb gehoord, aan jullie bekendgemaakt heb. Jullie hebben mij niet uitgekozen, maar ik jullie, en ik heb jullie opgedragen om op weg te gaan en vrucht te dragen, blijvende vrucht. Wat je de Vader in mijn naam vraagt, zal Hij je geven. Dit draag ik jullie op: heb elkaar lief.
Joh. 15,9-17 (Nieuwe Bijbelvertaling)

Naar het word-document van deze werkvorm top


Breken en delen

Werkvorm: Lied over Jezus

Toelichting voor de begeleider

Het lied 'Die naar menselijke gewoonte' van de Nederlandse tekstdichter Huub Oosterhuis gaat over Jezus. De liedtekst is een aanzet om de deelnemers woorden te geven die iets weergeven van wie Jezus voor hen is.

De deelnemers krijgen de liedtekst met de gespreksvragen.
Eerst wordt het lied in groep beluisterd. Daarna krijgen de deelnemers de tijd om de tekst rustig te herlezen en aan te duiden welke woorden, zinnen of beelden hen al dan niet aanspreken. De deelnemers denken eerst apart na over de gespreksvragen en wisselen dan uit met hun partner.
Eventueel kan nadien de mogelijkheid geboden worden om in grote groep uit te wisselen.

Praktische uitwerking:
- Werkblad voor de deelnemers: Lied over Jezus
- Benodigdheden: kopieën van de liedtekst en de gespreksvragen, schrijfgerief, cd-speler en cd.

Het lied 'Die naar menselijke gewoonte' (tekst Huub Oosterhuis – muziek Bernard Huijbers) is te vinden op de cd 'Zolang er mensen zijn'.
Info over deze cd: Zolang er mensen zijn, P+D 1994, MiragraM 88049-2, Stichting Leerhuis & Liturgie, Amsterdam.

Werkvorm: Lied over Jezus


Die naar menselijke gewoonte

Die naar menselijke gewoonte
met een eigen naam genoemd werd
toen hij in een ver verleden
werd geboren, ver van hier

die genoemd werd: Jesjoe, Jezus
zoon van Jozef, zoon van David
zoon van Jesse, zoon van Juda
zoon van Jakob, zoon van Abram
zoon van Adam, zoon van mensen

die ook zoon van God genoemd wordt,
heiland, visioen van vrede
licht der wereld, weg ten leven
levend brood en ware wijnstok

die, geliefd en onbegrepen,
werd bewaard in taal en teken
als een eeuwenoud geheim
als een wachtwoord doorgegeven
als een vreemd vertrouwd verhaal

die een naam in mijn geheugen
die de stem van mijn geweten
die mijn waarheid is geworden:
hem gedenk ik hier en noem ik,
als een dode die niet dood is
als een levende geliefde

die gekozen heeft te leven
voor de armsten van de armen
helpman, reisgenoot en broeder
van de allerminste mensen

die, ten dage dat hij rondging
door de dorpen van zijn landstreek,
mensen aantrok en bezielde,
hen verzoende met elkaar
die niet steil en ongenaakbaar
niet hooghartig, als een heerser,
maar in knechtsgestalte leefde

die zijn leven voor zijn vrienden
prijsgaf, door een vriend verraden,
die, getergd tot op het kruis,
voor zijn vijand heeft gebeden,
die, van God en mens verlaten,
is gestorven als een slaaf –

die gestrooid is in de akker
als het kleinste van de zaden,
die daar wacht een lange winter
in de stilte van de dood,
die als graan geoogst zal worden
die als brood gedeeld wil worden
om in mensen mens te worden

die, verborgen in zijn God,
onze vrede is geworden,
onze ziel tot rust gekomen,
die ons groet vanuit zijn verte
die ons aankijkt van dichtbij
als een kind, een vriend, een ander

hem gedenk ik hier, hem noem ik
en beveel hem bij je aan
als je levende geliefde
als de mens die naast je is.


Tekst Huub Oosterhuis – muziek Bernard Huijbers
Uit: cd Zolang er mensen zijn, P+D 1994, MiragraM 88049-2, Stichting Leerhuis & Liturgie, Amsterdam, nr. 14.

