Vrijdag 26 Augustus 2016 - 10:27:53

Trouwen voor de Kerk is vandaag allesbehalve vanzelfsprekend. Het vraagt veel moed, geloof en inzet om je leven te willen delen met één partner. Het huwelijk is immers een veeleisend engagement. Het is een opgave om het eens gegeven JA-woord elke dag en in heel verschillende situaties waar te maken.

'Trouwen veronderstelt niet alleen dat je weet met wie je een liefdesrelatie aangaat. Mensen die trouwen zijn er ook van overtuigd dat hun onderlinge liefde zo sterk is geworden dat ze zich voor altijd aan elkaar kunnen hechten. Wat de toekomst zal brengen weet niemand. Wel beloven ze in alle omstandigheden van het leven op elkaar te kunnen rekenen. Dat blijft een risico. Niemand kan verzekeren dat het hun zal lukken. En toch is hun vertrouwen in elkaar zo groot dat ze het wagen'
(Uit de brochure Over huwen in de kerk, Nationale Raad voor Gezinspastoraal, Brugge,1993, p. 10)

Maar wie trouwt kan ook op veel sympathie en steun rekenen van familie, vrienden en kennissen. Trouwen voor de kerk is immers geen privé-zaak. Een huwelijk aangaan is een publieke daad, een sociaal engagement. De gelovige gemeenschap engageert zich ook tegenover elk koppel dat voor de kerk huwt. Ze erkent hen als gehuwden en belooft hen te steunen in de realisatie van hun jawoord. Deze herkenning en steun is voor gehuwden heel belangrijk.

 

Huwen betekent geroepen worden – artikel

In Kerk&Leven van 22 februari 2012 (editie Bisdom Gent) verscheen het artikel 'Huwen betekent geroepen worden'. Zes geëngageerde christenen vertellen er over hun roeping. Onder hen ook enkele gehuwden. Zij werkten in 2011 mee aan ON-GELOOF-LIJK?!, het videoproject van het bisdom Gent.

Naar het artikel 'Huwen betekent geroepen worden' van Lode Aerts. top

 

Samen door het leven? Het kerkelijke huwelijk uitgedaagd – artikel

Dit artikel van Johan Van der Vloet verscheen in mei-juni 2012 in de rubriek 'Onderweg' van Don Bosco Vlaanderen, het tweemaandelijks tijdschrift van de beweging rond Don Bosco.
<Met dank aan Don Bosco Vlaanderen voor de toelating om dit artikel hier ter beschikking te stellen.

Nog niet zo lang geleden was het 'levenslange' burgerlijke en kerkelik bezegelde huwelijk de overwegende samenlevingsvorm. Intussen is het landschap echter veel meer divers geworden. Zo wordt er veel minder dan vroeger getrouwd. Vorig jaar trouwden in België ongeveer 40 000 koppels. In 1980 waren dat er nog meer dan 66 000. De gemiddelde leeftijd bij het huwelijk stijgt dan weer. Het aantal kerkelijke huwelijken is scherp gedaald en zit ergens rond de vijftig procent van de burgerlijke huwelijken. Hoe kun je in die context spreken over relaties, huwelijk en God?