Gespreksvragen:

  • Welke woorden, zinnen of beelden in het lied spreken je het meest aan? Waarom?
  • Welke woorden, zinnen of beelden in het lied roepen verzet bij je op? Waarom?
  • Wie is Jezus (niet) voor je? Welke plaats heeft hij in je leven? Wat heeft hij al dan niet met je huwelijk te maken?
  • Is er een evangelietekst over Jezus die nu in je opkomt en die je erg aanspreekt? Welke? Waarom?

Denk er eerst in stilte over na en wissel dan uit met je partner.

Naar het word-document van deze werkvorm top

Werkvorm: Wie zeg jij dat Ik ben?

Een beeld zegt soms meer dan 1000 woorden …
Door de eeuwen heen hebben kunstenaars in hun werken weergegeven wie Jezus voor hen was, wat hen in Hem aantrok, ontroerde, fascineerde, trof ...

Op een tafel worden een twintigtal foto's en prenten van Jezusbeelden gelegd.
De deelnemers krijgen de tijd om alle foto's en prenten rustig en in stilte te bekijken. Ze kiezen een foto of prent die het best weergeeft wat hen in Jezus aantrekt en raakt, of wie Jezus voor hen is.
Ze kunnen ook een afbeelding van Jezus kiezen, die hen helemaal niet aanspreekt. Ook afbeeldingen die eerder weerstand oproepen, kunnen een aanleiding zijn om met elkaar te spreken over wie Jezus al dan niet voor hen is.

Binnen het koppel wordt uitgewisseld over de gekozen afbeeldingen van Jezus.
Eventueel kan nadien de mogelijkheid geboden worden om in grote groep uit te wisselen.

Praktische uitwerking:
- Benodigdheden: kopieën van foto's en prenten van Jezusbeelden. Voorzie van elke foto of prent enkele kopieën, zodat meerdere personen eenzelfde foto of prent kunnen kiezen. Zorg voor voldoende variatie in de Jezusbeelden (zowel foto's van hedendaagse werken als foto's van oudere schilderijen of beelden).

Tips om foto's en prenten van Jezusbeelden te vinden:

- Mappen met prenten van Jezusbeelden kunnen ontleend worden in de documentatiecentra van IJD (Jongerenpastoraal Vlaanderen).
Info over de documentatiecentra van IJD vind je door in de linkerkolom van de startpagina van www.ijd.be te klikken op 'Begeleiders' en vervolgens op 'docdienst'.
Hier vind je een rechtstreekse link

- Interessante websites zijn:
https://www.kuleuven.be/thomas/page/fotodatabank/ (Fotodatabank, categorieën 'Jezus', 'kruis(weg)', 'verrijzenis' …)
http://www.pastoralezorg.be/page/het-veelluik-passie-en-verrijzenis/ (veelluik 'Passie en Verrijzenis van Arcabas)
http://www.pastoralezorg.be/page/het-veelluik-van-arcabas-over-jezus-geboorte-en-kindertijd/ (veelluik 'Jezus' kindertijd en geboorte van Arcabas)
http://www.pastoralezorg.be/page/spiritualiteit-vasten/#Vastenspiritualiteit_rond_kruisweg
www.c-vonaesch.ch (kies eerst voor 'peintures' en dan voor 'art et foi')
www.biblical-art.com
www.artbible.info

- Interessante (hedendaagse) kunstenaars die Jezus geschilderd hebben, zijn:
Arcabas, Sieger Köder, Albert Servaes, Armand Demeulemeester, Corinne Vonaesch, Marc Chagall

- Een boek dat inspiratie biedt bij het zoeken naar afbeeldingen van Jezus Christus in de kunst: Peter Schmidt , In de handen van mensen. 2000 jaar Christus in kunst en cultuur, Leuven, Davidsfonds, 2007. 