Relaties: een nieuw landschap
"Liefde is elkaar accepteren, respecteren, stimuleren, aandacht en vrijheid geven", schrijft één van mijn studenten. In onze dagen zijn we wat relaties betreft – terecht - veeleisend. We willen in een relatie onszelf mogen blijven, of nog beter, onszelf worden. En we hopen dat ook voor de ander. En toch zijn jongeren ook realistisch: "Wat ik verwacht …Verwachten is een zwaar woord, ik spreek liever over hopen. Je kunt in beide gevallen teleurgesteld worden, maar 'verwachten' heeft een verplichtende bijklank ... Ik verwacht/hoop dat mijn partner er altijd voor mij is of probeert te zijn, in goede én kwade dagen. Ik verwacht/hoop dat hij eerlijk is en dat hij mij nooit opzettelijk pijn zal doen (emotioneel of fysiek). Wat ik vooral 'verwacht', of eerder hoop, is dat hij ten volle zichzelf kan zijn bij mij (dat hij dus de persoon is wie ik denk te kennen) en wel in die mate dat ik dat ook kan zijn bij hem", zegt een andere studente.
Mensen volgen meer dan vroeger hun individuele weg. Dat wordt in kerkelijke en andere kringen soms verward met egoïsme. Onderzoek en ervaring tonen aan dat de meeste jongeren hoge idealen hebben rond al dan niet gehuwd samenleven, maar dit niet noodzakelijk meer verbinden met een instituut of een bepaald kader. In zekere zin zijn hun idealen hoger dan vroeger. Dat lijkt te contrasteren met het feit dat er behoorlijk wat huwelijken op een scheiding uitlopen. Scheiden is veel gemakkelijker dan vroeger, maar toch lijden de meeste mensen er sterk onder. Een scheiding is meestal ook het gevolg van een proces waarin ze ervaren dat hun "capaciteit om lief te hebben en geliefd te worden" (zoals broeder Emmanuel van Taizé het uitdrukt), niet voldoende door elkaar vervuld kan worden. De verwachtingen zijn sterker en hoger: men leeft veel meer samen en wil de relatie als vervullend beleven. Een liefdesrelatie is ontzettend belangrijk in een maatschappij die de nadruk zozeer legt op prestatie en concurrentie dat de relationele sfeer vrijwel de enige is waarin men zichzelf nog kan zijn en tot ontplooiing kan komen. Wanneer de Staat of de Kerk op dit domein 'wetten' stellen, krijgen ze met veel weerstand te maken. Dat verklaart volgens de Franse aartsbisschop Rouet waarom de seksuele en huwelijksmoraal van de Kerk zo moeilijk ligt.

Huwelijk als sacrament
De bekende relatietherapeut Alfons Vansteenwegen zegt: "Religie gaat over genade: dat wat je ontvangt. Huwelijksvieringen moeten zeer au sérieux genomen worden. Het ritueel is zeer belangrijk, omdat je daar uitdrukt dat je iets in handen krijgt wat je voor altijd wilt houden. Liefde is niet alleen een werkwoord: het is ook genade!" Wellicht is dat de reden waarom mensen (nog) kiezen voor een kerkelijk huwelijk. Ze ervaren elkaar als gave, waardoor ze veel meer worden dan ze zelf ooit vermoedden. Eén plus één is in een goede relatie geen twee, maar veel meer. En eigenlijk is het ook de kern van het sacrament: dat je jezelf overstijgt door de liefde, door ze te geven en te ontvangen, en dat je daardoor op het spoor komt van de bron van de Liefde, waarmee je je wilt verbinden. In die zin ben je met z'n drieën als je trouwt: de twee partners en God. Niet dat iedereen daar zo'n duidelijk idee van heeft, maar dat hoeft ook niet altijd. "God is liefde", zegt Johannes, die liefde is geen eigenschap van God, Hij is het. Al wie liefheeft, is daarom in God. In Jezus is die goddelijke Liefde ontzettend concreet geworden. Wanneer je met Jezus de liefde beleeft, dan gaat ze zowel door lijden en sterven (de 'kwade' dagen) als door verrijzenis en kracht (de 'goede' dagen).
Het relatief hoog aantal scheidingen plaatst ons als christenen voor de vraag naar de onverbreekbaarheid van het huwelijk. Exegeten zijn het niet met elkaar eens of Jezus met zijn beroemde zin "wat God verbonden heeft, zal de mens niet scheiden", een absoluut verbod bedoelde. In de katholieke kerk wordt dit wel zo gezien. 'Uiteraard,' zou je zeggen, 'want echte liefde is onverbreekbaar, ze breekt niet omdat ze liefheeft.' Maar wat is 'echte' liefde? Die vraag is niet eenvoudig te beantwoorden. Het kerkelijk recht voorziet in een aantal voorwaarden die vervuld moeten worden wil een huwelijk geldig zijn. Indien het dat niet is, kan een huwelijk nietig verklaard worden. Toch blijft het voor velen een lastige kwestie die veel pijn met zich meebrengt. Hoe ga je om met mislukking, teleurstelling? Moet een relatie koste wat het kost behouden blijven? Wat als mensen in hun groei en verlangen vastlopen en ongelukkig zijn? Het zijn terechte vragen, die ons in de pastoraal voor grote uitdagingen stellen.

Nieuwe impulsen voor huwelijksvoorbereiding?
Al deze ontwikkelingen vormen een grote uitdaging voor de Kerk. Nieuwe mogelijkheden ontstaan door de relatieproblemen die jongeren ervaren. Het huwelijk voorbereiden, krijgt daardoor meer betekenis. Het leren communiceren in een relatie, het uitspreken van het verlangen en de visie op liefde en geloof … het zijn dingen die voor veel koppels nergens ter sprake komen, behalve in deze voorbereiding. Huwelijksvoorbereiding is dus in de eerste plaats een oefening in 'humaniteit', waarin men een vrije ruimte creëert om met elkaar over fundamentele dingen te spreken. Het is voor de Kerk m.i. ook geen vruchtbare weg om het huidige klimaat rond relaties enkel negatief te bekijken. Mensen tegemoet treden in hun zoeken en vorm geven aan de relatie en hen daarin uitnodigen om met de kern van het evangelie – dat God liefde is – in gesprek te treden, lijkt me veel meer de manier waarop ook Jezus omging met mensen. Het christelijke huwelijk is zeker en vast waardevol, in de manier waarop het de menselijke liefde in verbinding brengt met de goddelijke Liefde, die in Jezus zichtbaar werd. In die zin blijft het sacrament een permanente uitdaging om de relatie te beleven, te verdiepen en zin te geven.

Johan Van der Vloet 

'Samen door het leven? Het kerkelijke huwelijk uitgedaagd' verscheen in Don Bosco Vlaanderen, mei-juni 2012, p. 8-9. Je kunt er het volledige nummer lezen door op de cover van het tijdschrift te klikken.   

top

Ik wil je liefhebben en waarderen al de dagen van mijn leven – Brochure over het sacrament van het huwelijk

Het onderstaande artikel 'Ik wil je liefhebben en waarderen al de dagen van mijn leven – Brochure over het sacrament van het huwelijk' verscheen in 2011 in de diocesane bladen Ministrando (bisdom Brugge), Samen (bisdom Hasselt), Pastoralia (Aartsbisdom Mechelen-Brussel), Daco (bisdom Antwerpen) en Kerkplein (bisdom Gent).
Dit artikel kadert in een reeks bijdragen van IDGP over gezinsthema's.

De brochure van de Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal 'Ik wil je liefhebben en waarderen al de dagen van mijn leven' gaat op zoek naar de betekenis van het sacrament van het huwelijk. De brochure belicht een aantal facetten van de huwelijksviering en verruimt ze naar elementen uit het dagelijks leven van gehuwden. Deze brochure is gericht naar een breed publiek: trouwers, begeleiders in de huwelijksvoorbereiding en iedereen die meer wil weten over de betekenis van het sacrament van het huwelijk voor het leven van elke dag.