Naar het word-document van deze werkvorm top

Werkvorm: Jezelf aan elkaar geven

Toelichting voor de begeleider

Het videofilmpje 'Hand in hand' (5 min.) toont twee dansers: hij zonder been, zij zonder arm. Deze impuls kan gebruikt worden om partners met elkaar te laten spreken over 'jezelf aan elkaar geven' zoals je bent.

De deelnemers bekijken samen 'Hand in hand' en denken dan in stilte na over de gespreksvragen rond 'jezelf aan elkaar geven'. Nadien volgt een uitwisseling binnen het koppel.

Praktische uitwerking:
- Werkblad met vragen voor de deelnemers: Jezelf aan elkaar geven
- Benodigdheden: laptop en beamer, internetaansluiting, kopieën van het werkblad voor de deelnemers, met de gespreksvragen rond 'jezelf aan elkaar geven'.

'Hand in hand' is te vinden in de Videodatabank van de Thomas website.

Rechtstreekse link naar 'Hand in hand'

Werkvorm: Jezelf aan elkaar geven

Bekijk het videofilmpje 'Hand in hand' (5 min.), dat je vindt in de Videodatabank van de Thomas website, in de categorie 'Vrijheid'.

Rechtstreekse link naar 'Hand in hand'


Gespreksvragen:

  • Wat komt er bij je op als je hiernaar kijkt?
  • Zou je zelf zo durven dansen? Zou je zelf zo je beperkingen of je kleine kanten durven laten zien?
  • Toon je je aan je partner (of aan anderen) zoals je bent? Wanneer wel? Wanneer niet?
  • Welke remmingen ervaar je?
  • Wat betekent het voor je om je partner te aanvaarden zoals hij of zij is? Wat beangstigt je hierbij? Wat maakt je blij?
  • Wat betekent het voor je om je aan elkaar te geven?


Denk er eerst elk apart over na en wissel dan uit met je partner.


Naar het word-document van deze werkvorm top

Gezegend worden om zelf tot zegen te zijn

Werkvorm: Onder Gods zegen

In de huwelijksviering ontvangen de jonggehuwden Gods zegen, die hen sterk maakt om voor elkaar en anderen tot zegen te zijn.
De zegeningsgebeden hieronder worden vaak in een huwelijksviering gebeden.
Duid aan wat je enthousiasmeert, ontroert, treft … Wissel daarna uit met je partner.

Een zegeningsgebed:

God van Leven en Licht,
Zegen N. en N..

Zegen hun handen
opdat ze zouden reiken naar de mensen van wie ze houden,
opdat ze zich openen om het beste te geven van zichzelf.

Zegen hun mond
opdat ze er woorden mee zouden spreken
van hoop, belangstelling en bemoediging.

Zegen hun ogen
opdat zij één en al oog worden voor de mensen om hen heen
die geen uitzicht hebben
en verblind zijn door angst, eenzaamheid of verdriet.

Zegen hun oren
opdat ze er veel lieve woorden mee zouden mogen horen,
maar ook het hulpgeroep van mensen die hen nodig hebben.

Zegen hun voeten
opdat ze ermee zouden gaan
waar de mensen hen graag zien komen
en waar ze zelf ook graag vertoeven.

Zegen hun lichamen
dat deze een teken mogen zijn van liefde en tederheid
voor heel veel mensen
maar vooral voor elkaar.

Mogen zij hun vreugde vinden, elke dag, in Uw nabijheid.
Amen.


Een zegeningsgebed:

God, zie genadig neer op dit bruidspaar
dat door het huwelijk met elkaar verbonden is
en hier vraagt om uw bescherming en uw zegen.
Laat de gave van uw Geest op hen rusten:
dat zij als echtgenoten elkaar trouw blijven
door de liefde die Gij in hun hart hebt uitgestort.

Uit: Nationale Raad voor Liturgie, Orde van dienst voor de liturgische viering van het huwelijk, Zeist, 1996, p. 64.