'Twee op drie huwelijken die vandaag worden aangegaan, zullen eindigen in een scheiding.' Deze 'voorspelling' haalde een tijd geleden heel wat kranten, en trok de aandacht van veel mensen.
Men heeft de gebruikte manier van kansberekening in vraag gesteld. Terecht. Maar merkt niet iedereen dat een levenslang huwelijk inderdaad zeldzamer wordt? Dat steeds minder mensen de stap naar een huwelijk wagen? En dat nog minder mensen beseffen wat de betekenis is van het sacrament van het huwelijk?
De nieuwe brochure van de Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal 'Ik wil je liefhebben en waarderen al de dagen van mijn leven' gaat op zoek naar deze betekenis. Een aantal facetten van de huwelijksviering worden belicht en verruimd naar het dagelijks leven van gehuwden. Het sacrament van het huwelijk reikt immers verder dan de feestelijke dag van de huwelijkssluiting.
Eén gedachte loopt als een rode draad doorheen de tekst: het sacrament van het huwelijk is een geschenk. Natuurlijk is liefde een werkwoord, maar deze arbeid dient in de eerste plaats om ruimte te maken, zodat beide partners het geschenk van de liefde kunnen ontvangen. 'Wij hebben lief, omdat Hij ons het eerst heeft liefgehad.' (1 Joh 4,19). Als twee partners hierop leren vertrouwen en van hieruit werken aan hun relatie, zal dit vrucht dragen in de onderlinge relatie, de relatie met de mensen rondom hen, en de relatie met Hem die ons voorgaat. In dit artikel verkennen we een aantal aspecten binnen deze drie dimensies. Met ruim twintig vragen reikt de brochure verdere aanzetten aan voor een gesprek over de beleving van het sacrament van het huwelijk.

Ik wil je liefhebben en waarderen

In de oudheid had het huwelijk te maken met een regeling tussen families. Het ging over bezittingen en machtsbehoud of -overdracht, over verbintenissen tussen twee clans en goede kansen op een gezond nageslacht. Op deze bodem van praktische redenen kon een tedere vriendschap groeien tussen beide partners, of niet. Pas vanaf de 18de eeuw vond 'huwen uit liefde' algemeen ingang, en pas vanaf de 20ste eeuw werd de liefde de centrale waarde van het huwelijk. De kerk heeft een grote rol gespeeld bij deze evolutie. Zij beklemtoonde immers de vrijheid van beide partners, en de liefde tussen de gehuwden, die een spiegel mag zijn van het liefdesverbond tussen God en Zijn volk.
De laatste decennia is er echter een steeds grotere klemtoon komen te liggen op 'het gevoel' van de liefde, als oorsprong en doel van de huwelijksrelatie. Xavier Lacroix vatte deze evolutie samen in drie fasen: 'We zijn gehuwd, laten we elkaar liefhebben' – 'We houden van elkaar, laten we huwen' – 'We houden van elkaar, waarom zouden we huwen?' De laatste these vindt haar tegenhanger in 'We houden niet meer van elkaar, waarom zouden we gehuwd blijven?'
Hierbij wordt 'houden van' verengd tot de warme, passionele gevoelens die het begin van een liefdesrelatie kenmerken. Verliefdheid kan weliswaar een mooi 'startschot' zijn voor een huwelijksrelatie, maar het is niet de brandstof waarop het verbond een leven lang zal draaien. 'Ze leefden nog lang en gelukkig' betekent niet 'ze waren nog lang en gelukkig waanzinnig verliefd'. Een eenzijdig beklemtonen van het gevoelsmatige heeft al voor heel wat leed gezorgd in huwelijken, en heeft zelfs tot breuken geleid.

Vergeving: liefde die ziet

In de huwelijksritus vinden we geen spoor terug van deze eigentijdse fascinatie voor 'een goed gevoel'. Wel integendeel, er wordt blijk gegeven van nuchterheid en een grote realiteitszin.
Zo begint de viering met het gebed om ontferming. Onze onvolkomenheid belijden aan Hem, en Zijn liefde mogen ontvangen is het fundament waarop de onderlinge vergeving van de gehuwden kan groeien. En deze vergeving is broodnodig in een relatie!
Zonder vergeving is samenleven tussen mensen onmogelijk. De kwaliteit van elke gemeenschap, ook van een huwelijksgemeenschap is recht evenredig met de kwaliteit van haar vergeving. Echte vergeving is géén dekmantel voor onrecht. Echte vergeving gaat conflicten niet uit de weg. Ze maakt het wel mogelijk dat mensen elkaar blijven zien met de tedere blik van de liefde.
Vergeving groeit in de bodem van een onvolmaakte realiteit. Maar ze reikt naar een hemel die blauw en weids is, en zon en regen geeft. Als verliefdheid blind kan zijn, is vergeving liefde die ziet.

De trouwbelofte

De realiteitszin blijkt ook uit de inhoud van de trouwbelofte. De klassieke formulering is adembenemend mooi en vraagt adembenemend veel. Toch is ze niet te hoog gegrepen. 'Ik wil je liefhebben en waarderen … ' zeggen de trouwers. 'Ik wil' is sterker dan 'ik voel' en kwetsbaarder dan 'ik zal'. Daarmee wordt die smalle weg ingeslagen waarop mensen kunnen en durven verdergaan, een leven lang.
'Ik wil', want een christelijk huwelijk bouwt niet alleen op gevoelens, die mooi en krachtig, maar ook wisselvallig als het weer kunnen zijn. Ook het gevoelsleven kan immers arm of rijk zijn, ziek of gezond.
'Ik wil', want de trouwers bouwen niet alleen op zichzelf, maar beseffen dat zij de toekomst niet zelf kunnen bepalen. 'Ik zal' kan er maar Eén zeggen. Daarom zal deze trouwbelofte haar voltooiing vinden in de kerkelijke bevestiging die erop volgt.

'En u allen neem ik tot getuigen'

'De dynamiek van de liefde stopt niet bij het huidige moment, noch bij de geliefde', stelt Emmanuel Levinas. Liefde wil groeien. Liefde moet groeien. Het christelijk huwelijk is geen geschenk voor twee mensen alleen. Natuurlijk is het heerlijk iemands 'uitverkorene' te zijn. En de hemel komt beslist even in zicht wanneer 'ze het niet zouden begrijpen, dat zomaar een man, zomaar een vrouw, dat een mens een mens liefheeft zoals ik jou' (Hans Andreus). Maar deze geheimzinnige uitverkiezing – soms onbegrijpelijk voor de omgeving – dient niet de verheerlijking van de geliefde, of een knus 'tweegoïsme'. Nee, het is een weg om 'elkaar lief te hebben'(Joh 15,17), en deze opdracht van Jezus strekt zich uit tot iedereen die het koppel ontmoet. Het sacrament van het huwelijk dient de kerkopbouw: het werken aan Gods Rijk van liefde, in en met en door de relatie.
Er zijn twee bewegingen in deze liefdesrelatie tussen het koppel en de gemeenschap.

Aanwezigheid en inzet van de kerkgemeenschap

Enerzijds is het de kerkgemeenschap die het koppel verwelkomt en getuige is van hun huwelijk. Deze 'supporters' zal het koppel zeker nodig hebben. Mensen die hen herinneren aan de ernst van hun verbond, zeker in moeilijke periodes, en mensen die hen bemoedigen en nieuwe inspiratie geven. Mensen die misschien zelf al hebben meegemaakt dat er tegenwind kan opsteken. Mensen die samen met hen op weg gaan, in goede en kwade dagen. Hier liggen nog veel mogelijkheden voor de kerk!