Naar het word-document van deze werkvorm  top

Het sacrament van het huwelijk – een geschenk

Werkvorm: Bijzondere geschenken

Toelichting voor de begeleider

De brochure 'Ik wil je liefhebben en waarderen al de dagen van mijn leven' beschrijft twaalf geschenken die het huwelijk voor de huwenden in petto kan hebben. Deze geschenken vallen niet allemaal ineens uit de lucht op de huwelijksdag. Ze worden geleidelijk aan werkelijkheid. Ze vergen inspanning om er ruimte voor te maken. Ze vragen openheid om ze te ontvangen.

Omdat de geschenken in een paar woorden of zinnen de inhoud van de hoofstukken uit de brochure weergeven of samenvatten, is het aangewezen dat de deelnemers vooraf de brochure gelezen hebben. Deze werkvorm wordt daarom best pas tijdens een tweede bijeenkomst aangeboden.

Praktische uitwerking:
- Werkblad voor de deelnemers: Bijzondere geschenken
- Benodigdheden: kopieën met de twaalf geschenken en de gespreksvragen, schrijfgerief.

Werkvorm: Bijzondere geschenken

Liefde is een werkwoord, dat is zeker waar.
Toch is het sacrament van het huwelijk in de eerste plaats een geschenk.
Mensen ontvangen Gods liefde. En die liefde geven ze door.

De brochure 'Ik wil je liefhebben en waarderen al de dagen van mijn leven' beschrijft twaalf geschenken die het huwelijk voor de huwenden in petto kan hebben. Deze geschenken vallen niet allemaal ineens uit de lucht op de huwelijksdag. Ze worden geleidelijk aan werkelijkheid. Ze vergen inspanning om er ruimte voor te maken. Ze vragen openheid om ze te ontvangen.

Denk eerst apart na over de vragen en wissel dan uit.

  • Welk geschenk wil je heel graag krijgen? Waarom?
  • Voor welk geschenk wil je je zelf helemaal inzetten? Hoe?
  • Zijn er andere 'godsgeschenken' die je graag zou krijgen?


Een eerste geschenk
Gehuwden zijn steeds welkom in Gods huis.
Om op adem te komen.
Om het leven en de liefde te vieren met anderen.
Om opnieuw te weten dat ze gedragen zijn.

Een tweede geschenk
Gehuwd zijn is ogen krijgen
om te zien
dat hij, dat zij
heel beminnenswaardig is,
al is hij of zij niet volmaakt.

Een derde geschenk
God gaat met gehuwden mee,
vroeger en vandaag.

Een vierde geschenk
Trouwen is
voluit en in vrijheid
'ja' zeggen.

Een vijfde geschenk
Huwen is iemand liefhebben en waarderen,
een leven lang.
Wie droomt daar niet van?

Een zesde geschenk
In trouwe liefde
kunnen veel vruchten groeien.

Een zevende geschenk
Huwen is de moed krijgen
om te beloven
wat je nog moet waarmaken
in de wisselende omstandigheden
van het leven.

Een achtste geschenk
Huwen is leven in verbondenheid
met elkaar,
met God,
met allen om je heen.

Een negende geschenk
Al biddend
ontmoet je God
die altijd naar je luistert,
en je iets openbaart
over je leven van vandaag.

Een tiende geschenk
In het huwelijk
kunnen mensen breken en delen
omdat Jezus Christus het heeft voorgedaan,
en omdat Hij telkens opnieuw
zichzelf geeft in brood en wijn.

Een elfde geschenk
Zegenen is goed spreken over de ander.
Gehuwden ontvangen Gods zegen,
die hen sterk maakt
om voor elkaar en anderen
tot zegen te zijn.

Een twaalfde geschenk
De gehuwden krijgen een zending
die hun leven samen
kleur, warmte en zin geeft.

Naar het word-document van deze werkvorm   top

De huwenden dienen elkaar het sacrament van het huwelijk toe


De eigenlijke huwelijksritus omvat de ondervraging, de wederzijdse toestemming, de kerkelijke bevestiging, de uitwisseling van de ringen en de ondertekening van het huwelijksregister, samen met de getuigen.


De priester of diaken stelt drie vragen:

"N. en N.,
zijn jullie uit vrije wil
en met de volle instemming van je hart
naar hier gekomen
om met elkaar te trouwen?"