Vruchten voor de gemeenschap

Anderzijds zal het koppel er ook voor de gemeenschap zijn: de vruchten van hun liefde zullen verder reiken dan het koppel zelf ooit kon dromen.
Het huwelijk is niet alleen de vereniging van twee harten, maar ook de stichting van een gezin, dat is vandaag net zo als vroeger. Soms wordt de Kerk verweten dat zij 'kinderen krijgen' tot eerste doel van het huwelijk maakt. Een kritische blik leert ons echter dat de Kerk juist gepoogd heeft de liefdesrelatie en de vruchtbaarheid te laten samengaan.
Vandaag is er een maatschappelijke tendens om het huwelijk opnieuw hoofdzakelijk te linken aan het krijgen van kinderen: vele koppels zetten pas de stap naar een huwelijk eens er een kinderwens is.
Deze twee aspecten van het huwelijk – de liefdesrelatie en de vruchtbaarheid – mogen echter niet tegen elkaar uitgespeeld worden. Wel integendeel. Echte liefde moet immers vrucht dragen, en deze vruchten zullen op hun beurt de liefde voeden.
Voor de meeste gehuwden krijgt deze vruchtbaarheid vorm door het krijgen van kinderen. Hier blijkt opnieuw dat liefde een geschenk is. Een koppel 'krijgt' immers een kind, de partners 'ver-wachten' het. Menselijke pogingen om een kind te 'maken' botsen maar al te vaak op de realiteit. Zwangerschap komt niet op bestelling, of doorkruist de planning van de ouders. Het nieuwe leven trekt zich bitter weinig aan van de wensen van de ouders over geslacht, temperament, talenten, enzovoort. Toch is de verleiding om zich een kind 'toe te eigenen' bijzonder groot. Net zoals geliefden het geschenk van Gods liefde uitsluitend kunnen gebruiken voor de bevrediging van hun behoeftes, kunnen ze ook het geschenk van een kind op deze manier ervaren. Het kind dient dan het verlangen om zich te 're-produceren'. Het behoort de ouders toe, en moet hun dromen realiseren.
Hoe anders is het om 'kinderen in de Geest van Christus en zijn kerk op te voeden'! De Geest van Christus en zijn kerk is een geest van kwetsbare openheid, en van gemeenschap. Deze eigenschappen vinden we reeds terug in de biologische realiteit van de conceptie. Nieuw leven kan slechts ontstaan als twee geliefden zich durven blootgeven aan elkaar, en als twee heel verschillende cellen elkaar ontmoeten en een nieuw geheel vormen. Het koppel wordt uitgenodigd om hun kinderen te blijven zien als een geschenk van God, dat aan hun zorg en liefde wordt toevertrouwd. Zo nemen man en vrouw samen deel aan Gods scheppend werk.
Niet alle koppels krijgen kinderen. De pijn van ongewilde kinderloosheid kan een relatie onder druk zetten en ontwrichten. Toch tonen heel wat koppels dat vruchtbaarheid op verschillende manieren vorm kan krijgen – en zij kunnen hierbij een inspirerend en bemoedigend voorbeeld zijn voor alle koppels.
Een eerste 'andere' vrucht van de liefdesrelatie is het welzijn van beide partners. Man en vrouw kunnen ontdekken waar de behoeften van hun partner liggen en, met vallen en opstaan, 'goed' zijn voor elkaar, zorg dragen voor elkaar. Soms kunnen die behoeften heel uiteenlopend zijn. Dan wordt het wel heel duidelijk dat liefde een werkwoord is …
Een tweede vrucht van de liefdesrelatie reikt nog verder. Elke huwelijkspartner kan oog krijgen voor de 'roeping' van zijn of haar partner, en hem of haar daarbij ondersteunen en bemoedigen. Ook kan het koppel samen een engagement opnemen, waarbij hun liefde en werk veel mensen inspireert. Niet toevallig eindigt de huwelijksritus met de zending van de gehuwden als getuigen van Gods liefde.