"Zijn jullie bereid
als gehuwden
elkaar lief te hebben en te waarderen
al de dagen van je leven?"

"Zijn jullie bereid
kinderen als geschenk uit Gods hand te aanvaarden,
hen in jullie liefde te laten delen
en hen in de geest van Christus en zijn kerk op te voeden?"


Als een koppel op deze vragen 'ja' kan antwoorden, is het klaar voor de belofte.
Man en vrouw dienen elkaar het sacrament van het huwelijk toe door de woorden van de belofte uit te spreken. Ze trouwen elkaar.

"N.,
ik wil je man (vrouw) zijn
en ik beloof je trouw te blijven
in goede en kwade dagen,
in armoede en rijkdom,
in ziekte en gezondheid.
Ik wil je liefhebben en waarderen
al de dagen van mijn leven."


Nadat man en vrouw hun trouwbeloften uitgesproken hebben, bevestigt de priester of diaken het verbond namens de kerkgemeenschap.

"Voortaan zal de kergemeenschap jullie beschouwen
als gehuwden.
Moge de Heer jullie huwelijk bevestigen
en jullie leven zegenen.

En u allen die hier tegenwoordig zijt,
neem ik tot getuigen van deze heilige verbintenis.

Wat God verbonden heeft,
dat zal de mens niet scheiden."


Het sacrament van het huwelijk dat man en vrouw elkaar toedienen door hun trouwbelofte uit te spreken, tekent hun verdere leven. In hun liefde voor elkaar en in de liefde die ze uitstralen naar hun omgeving licht Gods liefde op.

De huwelijksritus wordt uitgebreid toegelicht in: Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal, Ik wil je liefhebben en waarderen al de dagen van mijn leven – Het sacrament van het huwelijk in het leven van elke dag, Brussel, Licap, 2011. top

Het sacrament van het huwelijk – Braambosuitzending van 26 februari 2012

Het sacrament van het huwelijk stond centraal in de Braambosuitzending van zondag 26 februari 2012.
Aan deze uitzending werkten onder meer Katie Velghe (IDGP/Gezinspastoraal Gent) en Tine De Leeuw (Gezinspastoraal bisdom Brugge) mee, net zoals enkele deelnemers aan de gezinsvakantie in Ermeton.

Je kunt de uitzending over het huwelijkssacrament hieronder opnieuw bekijken. De volledige uitzending is beschikbaar in drie delen.

(met dank aan Braambos voor het ter beschikking stellen van de uitzending – www.braambos.be) 

Deel 1

Deel 2

Deel 3


Goed om weten:

Braambos maakte zeven uitzendingen onder de titel 'Sacramenten hartopeners'. Naast de betekenis van de sacramenten komt ook telkens aan bod hoe ze worden voorbereid of beleefd.
Omdat de beeldfragmenten gesneden brood zijn voor de catechese, een ouderavond, een vormingsinitiatief of een godsdienstles werden ze verzameld op twee dvd's.
Ze zijn te koop bij Avimo en in de liturgische centra.

Bestelinfo:
Bestellen via avimo@kerknet.be – tel. 016 31 00 65 of via de liturgische centra.
Sacramenten hartopeners deel I: doopsel, vormsel, eucharistie – prijs € 20.
Sacramenten hartopeners deel II: huwelijk, wijding, verzoening en ziekenzalving – prijs: € 20
Sacramenten hartopeners deel I + II: € 28.  top

Beeldmateriaal – videofilmpjes

Op de webpagina 'Beeldmateriaal – videofilmpjes' vind je filmpjes, die je kunt gebruiken in de huwelijksvoorbereiding. Telkens met enkele vragen, als aanzet voor een gesprek.

Naar de webpagina 'Beeldmateriaal – videofilmpjes' …  

Over Thomas

Thomas is een interactief platform voor actieve samenwerking tussen alle leerkrachten (r.-k.) godsdienst van alle onderwijs- netten in Vlaanderen.

Partners

Katholiek Onderwijs Vlaanderen (voorheen VSKO) IDKG Faculteit Theologie en Religiewetenschappen logo