'Moge de Heer jullie huwelijk bevestigen en zegenen …'

Elkaar een leven lang liefhebben en waarderen, doorheen de wisselvalligheden van het leven, is voor twee mensen een haast onmogelijke opdracht. Maar een kerkelijk huwelijk is een huwelijk-met-drie. God komt mensen tegemoet met zijn liefde-wekkende aanwezigheid. Die ontmoeting en die aanwezigheid is de diepste betekenis van het sacrament. Of om het met de woorden van een gehuwde te zeggen: "Toen ik het gevoel had dat ik alleen ons huwelijk moest rechthouden, omdat mijn echtgenoot depressief was, heb ik voor het eerst de betekenis van het sacrament van het huwelijk begrepen. God is met ons en als één zuil dreigt in te storten, zijn er nog twee die het geheel dragen."
Wie God erkent als Bron van alle liefde, weet waar hij of zij terechtkan bij falen.
Wie God erkent als Monding van alle liefde, verzamelt de moed om weer verder te gaan. Telkens opnieuw wordt in de viering gewezen op de alfa en omega van elk menselijk liefdesverhaal, en zo wordt een nieuw perspectief geboden voor de relatie.

De kracht van het Woord

Uit de huwelijksritus blijkt het belang van het Woord, dat tijdens de viering wordt gelezen en toegelicht. Deze keuze voor lezingen uit de Schrift is geen afwijzing van mooie en zinvolle eigentijdse teksten, die het koppel verder kunnen inspireren in hun weg samen. Veeleer is het een belijdenis dat het mysterie van het huwelijk zijn oorsprong vindt in het mysterie van Gods liefde. Zoals Jezus Christus ons heeft liefgehad, worden bruid en bruidegom geroepen om elkaar lief te hebben.
Door de keuze van Bijbelteksten die doorheen vele eeuwen, doorheen uiteenlopende visies op relaties, doorheen verschillende culturen gelezen en ervaren werden, gaat het koppel in die bredere stroom van liefde staan.

Eucharistie vieren

Het is betekenisvol om eucharistie te vieren bij een huwelijk, juist omdat er een nauwe band bestaat tussen de betekenis van het huwelijk en de betekenis van de eucharistie. Dan gedenken we immers Jezus Christus die Zijn hele leven liefde was en gaf. Brood en wijn verwijzen naar die liefde tot het uiterste. In Jezus' 'nemen', 'zegenen', 'breken' en 'geven' vinden heel wat gehuwden inspiratie en kracht om hun eigen realiteit te nemen zoals ze is, Gods zegen te blijven vragen, de pijn van het breken te aanvaarden en zichzelf te geven aan de ander.

Zegen

Aan het einde van de viering is er de huwelijkszegen. De voorganger strekt zijn handen uit over de gehuwden en bidt dat Gods Geest over hen mag komen, dat Gods liefdeskracht in hen werkzaam zal zijn. Deze zegen vormt een evenwichtig geheel met de wederzijdse instemming, en het belang dat hieraan wordt gehecht. In deze bede om de gave van de Geest wordt immers duidelijk dat de menselijke liefde niet volstaat om een sacrament te 'maken', hoe mooi, wilskrachtig en kostbaar deze liefde ook is.

De pastorale praktijk

Een kerkelijk huwelijk is vandaag een keuze geworden, die velen niet meer maken. We kunnen dit betreuren, of we kunnen de kans grijpen om te vertellen over het unieke van wat niet meer vanzelfsprekend is, over het verrassende van wat nauwelijks nog gekend is.
Natuurlijk mogen we hierbij het sacrament van het huwelijk niet voorstellen als een toverformule. Het vergt de volledige inzet van beide partners, net als elke duurzame relatie. Het is onderhevig aan mislukking, net als alles wat menselijk is.
Dit besef leert nederigheid en mildheid, maar mag een kerkgemeenschap niet met verstomming slaan. In het sacrament van het huwelijk worden alle registers van de liefde opengetrokken, en dat mag gehoord worden. Wat klein en stil begonnen is in het verborgene van twee mensenharten, blijkt veel meer te zijn. Geliefden mogen, vaak in de loop der jaren, ontdekken dat ze ontvangers en getuigen zijn van Gods liefde. In hun liefde voor elkaar en voor andere mensen licht Gods liefde op. En dit alles niet ondanks de menselijke realiteit maar juist doorheen 'goede en kwade dagen, armoede en rijkdom, ziekte en gezondheid'.

De huwelijksviering is echter niet het moment om dit uit te leggen, dat moet vooraf gebeuren. Hier ligt een grote uitdaging voor mensen die actief zijn in de huwelijkscatechese, maar eigenlijk voor alle gehuwden in een kerkgemeenschap. Er wordt best gezocht naar eigentijdse manieren en authentieke getuigenissen om de betekenis van het sacrament te laten zien aan mensen die een huwelijk overwegen.

Ook gehuwden hebben baat bij blijvende vorming over de inhoud van hun engagement, en het leggen van hun onvolmaakte relatie op het perspectief van de Schrift. Heel wat echtparen hebben behoefte aan ontmoeting met andere koppels, die dezelfde weg willen gaan. Dekenaten kunnen hier een aanbod doen. Bewegingen zoals Encounter Vlaanderen, Gelovige Gezinsgroepen, E.N.D. Groepen (Equipes Nôtre Dame) (1) , … geven reeds vele jaren aanzetten tot dit gesprek.
Soms hebben koppels speciale aandacht nodig. Als ze getroffen worden door ongewilde kinderloosheid, of door de ziekte of handicap van een van de gezinsleden. Als ze dreigen kopje onder te gaan in de hoge druk en verwachtingen van de maatschappij. Of als ze een dorre periode in hun relatie doormaken, wanneer teleurstelling de overhand krijgt op verwachting. Als ze een relatiebreuk meemaken. De pijn die dit teweegbrengt kan alleen langzaam helen. Een warme kerkgemeenschap zal, verre van te oordelen, met hen op zoek gaan naar sporen van Gods liefde, en nieuwe kansen om deze liefde door te geven.
Pastorale zorg voor gehuwden krijgt vorm door gesprekken, een vormingsaanbod, maar ook, heel eenvoudig, door ruimte te maken voor koppels en gezinnen in de geloofsgemeenschap.Dit kan beginnen met een hartelijke begroeting door de priester bij het binnenkomen van de kerk. Waarom zou deze verwelkoming beperkt worden tot de dag van het huwelijk? In voorbeden kan plaats gemaakt worden voor problemen en ervaringen die herkenbaar zijn voor koppels. Wie zorgt voor een boekenhoekje voor de kleinsten of een kinderwoorddienst voor de groteren gunt een koppel de kans om samen liturgie te vieren of een vorming mee te maken. Wie een koppel aanspreekt om samen een taak op te nemen in de gemeenschap erkent en verstevigt de band van dit koppel. Zo kan de spiritualiteit van gehuwden en gezinnen op haar beurt de hele gemeenschap verrijken.


Katie Velghe
Interdiocesane Dienst voor Gezinspastoraal (IDGP)

(1): Een volledige lijst weergeven is hier onmogelijk. Meer info over organisaties en initiatieven rond relatieverdieping. Terug naar tekst 
top

Dossier 'Huwelijkstrouw – Opdat relaties standhouden' in Tertio van 27 maart 2013

In Tertio nr. 685-686 van 27 maart 2013 verscheen het dossier 'Huwelijkstrouw – Opdat relaties standhouden'.
In dit dossier van Emmanuel Van Lierde komen Ilse Cornu, Aldegonde Brenninkmeijer, Hans Van Crombrugge en André en Mieke Daemen-De Vadder aan het woord. Ze spreken elk vanuit hun expertise en ervaringen over hoe je de kansen op een geslaagd en gelukkig huwelijksleven vergroot.

Naar het dossier 'Huwelijkstrouw – Opdat relaties standhouden' in Tertio van 27 maart 2013

www.tertio.be

Over Thomas

Thomas is een interactief platform voor actieve samenwerking tussen alle leerkrachten (r.-k.) godsdienst van alle onderwijs- netten in Vlaanderen.

Partners

Katholiek Onderwijs Vlaanderen (voorheen VSKO) IDKG Faculteit Theologie en Religiewetenschappen logo